3000 Gece

Anadolu Ajansı

Paylaş

Alıntıla

Ana YazarDilara SARISOY13 Temmuz 2026 16:48

ORCID ID

0009-0007-0605-1924

3000 Gece, Mai Masri’nin 2015 yılında çektiği ilk kurmaca filmidir. Masri, filmin hem senaryosunu yazmış hem de yönetmen koltuğunda oturmuştur. İlk gösterimi Toronto Film Festivali’nde yapılan film, Ürdün’ün Oscar adayı olarak seçilmiştir (Elmusa, 2017; Brittain, 2015). Senarist, bu senaryoyu bebeğini hapishanede dünyaya getiren bir kadının hikâyesinden etkilenerek yazmıştır (Palestine Square, 2015). Filmin odak noktası anneliktir. Bu nedenle hapishanedeki şiddet sahnelerinin gerçekte yaşanan şiddetten daha az olması tercih edilmiştir (Tezcan, 2016). Masri, belgesel sinema alanının tanınmış yönetmenlerindendir. Bu film kurmaca olmasına rağmen hikâyesi, karakterleri ve olay örgüsü gerçeklikle örtüşmektedir. Film, Sabra ve Şatilla katliamının yapıldığı dönemde geçmektedir. Mai Masri, bu katliamın duygusunu satır aralarında filme yansıtmış ve zaten 1998 yılında Children of Shatilla adlı bir belgesele de imza atmıştır (IMDB, 1998). Film, karanlık bir ortamda başlamakta, gözleri bağlı ve yaralı bir tutukludan Layal karakterine geçiş yapılmaktadır. Layal’ın üstündeki beyaz gecelik, filme sembolik bir ışık katmakta ve Layal bu ışığı, karnındaki bebeğine aktarmaktadır. Bebek doğar ve ismi Nour olur; Nour, zılgıtlar ve türkülerle karşılanarak dünyaya gelir. Ne var ki gözlerini açtığı yer bir hapishanedir. Dış dünyayı bilmeden büyüyen Nour, hikâyelerle ve yapay kuşlarla kuşatılmıştır; ancak elindeki yapay kuş bir gün gerçek olacaktır. Karakterin yolculuğu, direniş çemberi etrafında şekillenmektedir. Layal’ın alacağı her karar, bu çemberin içinde yer alıp almayacağını belirleyecektir. Layal; film boyunca özgürlüğü, kocası ve çocuğu ile ilişkili büyük bir sınavdan geçmektedir. Kelepçeli elleriyle doğum yapmayı göze alacak kadar güçlü bir irade sergilemektedir. Filmin sonunda, beyaz geceliğiyle girdiği hapishaneden beyaz bir elbiseyle çıkması, karakterin dönüşümünü tamamladığını ifade etmektedir. Yönetmen, yaşanan acılara rağmen umudunu korumaktadır (Sema, t.y.). Filmde yer alan her karakterin kendine özgü bir hikâyesi vardır ve bu karakterler Filistin direnişini temsil etmektedirler. Örneğin, özgürlük savaşçısı Sanaa, onu bir idol olarak gören Cemile ve hapishanedeki torunlarının hasretini çeken Im Ali. Bu direniş bayrağı, onların temsilleri aracılığıyla Nour’a aktarılmaktadır; çünkü Nour, bu direnişin ortasında bir hapishanede doğmaktadır. Hapishane, Filistin’in özgürlüğü için bir metafordur (France 24 English, 2017) ve Filistin bir gün bu parmaklıklardan kurtulacaktır. Mai Masri, Filistin’in bu parmaklıklardan kurtulması için filmleriyle dünyayı dolaşmaktadır. Dünyanın çeşitli yerlerindeki festivallerde filmlerinin gösterimini yapan yönetmen, filminin Türkiye’deki gösterimini 35. İstanbul Film Festivali kapsamında gerçekleştirmiştir (İKSV, 2016: 66). 3000 Gece filmi, 4. Esenler Film Festivali açılış gösterimi kapsamında da yer almış ve bu festivalde Mai Masri’ye onur ödülü takdim edilmiştir (Esenler Belediyesi, 2023: 7; Sema, t.y.). TRT 12 Punto kapsamında da 3000 Gece filminin gösterimi gerçekleştirilmiş; ardından izleyicilerle söyleşi yapılmıştır (Sema, t.y.; Şeker, 2024; TRT 12 Punto, 2024). Masri; verdiği röportajda, Ekim 2023 sonrası Filistin direnişinde sanatçıların yapabileceği en iyi şeyin konuşmak olduğunun altını çizmiştir (Dindar, 2023). Nitekim direnişi filmlerine taşıyan kendisi de Filistin’e en büyük desteği sanatıyla vermektedir. Ona göre İsrail bombardımanının en büyük kurbanları kadın ve çocuklardır. Bu nedenle filmde İsrail hapishanelerinde yaşananları aktarmak istemiştir. “Ben derdimi görüntüyle anlatan biriyim” diyen yönetmen, “Filistin halkı 75 yıldan fazla direniyor. Bir Filistinli ve bir yönetmen olarak sinema benim için direniş demek... İngilizlerin kolonyal işgalinden【1】 beri bu böyle. Bir Filistinli ve bir yönetmen olarak sinema benim için direnişin çok güçlü bir parçası” (Dindar, 2023) diyerek düşüncelerini ifade etmiştir. Gerçek bir hikâyeden esinlenen film, Filistinli kadınların maruz kaldığı fiziksel şiddet, psikolojik baskı ve siyasi sindirme politikalarına rağmen sürdürdükleri dayanışmayı annelik kimliği üzerinden etkileyici bir biçimde yansıtmaktadır. Masri’nin filmi, bir dram olmanın ötesinde, Filistin’in özgürlük mücadelesinde kadınların dönüştürücü rolünü belgelemekte ve uluslararası dayanışma çağrısı yapmaktadır. Okuma Önerileri Afikra (10 Mart 2021). Mai Masri | Fostering a Sense of Belonging Through the Camera [Video]. You Tube, https://www.youtube.com/watch?v=gj3eSGq2EaQ.Brittain, Victoria (2020). Love and Resistance in the Films of Mai Masri. London: Palgrave Macmillan. Palestine Writes (20 Aralık 2020). Palestinian Cinema | Interview with Mai Masri | Palestine Writes 2020 [Video]. YouTube, https://www.youtube.com/watch?v=iStOT3vSeKI.