İnsuyu Mağarası

İnsuyu Mağarası, Türkiyədə turizmə açılan ilk mağaralardan biri kimi tanınır. Burdur vilayətinin sərhədləri daxilində yerləşən mağara, Burdur-Antalya avtomobil yolunun 15-ci kilometrində, Mandıra kəndi yaxınlığında yerləşir. 1965-ci ildə turizmə qazandırılan mağara, öz təbii quruluşu ilə diqqət çəkir və elmi araşdırmalar baxımından da mühüm bir sahə kimi qiymətləndirilir.

Mağaranın ümumi uzunluğu 597 metr təşkil edir və dəniz səviyyəsindən təxminən 900 metr yüksəklikdə yerləşir. Karstik quruluşun zamanla həll olması və aşınması nəticəsində mağara daxilində müxtəlif ölçülərdə sarkıt və dikitlər əmələ gəlmişdir. Bundan əlavə, mağaranın daxili hissəsində girintili-çıxıntılı keçidlər və dəhlizlər mövcuddur. Min illər ərzində baş verən təbii proseslər nəticəsində yaranan bu geoloji formalar, mağaranın keçmişi haqqında dəyərli məlumatlar verir.

^{İnsuyu Mağarası (http://www.sagalassosvakfi.org/insuyu-magarasi/)}

İnsuyu Mağarasının ən önəmli xüsusiyyətlərindən biri içərisindəki göllərdir. Mağaranın daxilində fərqli ölçülərdə doqquz göl mövcuddur. Bu göllər mağara daxilində özünəməxsus bir ekosistem yaratmış və bölgənin turistik cəlbediciliyini artırmışdır. Lakin zaman keçdikcə quraqlıq və ətraf mühit faktorları səbəbindən bəzi göllər qurumuşdur. Mağaranın içərisində sərin və təmiz hava axını mövcuddur və keçmişdə mağara suyunun şəkər və mədə xəstəliklərinə faydalı olduğu inanılmışdır.

İnsuyu Mağarasının təbii quruluşunu qorumaq məqsədilə, 9 iyul 1976-cı il tarixli və A 113 saylı qərar ilə I dərəcəli Təbiət Qoruğu Ərazisi elan edilmişdir. Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi tərəfindən qoruma altına alınan mağarada aparılan araşdırmalar, mağara qalereyalarının daha da uzaqlara uzandığını ortaya qoymuşdur. Bu isə mağaranın hələ tam kəşf edilməmiş hissələrinin mövcudluğuna işarə edir.

İnsuyu Mağarası Burdur-Antalya avtomobil yolu üzərində, Burdur şəhər mərkəzindən 13 kilometr məsafədə yerləşir. Mağaraya avtomobil yolu ilə rahat şəkildə çatmaq mümkündür. Müxtəlif nəqliyyat seçimlərinə malik olan bölgə, fərdi ziyarətçilər və tur qrupları üçün əlçatan bir mövqedədir.

Türkiyənin ilk turizmə açılan mağarası olan İnsuyu, təbii gözəlliyi, geoloji quruluşu və tarix boyunca mühafizə olunmuş xüsusiyyətləri ilə önəmli bir təbiət sahəsi kimi qiymətləndirilir. Aparılan elmi araşdırmalar və qoruma işləri, mağaranın təbii strukturunun davamlı şəkildə qorunmasını və gələcək nəsillərə ötürülməsini hədəfləyir.