badge icon

Bu madde henüz onaylanmamıştır.

Madde

Alışkanlık

Alıntıla
Resim1.png

Önemi

Günlük Yaşam Düzeni, Davranış Yönlendirme, Yaşam Kalitesi

Etkileyen Faktörler

Aile, Çevre, Eğitim, Sosyal Ortam

Oluşum Süreci

Davranış Tekrarı, Pekiştirme, Kalıcılık

Tanım

Tekrar Edilen Davranış, Zamanla Otomatikleşme

Temel Özellik(ler)

Tekrarla Oluşma

Öğrenilmiş Davranış

Otomatikleşme

Alışkanlık, bireyin tekrar edilen davranışlar sonucunda edindiği ve zamanla otomatik hale gelen, düzenli ve sürekli biçimde ortaya çıkan öğrenilmiş davranışlardır. Bu davranışlar başlangıçta bilinçli olarak gerçekleştirilirken, süreç içinde rutinleşerek düşünce, duygu ve eylem boyutunda yerleşik bir yapı kazanır. 

Alışkanlığın Temel Özellikleri

Alışkanlıklar, bireyin yaşamında sürekli yer alan ve davranışlarını yönlendiren önemli unsurlardır. Bu davranışlar düzenli tekrar sonucu oluşur ve zamanla otomatik hale gelir. Alışkanlıklar öğrenme sonucunda kazanılır ve doğuştan gelmez. Bu nedenle bireyin yaşantısı, deneyimleri ve çevresi alışkanlıkların oluşumunda belirleyici rol oynar. 

Alışkanlıkların Oluşumu

Bir davranışın alışkanlık haline gelebilmesi için tekrar edilmesi ve birey için doyum sağlayıcı olması gerekmektedir. Tekrar edilen ve ihtiyaç karşılayan davranışlar zamanla kalıcı hale gelir. Alışkanlıklar belirli bir süreç sonunda otomatikleşir. Bu süreçte davranışlar bilinçli çaba gerektirmeden gerçekleştirilmeye başlanır ve bireyin günlük yaşamının bir parçası haline gelir. 

Alışkanlıkların İşleyişi

Alışkanlıklar çoğunlukla bilinç dışı süreçlerle yürütülür. Tekrarlanan davranışlar, zamanla bilinçli kontrol gerektirmeden yapılır ve bireyin zihinsel yükünü azaltır.  Bu durum, beynin enerji tasarrufu sağlamasına yardımcı olur. Alışılmış davranışlar sırasında planlı çabaya daha az ihtiyaç duyulur ve davranışlar otomatik olarak gerçekleşir. 

Alışkanlıkları Etkileyen Faktörler

Alışkanlıkların oluşumunda bireysel ve çevresel faktörler önemli rol oynar. Aile, sosyal çevre, eğitim ve ekonomik durum bu süreçte etkili unsurlar arasındadır.  Ayrıca rol model kişiler, medya ve çevresel etkiler de bireylerin alışkanlık kazanmasında belirleyici olabilir. 

Alışkanlık Kazanma Süreci

Alışkanlık kazanma sürecinde tekrar, motivasyon ve ödül önemli yer tutar. Davranışın belirli bir uyaranla ilişkilendirilmesi ve ödüllendirilmesi, alışkanlığın kalıcı hale gelmesini sağlar. Bu süreçte bireyin tek bir hedefe odaklanması ve davranışı düzenli olarak sürdürmesi, alışkanlığın oluşmasını kolaylaştırır. 

Kaynakça

Erzincan Sosyal Bilimler Lisesi. “Konferans Metni.” Erzincan Sosyal Bilimler Lisesi. Erişim Tarihi: 28 Nisan 2026. https://erzincansbl.meb.k12.tr/meb_iys_dosyalar/24/01/240280/dosyalar/2017_11/17133339_KONFERANS_METNI_01.pdf

H. Rankin, Catharine. Thomas Abrams. Robert J. Barry. Seema Bhatnagar. David F. Clayton. John Colombo. Gianluca Coppola. Mark A. Geyer. David L. Glanzman. Stephen Marsland. Frances K. McSweeney. Donald A. Wilson. Chun-Fang Wu ve Richard F. Thompson. “Habituation revisited: An updated and revised description of the behavioral characteristics of habituation.” Neurobiology of Learning and Memory 92. no. 2 (2009): 135-138. Erişim Tarihi: 28 Nisan 2026. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1074742708001792

Orhan, Rüstem. "Alışkınlık." Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 7. no. 2 (2017): 301-315. Erişim Tarihi: 28 Nisan 2026. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/335556

Yazar Bilgileri

Avatar
YazarNaciye Şenol3 Mayıs 2026 13:09

Etiketler

Tartışmalar

Henüz Tartışma Girilmemiştir

"Alışkanlık" maddesi için tartışma başlatın

Tartışmaları Görüntüle

İçindekiler

  • Alışkanlığın Temel Özellikleri

  • Alışkanlıkların Oluşumu

  • Alışkanlıkların İşleyişi

  • Alışkanlıkları Etkileyen Faktörler

  • Alışkanlık Kazanma Süreci

Bu madde yapay zeka desteği ile üretilmiştir.

KÜRE'ye Sor