Giethoorn

Giethoorn, Hollanda’nın Overijssel eyaletinde bulunan, su kanallarıyla ünlü bir köydür. “Hollanda’nın Venedik’i” olarak anılan bu köy, araç trafiğinin olmadığı, ulaşımın teknelerle sağlandığı bir yerleşim yeridir.

Giethoorn’un tarihi, 1230 yılına kadar uzanır. Bölgeye ilk yerleşenlerin Akdeniz’den gelen mülteciler ve çiftçiler olduğu düşünülmektedir. 13. yüzyılda bataklık bir alan olarak keşfedilmiş ve burada ilk yerleşimciler tarafından turba (organik madde bakımından zengin, parçalanmamış bitki materyallerinin çürümesiyle oluşan bir tortul kayaç türü) çıkarılmıştır.

Yerleşimciler bataklık bir alan bulduklarında, yüzeyde birçok yaban keçisi boynuzu (Gietehorens) keşfetmişler. Bu nedenle köyün adı “Giethoorn” (Keçi Boynuzu) olarak kalmıştır.

Geniş bataklık arazilere sahip köyde, yerleşimciler turba (peat) madenciliği yaparak ekonomik faaliyet yürütmüşlerdir. Turba çıkarmak için kazılan çukurlar zamanla suyla dolmuş ve kanallar oluşmuştur. Bu kanallar zamanla köyün karakteristik yapısı haline gelmiştir. Bugün Giethoorn’un simgesi olan bu su yolları, aslında insan yapımıdır.

19. yüzyılın sonlarında sanayileşme ile Hollanda genelinde şehirleşme hızlanmış, ancak Giethoorn geleneksel yapısını büyük ölçüde korumuştur. Teknolojinin gelişmesiyle diğer bölgelerde yollar inşa edilirken, Giethoorn su yollarını ve ahşap köprülerini korumuştur. 20. yüzyılın başlarında köy, özellikle sanatçılar ve yazarlar arasında popüler olmuştur.

1958 yılında Bert Haanstra’nın “Fanfare” adlı filmi Giethoorn’da çekilmesiyle köy bir anda ünlenmiştir. 1980’lerden itibaren Giethoorn, Hollanda’nın turistik cazibe merkezlerinden biri olmuştur. Günümüzde köy, özellikle Asya’dan (Çin, Japonya, Güney Kore) gelen turistler için popüler bir destinasyon haline gelmiştir.

^{Giethoorn, 2023 (Fotoğraf: Yazarın objektifinden)}

Köy, geleneksel yaşam tarzını büyük ölçüde korumuş olsa da turizmin artması ile yeni restoranlar, konaklama yerleri ve elektrikli tekneler gibi modern unsurlar da eklenmiştir. Araçsız yaşam tarzı, çevre dostu ulaşım yöntemleri ve doğal güzellikleriyle dikkat çeken Giethoorn, sürdürülebilir turizm açısından önemli bir örnek olarak kabul edilmektedir. Giethoorn köyünün merkezinde yol yoktur. Bu sebeple köyde araç trafiği de yoktur. Köye gelen ziyaretçiler ve köy sakinleri arabalarını köyün dışında özel otoparklara park etmektedir. Ziyaretçiler, köyü yürüyerek, bisikletle ya da fısıltı tekneleri kiralayarak gezebilir. Giethoorn'u Her yıl dünyanın birçok yerinden yaklaşık 1 milyon kişi ziyaret etmektedir.

• Kanallar ve Ulaşım: Köyde yollar yerine dar su kanalları bulunur ve ulaşım teknelerle sağlanır.
• Sessiz Tekneler: Giethoorn’da motorlu tekneler yerine sessiz ve çevre dostu elektrikli tekneler kullanılır.
• Ahşap Köprüler: Köyde 170’ten fazla küçük ahşap köprü bulunur.
• Geleneksel Hollanda Evleri: 18. ve 19. yüzyıldan kalma, geleneksel saz çatılı çiftlik evleri korunmuş ve günümüzde ziyaretçilerin ilgisini çeken bir yer haline gelmiştir.
• Turizm ve Kültür: Giethoorn, doğa severler ve fotoğraf tutkunları için popüler bir destinasyondur. Köyde birçok kafe, restoran ve müze bulunur.
• Weerribben-Wieden Ulusal Parkı: Giethoorn, Hollanda’nın en büyük sulak alan doğa parklarından biri olan Weerribben-Wieden Ulusal Parkı’nın içinde yer alır. Burada nadir kuş türleri, su bitkileri ve geniş bataklık alanları bulunur.