AB ile Fransa Arasında 15 Milyar Avroluk SAFE Kredi Anlaşması (Haziran, 2026)

Avrupa Birliği ile Fransa arasında Avrupa Güvenlik Eylemi (Security Action for Europe-SAFE) mekanizması kapsamında yaklaşık 15,09 milyar avro tutarında kredi anlaşması imzalanmıştır. Anlaşma, Fransa'nın başkenti Paris'te düzenlenen ve Avrupa'nın en büyük savunma sanayi etkinliklerinden biri olan Eurosatory 2026 fuarı sırasında gerçekleştirilmiştir.

Söz konusu kredi, Avrupa Birliği'nin son yıllarda savunma alanında oluşturduğu en büyük finansman programlarından biri olan SAFE kapsamında Fransa'ya tahsis edilen kaynakların kullanılmasını öngörmektedir. Anlaşma, Avrupa'nın savunma kapasitesinin artırılması, savunma sanayisinin güçlendirilmesi ve ortak tedarik mekanizmalarının geliştirilmesi hedeflerinin bir parçası olarak değerlendirilmektedir.

SAFE programı, Avrupa Birliği'nin Rusya-Ukrayna Savaşı sonrasında değişen güvenlik ortamına uyum sağlama çabalarının bir sonucu olarak geliştirilmiştir. Program, Rusya'nın oluşturduğu güvenlik tehdidi, Ukrayna'daki savaşın devam etmesi ve Avrupa'nın savunma alanında daha fazla sorumluluk üstlenmesi yönündeki tartışmaların ardından şekillenmiştir.

Avrupa Birliği tarafından kabul edilen "Savunmada 2030 Hedefleri" kapsamında oluşturulan SAFE mekanizması, 29 Mayıs 2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Programın temel amacı, Avrupa ülkelerinin savunma harcamalarını koordine etmek, ortak tedarik projelerini desteklemek ve Avrupa savunma sanayisinin üretim kapasitesini artırmaktır.

AB Komisyonu tarafından yapılan açıklamaya göre Fransa için toplam 15,09 milyar avroya kadar kredi kullanımına onay verilmiştir. Bu miktarın yaklaşık 2,26 milyar avroluk bölümü ön finansman olarak sağlanacaktır.

SAFE programının toplam büyüklüğü ise 150 milyar avro olarak belirlenmiştir. Böylece Fransa, programdan en yüksek düzeyde yararlanan ülkeler arasında yer almıştır. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, anlaşmanın G7 Zirvesi sırasında duyurusunu yapmış ve bunun Avrupa'nın savunma yatırımlarını hızlandıracak önemli bir adım olduğunu belirtmiştir.

Anlaşmanın imzalanması sırasında konuşan AB Komisyonu'nun Savunmadan Sorumlu Üyesi Andrius Kubilius, SAFE programını Avrupa savunma sanayisini güçlendirmeye yönelik en büyük girişimlerden biri olarak tanımlamıştır.

Program kapsamında sağlanacak finansmanın;

• Mühimmat üretimi,
• Füze sistemleri,
• Hava savunma teknolojileri,
• Siber güvenlik altyapıları,
• Askeri mobilite projeleri,
• Savunma sanayi üretim kapasitesinin artırılması gibi alanlarda kullanılabileceği belirtilmektedir.

SAFE'nin temel amaçlarından biri de Avrupa ülkelerinin savunma ihtiyaçlarını mümkün olduğunca Avrupa içindeki üreticilerden karşılamasını teşvik etmektir.

SAFE mekanizması, Avrupa Birliği'nin son yıllarda sıkça dile getirdiği "stratejik özerklik" yaklaşımının araçlarından biri olarak görülmektedir.

Bu yaklaşım, Avrupa'nın savunma ve güvenlik alanında dış aktörlere olan bağımlılığını azaltmasını ve kendi savunma kapasitesini geliştirmesini hedeflemektedir. Özellikle ABD'nin Avrupa güvenliği konusundaki yük paylaşımı talepleri ve NATO içindeki tartışmalar, AB'nin kendi savunma araçlarını güçlendirmesi yönündeki girişimleri hızlandırmıştır.

SAFE programı bu kapsamda yalnızca bir finansman mekanizması değil, aynı zamanda Avrupa savunma entegrasyonunun önemli bir adımı olarak değerlendirilmektedir.

SAFE kapsamında AB üyesi ülkeler, Ukrayna ve Avrupa Ekonomik Alanı'na dahil olan Norveç, İzlanda ve Lihtenştayn ortak savunma tedarik projelerine katılabilmektedir.

Bu ülkeler, program tarafından sağlanan krediler aracılığıyla ortak silah sistemleri ve savunma ekipmanları satın alabilmektedir. Böylece maliyetlerin azaltılması, üretim süreçlerinin hızlandırılması ve Avrupa genelinde ortak savunma standartlarının oluşturulması hedeflenmektedir.

SAFE mekanizması yalnızca AB üyelerine açık değildir. Türkiye gibi Avrupa Birliği'ne aday ülkeler ile Kanada gibi AB ile savunma işbirliği anlaşmaları bulunan ülkeler de belirli şartlar altında ortak tedarik projelerine katılabilmektedir.

Ancak program kapsamında üretilecek bir savunma ürününün bileşenlerinin toplam değerinin en az yüzde 65'inin Avrupa Birliği ülkeleri, Ukrayna, Norveç, İzlanda veya Lihtenştayn kaynaklı olması şartı bulunmaktadır. Bu düzenleme, Avrupa savunma sanayisinin ekonomik olarak desteklenmesi ve kritik teknolojilerin Avrupa içinde geliştirilmesi amacıyla getirilmiştir.

Fransa'dan önce SAFE programı kapsamında Belçika, Bulgaristan, Danimarka, İspanya, Hırvatistan, Portekiz, Romanya, Estonya, Yunanistan, İtalya, Letonya, Litvanya, Polonya, Slovakya, Finlandiya, Çekya ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi için de benzer kredi kararları alınmıştır.

Bu durum, SAFE'nin Avrupa genelinde savunma yatırımlarını destekleyen kapsamlı bir finansman mekanizmasına dönüştüğünü göstermektedir.

AB ile Fransa arasında imzalanan 15,09 milyar avroluk kredi anlaşması, Avrupa'nın savunma kapasitesini artırmaya yönelik uzun vadeli stratejisinin önemli bir parçası olarak değerlendirilmektedir. Anlaşma, Avrupa'nın savunma alanında daha koordineli hareket etmesi, ortak üretim ve tedarik mekanizmalarını geliştirmesi ve değişen küresel güvenlik ortamına uyum sağlaması yönündeki çabaların somut örneklerinden biri olarak öne çıkmaktadır. Avrupa Birliği yetkilileri, SAFE programının önümüzdeki yıllarda Avrupa savunma sanayisinin dönüşümünde merkezi rol oynayacağını belirtmektedir.