Huzur (Tiyatro Oyunu)

Huzur - Broşür

Uyarlayan: Kenan Işık

• Reji: Nurullah Tuncer
• Konu: İkinci Dünya Savaşı gölgesinde, Mümtaz'ın Nuran'a olan aşkı, hastalıklar ve hayatın anlamı üzerine içsel yolculuğu.
• Ödüller: Uluslararası 5. Geleneksel Tetova Tiyatro Festivali (en iyi yönetmen, en iyi kadın oyuncu), XVII. Direklerarası Seyirci, Tasarım ve Sahne Ödülleri, 5. Ekin Yazım Dostları ödülleri.

Oyuncular

İkinci dünya savaşının çıkmasına saatler kala Mümtaz, hasta yatağında yatmakta olan kuzeni İhsan’ın ilaçlarını yaptırmak üzere dışarı çıkar. İlaçların hazırlanmasını beklerken girdiği eskici dükkanında geçirdiği son bir senenin olayları, bu olaylara etki eden tüm kişiler, hayatını şekillendiren her şey zihninde yeniden, aynı şiddetle canlanır. Sevdiği kadın Nuran, intiharıyla Nuran’la ilişkilerinin bitmesini fitilini ateşleyen Suat, ailesini kaybettikten sonra kendisini himayesine alan, amcaoğlu İhsan ve eşi Macide, eski musiki, edebiyat, İstanbul… Mümtaz düşle gerçek arasında gidip gelirken aşkı, hayatı ve ölümü yeniden sorgulamaya başlar. Yanı başındaki savaş tehdidi altında, çağının aydını olarak Mümtaz, bir yandan bireysel sıkıntılarıyla toplumsal sorumluluklarının arasında sıkışmıştır huzur, Mümtaz’ın huzuru arama hikayesidir.

Oyunun içeriği şu ana eksenler etrafında şekillenir:

1. Zaman ve Mekan Kurgusu

• İkinci Dünya Savaşı'nın Eşiği: Oyun, 1939 yılında, savaşın patlak vermesine saatler kala başlar. Dış dünyadaki bu büyük tehdit, karakterlerin iç dünyasındaki huzursuzlukla paralel ilerler.
• Bir Günlük Hatırlayış: Mümtaz, kuzeni İhsan’ın hastalığı için ilaç almaya çıktığı o tek gün boyunca, son bir yılını zihninde yeniden yaşar.
• İstanbul Bir Karakter Gibi: Sahnelemede İstanbul sadece bir fon değil; Boğaz'ı, eski musikisi ve tarihi dokusuyla olaylara yön veren canlı bir unsur olarak sunulur.

2. Temel Çatışmalar ve Karakterler

• Mümtaz ve Nuran Aşkı: Oyunun kalbinde bu imkansız aşk yer alır. Nuran, Mümtaz için hem bir aşk hem de kültürel bir kimlik (doğu-batı sentezi) simgesidir.
• Suat’ın Gölgesi (Nihilizm): Suat, karakterler arasındaki "huzuru" bozan trajik bir figürdür. Nuran'a olan saplantılı aşkı ve beklenmedik intiharı, Mümtaz ve Nuran’ın geleceğini sonsuza dek değiştirir.
• İhsan ve Medeniyet Sorgusu: Mümtaz’ın akıl hocası olan İhsan üzerinden, çökmekte olan bir imparatorluğun ardından yeni bir medeniyet kurma sancıları ve aydın sorumluluğu işlenir.

3. Sahne Atmosferi ve Teknik Yapı

• Antikacı Dükkanı Dekoru: Sahne tasarımı genellikle bir antikacı dükkanı atmosferinde kurulur; bu sayede geçmişin eşyaları ve hatıraları arasında karakterlerin iç dünyasına geçişler yapılır.
• Müzikalite: Tanpınar’ın metnindeki müzikal yapı (Beethoven’ın 7. Senfonisi ile özdeşleştirilir), oyunda klasik Türk musikisi ve batı formlarının harmanıyla seyirciye aktarılır.
• Plastik Şaşaa: Sahnelemede "plastik şaşaa" olarak adlandırılan zengin görsel tasarımlar, seyirciyi daha ilk andan itibaren rüya gibi bir atmosferin içine çeker.

Oyun, adının aksine "huzursuzluğun" estetiğini; aşk, ölüm, musiki ve savaş korkusu üzerinden seyirciye hissettirir.

Değerlendirme:

Tanpınar'ın derin içerikli edebi metnini soyutlamada başarısını öncelikle Kenan Işık'a borçluyuyuz. Tiyatral ağırlığı yüksek olması sebebiyle tek sahneye yüklenmesinde biraz zorlanılmış, iki perde olması gerektiğini hissettirdi. yorumlarda da bahsi çok geçen, dekorun göz doyuruculuğu, tatlı tuhaflığı insanı o ana çekmekte güçlü.

Müzik, arkada sürekli akıp oyunu besleyen bir su kıvamında olmuş, çok yerinde anlarda ve tadındaydı. seyirciye en keyif aldıran kısımlardan biri oldu dinletiler.
Kostüm ve kostümlerde de ifade edilen imgeler epey güçlü ve manidar.

Metin hakkında biraz okumalar yapıp gitmekte de fayda var çünkü oldukça soyutlanmış ve derinleştirilmiş, oyunun olay akışı sunma derdi yok düşündürmek istemiş ama yine de ufak özet niteliğinde bilgiler kurtarıcı olabilir.

Dönem eleştrileri, alafranga-alaturka çatışması üzerine ilgili olanların hiç kaçırmak istemeyeceği türden üzerine düşünülmesi gereken kıymetli diyaloglar barındırıyor. Güzel bir iş olmuş.