Kunav Mağarası

Kunav Mağarası, Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesi'nde, Muş ilinin Varto ilçesi sınırları içerisinde yer alan doğal bir oluşumdur. İdari ve coğrafi olarak Muş il merkezine 60 kilometre, Varto ilçe merkezine ise 12 kilometre uzaklıkta bulunan Kayadelen köyü yakınlarında konumlanmaktadır.^【1】 Mağaranın girişi derin bir kanyonun içerisinde yer almaktadır.

^{Kunav Mağarası} (Kültür Portalı)

Doğu Anadolu coğrafyasında yaygın olarak görülmeyen mağara türlerinden biri olan Kunav Mağarası, yer yapısı bakımından volkanik şekillerin ve kayaçların etkili olduğu bir morfolojiye sahiptir. Mağaranın tespit edilebilen toplam uzunluğu 3 kilometre olup fiziki yapısı itibarıyla iki katlı bir sistemden oluşmaktadır.^【2】 İç mekân genişliği oldukça belirgin olan mağaranın tavan yüksekliği bazı noktalarda 35 metreye kadar ulaşmaktadır.^【3】

Mağara içerisinde çeşitli mağara bilimi oluşumları gözlemlenmektedir. Bunlar arasında doğal tüneller, doğal köprüler, sarkıtlar ve travertenler bulunmaktadır. Çok sayıda odaya ve farklı kollara ayrılan karmaşık bir iç yapıya sahip olan mağarada, tespit edilebilen iki büyük salon ile çeşitli galeriler mevcuttur. Yapısının oldukça geniş ve kompleks olması nedeniyle mağaranın tamamı henüz tam olarak keşfedilememiştir.

Kunav Mağarası, aktif bir hidrolojik sisteme sahiptir. İki katlı mağara sisteminin alt katından nehir büyüklüğünde bir su akıntısı geçmektedir.^【4】 Mağaranın giriş kısmında yer alan derin kanyonla birlikte, suyun yüzeye çıktığı ve coğrafi bir terim olan düden şeklinde ifade edilen bir karstik-hidrolojik yapı da bulunmaktadır.

^{Kunav Mağarası} (Kültür Portalı)

Mağaranın geçmişine yönelik fiziki bulgular, bu alanın tarihi dönemlerde insan faaliyetlerine sahne olduğunu göstermektedir. Yapılan incelemelerde, mağaranın ilk çağlarda insanlar tarafından bir yerleşim yeri olarak kullanıldığına dair izler tespit edilmiştir.^【5】

Bölgede güvenlik güçleri tarafından gerçekleştirilen operasyonlar sonucunda alanın terör unsurlarından temizlenmesiyle birlikte Kunav Mağarası, ziyaretçi erişimine açılmıştır.^【6】 Günümüzde doğa turizmi kapsamında doğa yürüyüşçüleri tarafından ziyaret edilen bir alan konumundadır.^【7】 Bilim insanları ve yerel yetkililer, sahip olduğu jeolojik ve hidrolojik özellikler sebebiyle mağaranın bir tabiat varlığı olarak yasal koruma altına alınması gerektiğini ve gerekli altyapı ile tanıtım çalışmalarının yapılarak profesyonel turizme kazandırılmasının hedeflendiğini belirtmektedir.^【8】