sb-image
Burhan Cahid Morkaya
Edebiyat

+1 Daha

Gazetecilik, roman yazarlığı ve halk anlatıcılığı alanlarında faaliyet gösteren , Cumhuriyet döneminde halkla iletişim kuran sade üslubu ve üretkenliğiyle öne çıkmıştır.
fav gif
Kaydet
Alıntıla
kure star outline

Mezarı

Zincirlikuyu Asrî Mezarlığı, İstanbul

Öne Çıkan Eserleri

Gazi Mustafa Kemal, İzmir’in Romanı, Ayten

Edebi Türler

Roman, Hikâye, Tiyatro, İnceleme

Yazı Yazdığı Gazeteler

Yeni Gazete, Servet-i Fünun, Vatan, Milliyet

Yayınladığı Gazeteler

Karagöz, Köroğlu

Mezuniyet

Mülkiye Mektebi (1912)

Ölüm Tarihi ve Yeri

20 Ocak 1949 – İstanbul, Türkiye

Doğum Tarihi ve Yeri

1892 – İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu

Meslek(ler)

Gazeteci

Matbaacı

Yazar

Burhan Cahit Morkaya, gazetecilik, roman yazarlığı ve halk anlatıcılığı alanlarında faaliyet gösteren , Cumhuriyet döneminde halkla iletişim kuran sade üslubu ve üretkenliğiyle öne çıkmıştır. Kalemiyle geçimini sağlayan Morkaya, mizah gazeteciliğinden roman yayıncılığına, tarih yazıcılığından siyasal yazarlığa dek çok yönlü bir kariyer sürmüştür.

Eğitim ve Basın Hayatına Giriş (1892–1918)

1892 yılında İstanbul’un Silivrikapı semtinde dünyaya geldi. Babası, Emvâl ve Dârüleytam Meclisi üyesi olmasının yanı sıra Balâ Tekkesi’nin şeyhi olan Ömer Fahrettin Efendi, annesi ise Havva Lütfiye Hanım’dı. İlk eğitimini Balâ Mektebi’nde aldıktan sonra orta öğrenimini evde özel derslerle sürdürdü. Lise eğitimini Mercan İdadisi’nde tamamladı. 1912 yılında Mülkiye Mektebi’nden mezun olarak yükseköğrenimini tamamladı. Daha öğrencilik yıllarında gazetecilikle ilgilenmeye başladı ve Yeni Gazete’de yazılar kaleme aldı. Zamanla Osmanlı Millî Ajansı ve Servet-i Fünun gibi dönemin önde gelen basın organlarında da görev aldı.

Karagöz ve Köroğlu Gazeteciliği (1918–1949)

1918’de mizah gazetesi Karagöz’ün sorumlu müdürlüğünü ve başyazarlığını üstlendi. Gazeteyi siyasî ve halkçı bir çizgiye taşıdı. Bu dönemde Millî Mücadele’nin haklılığını savunan yazılarıyla kamuoyu oluşturdu. 1928’de Karagöz gazetesinden ayrılarak “Köroğlu” adlı kendi gazetesini kurdu. Köroğlu, Anadolu halkına sade bir dille hitap eden yazılarıyla geniş kitlelere ulaştı. 20 yıl boyunca yayımlanan gazete, dönemin en çok okunan taşra gazetelerinden biri oldu.

Edebi Üretim ve Temalar

Morkaya’nın edebi hayatı roman, hikâye, tiyatro ve inceleme kitapları ile şekillendi. İlk eseri Bizans Akşamları (1922) idi. Ardından Coşkun Gönül (1925), Aşk Bahçesi (1925), Ayten (1927), Kızıl Serap (1926), Harp Dönüşü (1928) gibi romanlar geldi. I. Dünya Savaşı sonrası toplumsal değişimleri, Batılılaşma süreci ve bireysel ilişkileri işleyen bu eserler sade bir üslupla kaleme alındı. Kadın karakterleri genellikle tahsilli, zarif ve şehirliydi. Romanlarında aşk, aile, vatanseverlik, inkılapçılık ve halkçılık gibi temalar öne çıktı.


Millî Mücadele ve inkılapları doğrudan ele alan eserleri arasında Gazi Mustafa Kemal (1930), İzmir’in Romanı (1931), Gazi’nin Dört Süvarisi (1932), Mudanya-Lozan-Ankara (1933) ve Atatürk’ün İki Cephesi (1939) yer alır. Bu kitaplar, “İnkılap Serisi” olarak tanındı.

Siyasi Girişimi ve Vefatı (1946–1949)

1946 seçimlerinde milletvekili seçildi ancak askerlik durumuyla ilgili evrakların bulunmaması nedeniyle mazbatası reddedildi. 1947’de geçirdiği felç sonrasında Avrupa’ya tedavi amaçlı seyahat etti. 1948’de sağlık sorunları arttı. 20 Ocak 1949 tarihinde İstanbul’daki evinde hayatını kaybetti. Cenazesi Zincirlikuyu Asrî Mezarlığı’na defnedildi.

Kaynakça

Burgaç, Murat. “Burhan Cahid Morkaya (1892–1949).” Atatürk Ansiklopedisi. Erişim Tarihi: 29 Temmuz 2025. https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/detay/737/Burhan-Cahid-Morkaya-(1892-1949)


Öcal, Oğuz. “Burhan Cahit Morkaya’nın 1925–1928 Yılları Arasında Neşrettiği Yedi Romanı.” Türklük Bilimi Araştırmaları (TÜBAR) 20 (2006): 165–183. Erişim Tarihi: 29 Temmuz 2025. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tubar/issue/16961/177125


“Burhan Cahit Morkaya.” İş Kültür Yayınları Yazarlar Sayfası. Erişim Tarihi: 29 Temmuz 2025. https://www.iskultur.com.tr/yazarlar/burhan-cahit-morkaya


“Morkaya, Burhan Cahit.” Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü, ISBN: 978-9944-237-86-4. Erişim Tarihi: 29 Temmuz 2025. https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/morkaya-burhan-cahit


Sen de Değerlendir!

0 Değerlendirme

Yazar Bilgileri

Avatar
YazarYunus Emre Sağlam12 Temmuz 2025 06:38

Etiketler

Tartışmalar

Henüz Tartışma Girilmemiştir

"Burhan Cahid Morkaya " maddesi için tartışma başlatın

Tartışmaları Görüntüle

İçindekiler

  • Eğitim ve Basın Hayatına Giriş (1892–1918)

  • Karagöz ve Köroğlu Gazeteciliği (1918–1949)

  • Edebi Üretim ve Temalar

  • Siyasi Girişimi ve Vefatı (1946–1949)

Bu madde yapay zeka desteği ile üretilmiştir.

KÜRE'ye Sor