Hagios Tryphon Kilise Kalıntısı

Hagios Tryphonos Kilisesi, Bursa ilinin İznik ilçesinde, Atatürk Caddesi üzerinde yer alan tarihi bir dinî yapıdır.^【1】

Kilisenin orijinal adı ve kesin inşa tarihi hakkında bilimsel bir kesinlik bulunmamaktadır. Yapının tarihlendirilmesi; kullanılan mimari malzeme, plan tipi ve duvar tekniği özellikleri dikkate alınarak 11. ile 13. yüzyıllar arasındaki döneme yapılmaktadır. Bizans dönemi kaynakları, İznik Devleti İmparatoru II. Theodoros’un kentte önceden mevcut olan Aziz Martin Tryphonos Kilisesi’nin yeniden inşa edilmesi yönünde emir verdiğini kaydetmektedir.^【2】

Yapı, doğu-batı doğrultusunda uzanan dikdörtgen bir zemin planı üzerine inşa edilmiştir. Plan tipi bakımından "dört serbest destekli kapalı Yunan haçı" şemasını temsil etmektedir. Kilisenin taşıyıcı sistemini oluşturan sütun kalıntıları ve kaideleri mermer malzemeden üretilmiştir.^【3】

Yapının inşasında almaşık duvar tekniği uygulanmıştır. Duvar örgü sistemi, bir sıra moloz taş ile iki ya da dört sıra tuğla dizisinin düzenli bir biçimde istiflenmesiyle oluşturulmuştur.^【4】

Yapı alanındaki yer yer moloz yığınları arasında tespit edilen küçük cam mozaik parçaları, kilisenin geçmişte mozaik sanatı ile dekore edildiğini bilimsel olarak kanıtlamaktadır.^【5】