Behçet Hastalığı

Behçet hastalığı, tekrarlayıcı seyir gösteren ve çeşitli organ sistemlerini etkileyebilen kronik bir inflamatuvar hastalıktır. Hastalık özellikle küçük ve büyük damarları tutabilen bir vaskülit olarak tanımlanmakta olup en sık olarak ağızda tekrarlayan aftlar, genital ülserler, göz tutulumu ve deri lezyonları ile karakterizedir.

Hastalık ilk kez 1937 yılında Türk dermatolog Hulusi Behçet tarafından tanımlanmış ve daha sonra onun adıyla anılmaya başlanmıştır.^【1】

Behçet hastalığı dünyanın birçok bölgesinde görülmekle birlikte özellikle Türkiye, Orta Doğu ve Doğu Asya ülkelerinde daha yüksek sıklıkta görülmektedir. Bu nedenle hastalık literatürde sıklıkla “İpek Yolu hastalığı” olarak adlandırılmaktadır.^【2】

Hastalığın başlangıcı çoğunlukla genç erişkin dönemde ortaya çıkar ve bazı çalışmalarda erkeklerde hastalığın daha ağır seyredebildiği bildirilmiştir.

Behçet hastalığının kesin nedeni tam olarak bilinmemektedir. Güncel görüşe göre hastalık genetik yatkınlık, çevresel faktörler ve immünolojik mekanizmaların birlikte rol oynadığı kompleks bir patogenetik süreç sonucunda gelişmektedir.

Behçet hastalığı ile en güçlü ilişki gösteren genetik belirteçlerden biri HLA-B51 antijenidir. Bu genetik faktör özellikle hastalığın yaygın olduğu bölgelerde daha yüksek sıklıkta görülmektedir.^【3】

Hastalığın patogenezinde immün sistemde meydana gelen düzensizlikler önemli rol oynamaktadır. Özellikle nötrofil aktivitesinde artış ve inflamatuvar sitokinlerin yükselmesi vasküler inflamasyonun gelişmesine katkıda bulunabilir. ^【4】

Bazı çalışmalar bakteriyel ve viral enfeksiyonların hastalığın ortaya çıkmasında tetikleyici rol oynayabileceğini öne sürmektedir. Ancak enfeksiyonların hastalığın doğrudan nedeni olduğu kesin olarak gösterilememiştir.

Behçet hastalığında görülen belirtiler genellikle ataklar halinde ortaya çıkar ve farklı organ sistemlerini etkileyebilir.

Hastalığın en yaygın bulgusu tekrarlayan aftöz oral ülserlerdir. Bu ülserler genellikle ağrılıdır ve belirli aralıklarla tekrar edebilir. ^【5】

Genital bölgede görülen ülserler oral ülserlere benzer özellikler gösterebilir ve iyileştikten sonra skar bırakabilir.

Behçet hastalığında göz tutulumu önemli bir komplikasyon olup üveit ve diğer inflamatuvar göz hastalıkları ile kendini gösterebilir. Tedavi edilmediğinde görme kaybına kadar ilerleyebilen ciddi sonuçlara yol açabilir. ^【6】

Hastalarda akne benzeri papülopüstüler lezyonlar veya eritema nodozum benzeri deri lezyonları görülebilir. ^【7】

Bazı hastalarda eklem, damar, sinir sistemi ve gastrointestinal sistem tutulumu da gelişebilir. Bu durum hastalığın multisistemik karakterini göstermektedir.

Behçet hastalığının tanısı genellikle klinik bulgulara dayanır. Hastalığa özgü tek bir laboratuvar testi bulunmamaktadır. Tanı koymada uluslararası tanı kriterleri kullanılmakta ve özellikle tekrarlayan oral ülserlerin varlığı önemli bir kriter olarak kabul edilmektedir.

Behçet hastalığının kesin bir tedavisi bulunmamaktadır. Tedavinin amacı inflamasyonu kontrol altına almak, hastalık ataklarını azaltmak ve organ hasarını önlemektir.

Tedavi yaklaşımı hastalığın tutulum şekline ve şiddetine göre değişebilir ve çoğu zaman multidisipliner bir yaklaşım gerektirir.

Uyarı: Bu maddede yer alan içerik, yalnızca genel ansiklopedik bilgi amacı taşımaktadır. Buradaki bilgiler tanı koyma, tedavi etme ya da tıbbi yönlendirme amacıyla kullanılmamalıdır. Sağlıkla ilgili konularda karar vermeden önce mutlaka bir hekime veya uzman sağlık personeline danışmanız gerekmektedir. Bu bilgilerin tanı veya tedavi amacıyla kullanılması sonucunda doğabilecek durumlardan madde yazarı ve KÜRE Ansiklopedi herhangi bir sorumluluk kabul etmez.