GULFSTREAM G200

Gulfstream G200, başlangıçta "Astra Galaxy" adıyla bilinen, çift motorlu ve süper orta sınıf (super-midsize) bir iş jetidir. Uçağın tasarım süreci, 1980'lerin sonlarında İsrail Havacılık ve Uzay Sanayii'nin (IAI) yan kuruluşu olan Galaxy Aerospace Inc. tarafından başlatılmıştır. Program, 1993 yılında Sovyet uçak tasarım bürosu Yakovlev OKB ile yapılan ve risk paylaşımına dayanan bir ortaklıkla resmi olarak hayata geçirilmiştir. Bu anlaşma kapsamında Yakovlev, uçağın ön gövdesi ve kuyruk bölümünün (empennage) tasarım ile üretimini üstlenmiş, ancak üretim takvimindeki aksaklıklar sebebiyle ortaklık 1995 yılında sonlandırılmıştır. Bunun ardından Fransa merkezli EADS Sogerma ile gövde ve kuyruk üretimi için yeni bir anlaşma yapılmış, son montaj ve ana yüklenici görevleri ise IAI'da kalmıştır.

İlk uçuşunu 25 Aralık 1997 tarihinde gerçekleştiren jet, Aralık 1998'de Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail sivil havacılık otoritelerinden sertifikasyonlarını almış ve teslimatlarına 1999 yılında başlanmıştır. Haziran 2001'de Gulfstream Aerospace'in Galaxy Aerospace'i 330 milyon dolar karşılığında satın almasının ardından uçağın adı "G200" olarak değiştirilmiştir. G200 modelinin üretimi 2011 yılında sona ermiş ve bu süreç boyunca toplam 250 adet uçak üretilmiştir.^【1】

^{GULFSTREAM G200} (Flickr)

G200'ün mimari temelinde, genişletilmiş yeni bir gövdenin entegre kanatçıklar (winglets) ve modifiye edilmiş yüksek taşıma cihazları içeren güçlendirilmiş Astra SPX kanadına monte edilmesi yatmaktadır. Uçağın yüksek kanat yüklemesinden kaynaklanan kısa pist performans kayıplarını telafi etmek amacıyla kanatların iç kısımlarına Krueger flapları eklenmiştir. Bu ince kanat tasarımı seyir esnasında yakıt ekonomisi sağlarken, düşük hızlarda kaldırma kuvvetini sınırlayarak ağır yüklerle yapılan kalkışlarda daha uzun pist mesafelerine ihtiyaç duyulmasına neden olmaktadır. Kanatların ve yatay stabilizatörün hücum kenarlarında buzlanmayı önleyici kauçuk botlar (de-ice boots) kullanılmıştır. Yapısal boyutlar açısından uçak; 19,0 metre uzunluğa, 17,7 metre kanat açıklığına ve 6,5 metre kuyruk yüksekliğine sahip olup, maksimum kalkış ağırlığı 16.080 kilogramdır.^【2】

Uçağın itki sistemi, her biri 6.040 libre itme kuvveti üreten iki adet Pratt & Whitney Canada PW306A turbofan motorundan oluşmaktadır. Kokpit donanımı, beş ekranlı dijital Rockwell Collins Pro Line 4 aviyonik süiti ile entegre edilmiştir. Performans parametreleri incelendiğinde, G200'ün Mach 0.85 (yaklaşık 870-900 km/s) maksimum hıza ve 45.000 fit (13.716 metre) maksimum uçuş irtifasına ulaşabildiği görülmektedir. ^【3】Seyir menzili, taşınan yolcu sayısı ve çevresel şartlara bağlı olarak maksimum 3.312 ile 3.400 deniz mili arasında değişiklik göstermektedir. Havalimanı performans verilerine göre uçağın maksimum kalkış ağırlığında ihtiyaç duyduğu pist mesafesi 6.083 ile 7.000 fit arasında ölçülürken, iniş mesafesi 1.610 ile 2.590 fit arasında değişmektedir.^【4】

^{GULFSTREAM G200} (Flickr)

G200, 868 ila 869 fit küp (yaklaşık 24,5 metreküp) iç hacmiyle sınıfındaki diğer rakiplerine kıyasla oldukça geniş bir kabin sunmaktadır. Kabin ebatları; 1,9 metre yükseklik, 2,2 metre genişlik ve yaklaşık 7,5 metre uzunluk olarak tasarlanmıştır. ^【5】Standart konfigürasyonda 8 ile 10 arası yolcu ağırlamak üzere düzenlenen iç mekan, talebe bağlı olarak 18 ila 19 yolcu kapasitesine kadar artırılabilmektedir. Gulfstream'in imzası niteliğindeki geniş oval pencereler, uçuş sırasında kabin içine yüksek miktarda doğal ışık girmesini sağlamaktadır. Çevre kontrol sistemi sayesinde kabin içerisine dönüştürülmüş hava yerine sürekli olarak yüzde yüz temiz hava pompalanmakta ve kokpit ile yolcu bölümünün sıcaklıkları birbirinden bağımsız olarak ayarlanabilmektedir. Gulfstream'in üretim sürecini devralmasından sonra tasarlanan yeni iç mekan sayesinde uçağın ağırlığı 600 libre hafifletilmiş, bu durum işlevselliği ve menzil performansını olumlu yönde etkilemiştir. Ayrıca uçakta kapalı bir tuvalet ve 1.200 kilograma (yaklaşık 10-11 bavul) kadar yük taşıyabilen 125 ila 150 fit küp hacminde harici bir bagaj bölmesi yer almaktadır.^【6】

Üretiminin ilk yıllarında standart donanımlı bir G200 modelinin satış fiyatı 18,75 milyon dolar seviyesindeyken, tam donanımlı versiyonları 22,07 milyon dolara kadar alıcı bulmuştur. Günümüz ikinci el havacılık piyasasında ise uçağın satış fiyatı, üretim yılı ve genel kondisyonuna bağlı olarak 3,25 milyon dolar ile 8 milyon dolar arasında seyretmektedir. Ekonomik sürdürülebilirlik ve operasyonel maliyetler açısından ele alındığında, çift motorlu sistem saatte ortalama 278 galon yakıt tüketmektedir. Yılda ortalama 300 saatlik bir uçuş profili baz alındığında; sabit maliyetlerin yaklaşık 772.854 dolar, değişken maliyetlerin ise 1,3 milyon dolar civarında olduğu hesaplanmış, saatlik toplam operasyon maliyeti ise yaklaşık 4.375 dolar olarak tespit edilmiştir.^【7】