Bahaeddin Ögel (21 Nisan 1924, Elâzığ – 7 Mart 1989, Ankara), Türk kültür tarihi, İslâmiyet öncesi Türk tarihi ve Orta Asya Türk tarihi alanlarında uzmanlaşmış Türk tarihçi ve bilim insanıdır. Özellikle Türk kültürünü kapsamlı bir çerçevede ele alan çok ciltli eserleriyle bu disiplinin kurumsallaşmasına önemli katkılarda bulunmuştur. 

Bahaeddin Ögel, Harput eşrafından bir aileye mensup Mehmed Şemseddin Bey ile Nâdire Hanım’ın oğlu olarak Elâzığ’ın Çarşı Mahallesi’nde doğdu. İlk ve orta eğitimini Elâzığ’da, lise eğitimini Malatya’da tamamladı. 1941–1945 yılları arasında Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tarih Bölümü’nde öğrenim gördü ve mezuniyetinin hemen ardından Erzurum Lisesi’nde tarih öğretmeni olarak göreve başladı. Bu dönemde Anadolu’daki mimari eserler ve kültürel yapı üzerine ilk araştırma ve yazılarını kaleme aldı. 

Ögel’in akademik kariyeri, Orta Asya Türk tarihi ve kültürü üzerine odaklanarak devam etti. Askerlik sonrası 1953’te İran’da araştırmalar yaptı ve ardından Almanya’ya giderek Hamburg Üniversitesi’nde Prof. Wolfram Eberhard gibi bilim insanlarının yanında çalıştı. 1955’te “Liao Devrinden Önceki Kitanlar” başlıklı teziyle doçent; 1964’te Taipei’de hazırladığı “Sino-Turcica: Çingiz Han ve Çin’deki Hanedanının Türk Müşavirleri” adlı çalışmasıyla profesör unvanını kazandı. 

Ögel, akademik yaşamı boyunca Almanca, İngilizce, Fransızca, Farsça, Çince, Moğolca ve Rusça başta olmak üzere birçok dili iyi derecede kullanarak kaynak incelemeleri gerçekleştirdi ve yazdığı eserlerde geniş kaynaklara dayandı. Ayrıca çeşitli üniversitelerde Türk kültür tarihi, siyasi tarih ve Orta Asya tarihi dersleri verdi. 

Ögel’in bilimsel yaklaşımı, Türk kültürünü sadece siyasi tarih bağlamında değil, aynı zamanda maddi ve manevi kültür unsurlarını da içine alan geniş bir perspektifle ele almaktı. Ona göre Türk kültürünün kökleri Orta Asya’da olup, tarihsel süreçte bu köklerden Avrasya coğrafyasına uzanan geniş bir kültürel ağ oluşmuştur. Bu nedenle kültür tarihinin, yalnızca arkeolojik veya siyasi olaylarla değil; toplumun günlük yaşamı, gelenekleri, müzik aletleri, giyim tarzları ve sosyo-ekonomik yapısıyla birlikte incelenmesi gerektiğini savundu. Bu yaklaşım, kültür tarihine bütüncül bir bakış getirmiş ve alanda yeni araştırma yöntemlerinin gelişimini teşvik etmiştir. 

Ögel, Türk kültür tarihi araştırmalarının başlangıcında yabancı bilim insanlarının etkili olduğunu; ancak bu alanda Türk bilim insanlarının daha aktif rol almasının gerekliliğini her fırsatta vurgulamıştır. 

Bahaeddin Ögel, çok sayıda önemli esere imza atmıştır. Bunlar arasında:

• Erzurum Anıtlarında Altay-Türk Sanatının İzleri (1947) — Anadolu mimari mirasını Türk kültür tarihi perspektifiyle ilk değerlendiren çalışmalardandır. 
• İslâmiyet’ten Önce Türk Kültür Tarihi: Orta Asya Kaynak ve Buluntularına Göre (1962) — Türk kültürünün İslâmiyet öncesi dönemini arkeolojik ve belge temelli inceleyen önemli bir çalışmadır. 
• Sino-Turcica: Çingiz Han ve Çin’deki Hanedanının Türk Müşavirleri (1964) — Çin kaynaklarından yararlanarak Orta Asya Türk tarihi ile Çin ilişkilerini işleyen doktora sonrası önemli eseridir. 
• Türk Kültürünün Gelişme Çağları (1971) — Türk toplumunun tarihsel gelişimini kültürel açıdan değerlendiren kapsamlı bir çalışmadır. 
• Türk Mitolojisi (I-II, 1971-1989) — Türk mitolojik inançlarını tarihsel ve kültürel bağlamda ele alan başyapıt niteliğinde bir dizi çalışmadır. 
• Türk Kültür Tarihine Giriş (I-IX, 1978-1987) — planladığı yirmi ciltlik büyük eser dizisinin dokuz cildi yayımlanmıştır ve Türk kültür tarihinin hemen her yönünü kapsar. 
• Büyük Hun İmparatorluğu Tarihi (I-III, 1981) — Hun imparatorluğu tarihini yapılandıran dev bir çalışmadır. 
• Türklerde Devlet Anlayışı: 13. Yüzyıl Sonlarına Kadar (1982) — devlet kurumlarının tarihsel gelişimini ve Türk toplumundaki rolünü inceleyen önemli bir monografidir. 

Bu eserlerin birçoğu TDK, Kültür ve Turizm Bakanlığı gibi resmi yayınlar aracılığıyla yayımlanmış ve kuşaklar boyunca başvuru kaynağı olmuştur. 

Bahaeddin Ögel, 7 Mart 1989’da Ankara’da vefat etti ve cenazesi 9 Mart’ta Kocatepe Camii’nde kılınan namazın ardından Karşıyaka Mezarlığı’na defnedildi. 

Ögel’in eserleri, kültür tarihi disiplininde kapsamlı kaynak niteliği taşımaya devam etmekte; özellikle İslâmiyet öncesi Türk kültürü ve Orta Asya tarihi alanında araştırma yapan akademisyenlere ışık tutmaktadır. Türk kültür tarihini geniş tarihsel süreç içinde değerlendiren bu çalışmalar, alanın akademik olgunlaşmasına önemli katkılar sunmuştur.