İklim Değişikliği Alerjiyi Tetikler mi?

İklim değişikliği ve alerjik hastalıklar arasındaki ilişki, küresel sıcaklık artışları, atmosferdeki karbondioksit oranlarının yükselmesi ve değişen yağış rejimlerinin polen mevsimleri ile hava kalitesi üzerindeki doğrudan etkilerini kapsamaktadır. Bu çevresel değişimler, polen üretiminin miktarını artırmakta, polenlerin alerjenik protein yapısını güçlendirmekte ve astım ile alerjik rinit gibi solunum yolu hastalıklarının görülme sıklığını dünya genelinde tetiklemektedir.

​Küresel ısınma, bitkilerin büyüme döngülerini doğrudan etkileyerek polen mevsiminin daha erken başlamasına ve daha geç sona ermesine neden olmaktadır. Artan hava sıcaklıkları, don olaylarının azalmasıyla birlikte bitkilerin tozlaşma sürelerini uzatmakta; bu durum bireylerin alerjenlere maruz kaldığı süreyi artırmaktadır. Yapılan gözlemler, polen mevsiminin son yıllarda yaklaşık 20 gün uzadığını ve polen konsantrasyonlarında %21 oranında bir artış yaşandığını göstermektedir.

​Atmosferdeki karbondioksit miktarının artması, bitkiler için bir gübreleme etkisi yaratarak fotosentez hızını artırmaktadır. Bu durum, bitkilerin daha fazla polen üretmesine yol açmaktadır. Özellikle yaygın alerjenlerden biri olan kanarya otu (ambrosia) gibi bitkiler, yüksek karbondioksit seviyelerinde normalden çok daha fazla polen yaymakta ve bu polenlerin içindeki alerjenik proteinlerin yoğunluğu artmaktadır.

​İklim kriziyle bağlantılı olarak artan hava kirliliği ve ozon seviyeleri, alerjenlerin insan vücudu üzerindeki etkisini şiddetlendirmektedir. Dizel egzoz partikülleri ve diğer hava kirleticiler, polen tanelerine yapışarak onların hava yollarının derinliklerine kadar inmesine yardımcı olmaktadır. Ayrıca, kirlilik nedeniyle zayıflayan hava yolu mukozası, alerjenlerin vücuda girişini kolaylaştırmakta ve bağışıklık sisteminin aşırı tepki verme olasılığını yükseltmektedir.

​İklim değişikliğine bağlı olarak frekansı artan gök gürültülü fırtınalar, "fırtına astımı" (thunderstorm asthma) olarak bilinen akut sağlık sorunlarına yol açmaktadır. Fırtına öncesindeki yüksek nem ve rüzgar, polen tanelerinin parçalanarak daha küçük partiküllere ayrılmasına neden olur. Bu mikro partiküller, akciğerlerin en küçük kanallarına kadar ulaşarak, daha önce astım tanısı almamış kişilerde bile ağır solunum krizlerine sebebiyet verebilmektedir.

​İklimsel değişimler sadece mevcut alerjileri şiddetlendirmekle kalmamakta, aynı zamanda alerjik hastalıkların coğrafi dağılımını da değiştirmektedir. Isınan bölgelere göç eden yeni bitki türleri, o bölgedeki popülasyonun daha önce karşılaşmadığı yeni alerjenlerle tanışmasına neden olmaktadır. Bu durum, alerjik rinit, konjonktivit ve atopik dermatit gibi vakaların küresel ölçekte artmasına, sağlık sistemleri üzerindeki ekonomik ve operasyonel yükün ağırlaşmasına yol açmaktadır.