İstanbul Tepedelen Çeşmesi

Tepedelen Çeşmesi; İstanbul ili, Fatih ilçesi sınırları içerisinde yer alan Osmanlı dönemine ait tarihi bir su yapısıdır.^【1】

Yapı, Cibali Mahallesi’nde, Tepedelen Aralığı üzerinde konumlanmıştır. Osmanlı su mimarisi örneklerinden biri olan bu yapı, günümüzde erişilebilir durumdadır ve aktif bir su kaynağı olarak işlevini sürdürmektedir.

^{Tepedelen Çeşmesi - İstanbul} (T.C. Fatih Belediyesi)

Osmanlı kültür varlığı olarak kayıt altına alınan çeşmenin inşa edildiği tarih ve banisi hakkında kesin bir bilgi literatürde yer almamaktadır. Bu durumun temel nedeni, yapının kimliğini ve inşa dönemini belgeleyecek özgün bir kitabenin günümüze ulaşmamış olmasıdır.

Tepedelen Çeşmesi, kare planlı ve su hazneli olarak inşa edilmiştir. Yapının inşasında, taş ve tuğla malzemelerin bir arada kullanıldığı almaşık duvar örgüsü tekniği uygulanmıştır. Çeşme mimari açıdan iki farklı cepheye sahiptir:

• Birinci Cephe: Sivri kemerli bir forma sahip olup kemerin tepe noktasında bezeme unsuru olarak çiçek motifli bir rozet barındırmaktadır.
• İkinci Cephe: Daha yalın bir mimari düzenlemeye sahip olan bu cephede, dikdörtgen görünümlü sade bir ayna taşı bulunmaktadır.^【2】

^{Tepedelen Çeşmesi - İstanbul} (T.C. Fatih Belediyesi)

Çeşme, Fatih Belediyesi Kültürel Miras Koruma müdahaleleri kapsamında restorasyon sürecinden geçmiş ve 28 Mayıs 2024 tarihinde çalışmalar tamamlanmıştır. Yapıyı yeniden işlevsel hale getirmeyi amaçlayan süreçteki teknik restorasyon adımları şunlardır:

• Yapı üzerindeki niteliksiz müdahaleler temizlenmiş, bitki ve yüzey temizliği işlemleri uygulanmıştır.
• Duvar dokusundaki derz onarımları gerçekleştirilmiş; yapının eksik bölümleri, özgün dokusuna sadık kalınarak taş-tuğla bütünlemeleri ile tamamlanmıştır.
• Zemin kotunun yükselmesi nedeniyle kaldırım altında kalan özgün kurna ve ayna taşı açığa çıkarılmıştır.
• Yapının orijinal mimarisinde var olan ancak zamanla kaybolan oturma sekileri yeniden imal edilmiştir.
• Çatı bölümü onarılmış, çevre düzenleme çalışmaları tamamlanmış ve çeşme şebekeye bağlanarak tekrar su ile buluşturulmuştur.^【3】