
Ölüm Tarihi(Metin) | 5 Temmuz 1964 | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Doğum Yeri(Metin) | İstanbul | ||||||||
Doğum Tarihi(Metin) | 1917 | ||||||||
Görev(ler) | Kara Harp Okulu Komutanı | ||||||||
Mezarı | Cebeci Askerî Şehitliği, Ankara | ||||||||
Ölüm Nedeni | İdam (Siyasi suç nedeniyle) | ||||||||
Eğitim | Kara Harp Okulu Harp Akademisi | ||||||||
Meslek(ler) | Asker Kurmay Albay | ||||||||
Ahmet Talat Aydemir (1917–1964), Türk askerî personeli ve siyasetçisidir. Kara Harp Okulu komutanlığı ve Kurmay Albaylık görevlerinde bulunmuş, 1962 ve 1963 yıllarında gerçekleştirdiği başarısız askerî darbe girişimleriyle tanınmıştır. 1964 yılında yargılanarak idam edilmiştir.
Ahmet Talat Aydemir, 1917 yılında İstanbul’da doğdu. İlk ve orta öğrenimini bu şehirde tamamladı. 1939 yılında Kara Harp Okulu’ndan mezun oldu. Ardından Harp Akademisi’nde eğitim alarak kurmay subay oldu. Akademide aldığı eğitimle ordu içindeki yükselişi hız kazandı ve çeşitli birliklerde görev aldı.
1950’li yıllarda Türkiye Cumhuriyeti Kara Kuvvetleri bünyesinde çeşitli görevler üstlendi. 27 Mayıs 1960 Askerî Darbesi’nin ardından kurulan Millî Birlik Komitesi'ne doğrudan dâhil olmasa da, darbenin etkisiyle yeniden şekillenen orduda önemli bir figür hâline geldi. 1960 sonrası Kara Harp Okulu Komutanlığı’na atandı. Bu görev sırasında Harp Okulu öğrencileri ve genç subaylar üzerinde etkili bir liderlik kurdu.
22 Şubat 1962 tarihinde, dönemin hükûmetine karşı ilk askerî darbe girişimini planladı. Talat Aydemir ve Harp Okulu öğrencilerinin öncülüğünde başlatılan bu girişim, Ankara’da kısa süreli kontrol sağlamışsa da dönemin Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel’in çağrısıyla ordu birlikleri tarafından bastırıldı. Bu girişim başarısız oldu. Aydemir affedildi, ancak ordudan ihraç edildi.
Ancak bir yıl sonra, 21 Mayıs 1963 tarihinde ikinci bir darbe girişiminde bulundu. Bu kalkışma da başarısızlıkla sonuçlandı. Olay sonrası yakalanan Aydemir ve arkadaşları hakkında yargı süreci başlatıldı.
İkinci darbe girişiminin ardından Ankara Sıkıyönetim Mahkemesi tarafından yargılanan Talat Aydemir, “anayasal düzeni cebir ve şiddetle değiştirmeye teşebbüs” suçundan dolayı idama mahkûm edildi. Ceza, dönemin Cumhurbaşkanı tarafından onaylandı. Aydemir, 5 Temmuz 1964 tarihinde Ankara Ulucanlar Cezaevi’nde idam edildi.
Atatürk Araştırma Merkezi. “Ahmet Talat Aydemir.” Atatürk Ansiklopedisi. Erişim 1 Temmuz 2025.https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/detay/8181/Ahmet-Talat-Aydemir-(1917-1964).
Çakmak, Diren. “Türkiye’de Asker-Hükümet İlişkisi: Albay Talat Aydemir Örneği.” Gazi Akademik Bakış 1, no. 2 (Mart 1, 2008): 35–68. Erişim 1 Temmuz 2025. https://dergipark.org.tr/tr/pub/gav/issue/6529/86573
Ölüm Tarihi(Metin) | 5 Temmuz 1964 | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Doğum Yeri(Metin) | İstanbul | ||||||||
Doğum Tarihi(Metin) | 1917 | ||||||||
Görev(ler) | Kara Harp Okulu Komutanı | ||||||||
Mezarı | Cebeci Askerî Şehitliği, Ankara | ||||||||
Ölüm Nedeni | İdam (Siyasi suç nedeniyle) | ||||||||
Eğitim | Kara Harp Okulu Harp Akademisi | ||||||||
Meslek(ler) | Asker Kurmay Albay | ||||||||
Henüz Tartışma Girilmemiştir
"Ahmet Talat Aydemir " maddesi için tartışma başlatın
Erken Yaşamı ve Eğitimi
Askerî Kariyeri ve Darbe Girişimleri
Yargılanması ve İnfazı
Bu madde yapay zeka desteği ile üretilmiştir.