Ana Tanrıça Efsanesi

Eskiçağ Anadolu anlatılarına ve Frig mitolojisine dayanan, Sakarya Nehri'nin kutsallığı ile doğanın bereketini merkezine alan bir söylencedir. Efsanenin temelinde, Friglerin Ana Tanrıçası Kibele ile onun eşi olan Atis (diğer adıyla Temmuz) ve Sakarya Nehri'nin kızı Nana yer almaktadır. Mitolojiye göre Atis, Ana Tanrıça Kibele'nin kocasıdır ve onu doğuran kişi Sakarya Nehri'nin eşsiz güzellikteki kutsal perilerinden biri olan Nana'dır.

Anlatıya göre, bahar mevsiminin gelmesiyle birlikte Sakarya Nehri taşkınlık gösterip açılır, su perileri yeşeren doğaya, çiçeklere ve güzel kokulara kucak açardı. Böyle bir bahar döneminde su perisi Nana, çiçek açmış bir badem ağacına aşık olmuş ve beyaz bir badem içini bağrına basarak gebe kalmıştır. Bu hamileliğin sonucunda Atis'i, yani Temmuz'u dünyaya getirmiştir. Günümüzde kullandığımız Temmuz ayının adının bu mitolojik figürden geldiği ifade edilmektedir.

Eskiçağ Anadolu efsanelerinde Kibele, hayatın, bereketin ve doğanın anası olarak kabul edilmektedir. Tabiatın döngüsüyle doğrudan ilişkilendirilen Kibele, ilkbahar aylarında genç bir kızı, yaz aylarında ise yeryüzüne çeşitli ürünler veren bir anayı temsil ediyordu. Bunun yanı sıra Kibele'ye ay tanrıçası vasfı da yüklenmiş olup; ayın hilal şekli onun kız halini, dolunay şekli ise hamile kadın halini sembolize etmekteydi.

Ana Tanrıça Kibele'nin kült merkezi ve şehri, günümüzde Eskişehir'e bağlı Sivrihisar'ın on iki kilometre güneydoğusunda yer alan Pessinus antik kenti olarak bilinmektedir. Günümüzde bu bölgede gerçekleştirilen arkeolojik kazı çalışmalarıyla Kibele Tapınağı gün yüzüne çıkarılmaktadır.