Bovine Viral Diarrhea(BVD)

Bovine Viral Diarrhea Virus (BVDV), sığırlarda akut veya persiste enfeksiyonlara yol açan; solunum, sindirim ve reprodüktif sistem bozukluklarıyla karakterize endemik bir viral etkendir.İlk kez 1946 yılında tanımlanan hastalık, günümüzde küresel sığır endüstrisinde reprodüktif bozukluklar, konjenital anomaliler, abortlar, persiste enfekte (Pİ) buzağı doğumları ve erken embriyonik ölümlerle seyrederek ağır ekonomik kayıplara neden olan multisistematik bir enfeksiyondur.

BVDV, Flaviviridae ailesinin Pestivirus genusu içerisinde yer alan, 12,3–16,5 kilobayt (kb) genom büyüklüğüne sahip, zarflı, tek iplikli ve pozitif polariteli bir RNA virüsüdür.^【1】Yapısal olarak 40-58 nm çapında, yuvarlak partiküller halinde gözlemlenen virüs, lipid solventlere (eter, kloroform) karşı duyarlıdır ve dış ortam şartlarına dayanıksızdır; 56°C’de 35 dakikada inaktive olmaktadır.^【2】

Güncel taksonomiye göre etken üç ana genotipe ayrılmaktadır:
• BVDV-1 (Pestivirus bovis): Türkiye’de en yaygın görülen genotiptir; 24 subgenotipi tanımlanmıştır.
• BVDV-2 (Pestivirus tauri): 5 subgenotipi mevcuttur.
• BVDV-3 (Pestivirus brazilense / Hobi-like): Türkiye’deki varlığı ilk kez 2019 yılında Erzurum ve Elazığ’da bildirilmiştir.^【3】
Virüsün yapısal proteinleri E^{rns}, E1, E2 ve C; yapısal olmayan proteinleri ise N^{pro}, p7, NS2/3, NS4A, NS4B, NS5A ve NS5B’dir.^【4】[3] Hücre kültürlerinde patolojik değişiklik oluşturma durumuna göre sitopatojen (CP) ve non-sitopatojen (NCP) olmak üzere iki biyotipi bulunmaktadır.^【5】

BVDV enfeksiyonu hem vertikal hem de horizontal yollarla bulaşmaktadır. Hastalık epidemiyolojisindeki en kritik mekanizma, gebeliğin ilk 100-120 günlük döneminde fötal immün sistem gelişmeden önce NCP biyotipindeki virüse maruz kalınmasıyla şekillenen Persiste Enfeksiyon (Pİ) durumudur. [5] Bu hayvanlar yaşam boyu immuntolere kalarak sürekli virüs saçarlar ve sürü içi sirkülasyonun ana kaynağını oluştururlar. Horizontal bulaşma; enfekte hayvanlar, vektörler, aerosol yayılım, kontamine ekipmanlar, semen ve iatrojenik yollarla gerçekleşir.

_{BVDV’nin Vertikal Yolla Bulaşma Ve Yayılması}(DergiPark)

Virüs vücuda girdikten sonra ilk olarak tonsil kript veya bronşiol epitellerinde çoğalır ve fagositik hücreler aracılığıyla dokulara yayılır. Klinik tablo, hafif subklinik seyirden mortalitesi yüksek Mukozal Hastalık (MD) tablosuna kadar değişkenlik gösterir.

• Postnatal Enfeksiyon: 3-5 günlük inkübasyondan sonra ateş, iştahsızlık ve diyare ile karakterizedir.
• Fötal Enfeksiyon: Gebeliğin ilk 100 gününde ölüm ve mumifikasyon; 100-150. günlerde ise serebellar hipoplazi ve retina displazisi gibi anomaliler şekillenir.
• Mukozal Hastalık (MD): Sadece Pİ hayvanlarda, NCP virüsün yanı sıra CP virüsün de bulunmasıyla tetiklenen, özefagusta karakteristik boyuna erozyonlar ve şiddetli diyare ile seyreden ölümcül formdur.

Tanı amacıyla kan, süt, dışkı svabı ve iç organ parçaları kullanılmaktadır.

Virüs izolasyonu, immunohistokimya (IHC) ve immunofloresan (IF) testleri ile etken saptanır. RT-qPCR, klinik vakaların tanısında yüksek hassasiyeti nedeniyle öncelikli yöntemdir.

ELISA testi antijen ve antikor tespiti için yaygın kullanılır. Nötralizasyon İmmunperoksidaz (NPLA) ve Serum Nötralizasyon (SN) testleri, referans suşlar kullanılarak spesifik antikor tayininde tercih edilir.

Eradikasyonun birincil hedefi, Pİ hayvanların teşhis edilerek sürüden eliminasyonudur. Biyogüvenlik kapsamında yeni alınan hayvanlara en az 3 hafta karantina uygulanmalı ve araç-ekipman dezenfeksiyonuna dikkat edilmelidir.

Güvenli kabul edilir ancak bağışıklık için çift doz gerektirir.

Tek dozda uzun süreli bağışıklık sağlar ancak kontaminasyon riski taşır.

E proteininin çıkarılmasıyla elde edilen güncel aşı teknolojileridir.