`ulema` ile İlgili Madde Sonuçları

Huzur Dersleri

Huzur Dersleri

(1964 sözcük)
14 Şubat 2026

Huzur dersleri (tam adıyla: Huzûr-ı Hümâyun dersleri) , Osmanlı Devleti'nde Ramazan ayına mahsus olarak, padişahın huzurunda ulema tarafından gerçekleştirilen sistemli tefsir müzakereleridir. Bu dersler, İslam tarihindeki "muhâdara" geleneğinin bir devamı olarak, ilim ile siyasetin bir araya geldiği üst düzey entelektüel zeminlerden birini teşkil eder. Padişahın bizzat katıldığı bu meclislerde, Kur'an-ı Kerim ayetleri dilbilgisel, fıkhi ve kelami açılardan tartışılırken, aynı zamanda devletin il

TR
Nursena Şahin

Nursena Şahin

NÜZHETÜ’l-HAVÂTIR

NÜZHETÜ’l-HAVÂTIR

(338 sözcük)
20 Kasım 2024

Tam adı Nüzhetü’l-ḫavâṭır ve behcetü’l-mesâmiʿ ve’n-nevâẓır’dır Müellifin en önemli eseri olup I-XIV. (VII-XX.) yüzyıllar arasında Hindistan’da yaşamış 4500 kadar âlim, mutasavvıf, edip, siyaset ve devlet adamının biyografisini ihtiva etmektedir. Abdülhay el-Hasenî, muhtemelen hocası Muhammed Naîm el-Ensârî el-Leknevî’nin ulemânın hayatına dair dağınık vaziyetteki notlarını gördükten sonra bu eseri yazmaya karar vermiştir (el-İʿlâm, Ebü’l-Hasan Ali el-Hasenî en-Nedvî’nin girişi, I, 20). Sekiz ci

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

MÛSÂ KAMARA

MÛSÂ KAMARA

(1198 sözcük)
20 Kasım 2024

Senegal’in kuzeyinde Futa Toro bölgesinin Moritanya sınırındaki Mâtâm şehri yakınlarında Senegal nehri kıyısında bir köy olan Gouriki Samba Diom’da doğdu. Muhtemelen, bugün Moritanya sınırları içinde kalan Guidimakha bölgesinden 1820-1830 yıllarında Gouriki ve civarına göç eden Soninke kökenli Kamara kabilesinden meşhur bir ulemâ ailesine mensuptur. Dedesi ve babası Ahmed el-Habîb de âlimdi. Mûsâ Kamara önce köyündeki hocasından, ardından civardaki bir köyün öğretmeninden eğitim aldı. Daha sonra

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

İBN ASÂKİR, Ebû Mansûr

İBN ASÂKİR, Ebû Mansûr

(397 sözcük)
20 Kasım 2024

550 Recebinde (Eylül 1155) doğdu. Amcaları Ebü’l-Kāsım İbn Asâkir ve Sâinüddin İbn Asâkir ile İbn Ebû Asrûn, Abdurrahman b. Ebü’l-Hasan ed-Dârânî, Ebü’n-Nedâ Hassân b. Temîm ez-Zeyyât, Ebü’l-Mekârim Abdülvâhid b. Hilâl el-Ezdî, Dâvûd b. Muhammed el-Hâlidî, Muhammed b. Es‘ad el-Irâkī gibi âlimlerden hadis dinledi. Kutbüddin Mes‘ûd b. Urve en-Nîsâbûrî’den Şâfiî fıkhını öğrendi ve onun kızıyla evlendi. Dımaşk’ta Şâfiî fıkhının otoriteleri arasına giren, meclisi fetva soranlarla dolup taşan İbn Asâk

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

NİYÂBET

NİYÂBET

(1179 sözcük)
20 Kasım 2024

Bütün hukukî ve siyasî yetkilerin imama ait olduğunu kabul eden İmâmiyye Şîası’nın anlayışına göre on birinci imam Hasan el-Askerî’nin 15 Şâban 255’te (29 Temmuz 869) doğan oğlu Muhammed b. Hasan, babasının 8 Rebîülevvel 260 (1 Ocak 874) tarihinde ölümü üzerine önce 260-329 (874-941) yılları arasında kısa süreli gaybete (el-gaybetü’s-suğrâ) girmiş, bu devrede imam “en-nüvvâbü’l-erbaa” (es-süferâü’l-erbaa) denilen Ebû Amr Osman b. Saîd, Ebû Ca‘fer Muhammed b. Osman, İbn Rûh ve Ali b. Muhammed es-

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

NEHDATÜ’l-ULEMÂ

NEHDATÜ’l-ULEMÂ

(916 sözcük)
20 Kasım 2024

1926 yılında Surabaya’da (Cava) Hâşim Eş‘arî ve Abdülvehhâb Hasbullah adlı âlimlerin öncülüğünde kuruldu; halen genel merkezi başşehir Cakarta’da bulunmaktadır. Ehl-i sünnet çizgisi doğrultusunda dört hak mezhebe bağlılığı vurgulayan Nehdatü’l-ulemâ geleneksel dinî anlayışı korumayı hedefleyen bir harekettir. Hareketin doğuşu ve teşkilâtının kuruluşu iki önemli gelişmeyle irtibatlıdır. Bunların ilki, Muhammediyye çatısı altında toplanan yenilikçi ilim adamlarının cemiyetteki etkisinin artmasına

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

EBÛ ALİ es-SADEFÎ

EBÛ ALİ es-SADEFÎ

(689 sözcük)
20 Kasım 2024

İbn Sükkere lakabıyla tanınır. Aslen Sarakusta’ya (Zaragoza) 4 mil uzaklıktaki Menzilü Mahmûd adıyla bilinen köyden olup 454 (1062) yılı dolaylarında burada doğdu. Doğum tarihini 450 (1058) ve 452 (1060) olarak zikreden kaynaklar da vardır. Sadefî nisbesini hangi sebeple aldığı kesin olarak bilinmemektedir. Ebû Ali es-Sadefî tahsil hayatına doğduğu çevrede Kur’an dersleri alarak başladı. Daha sonra başta Sarakusta’da Ebü’l-Velîd el-Bâcî, Belensiye’de (Valencia) İbnü’d-Delâî, Meriye’de (Almeria)

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

AllameAl

Allame

(102 sözcük)
24 Haziran 2025

Köken Allame kelimesi, Arapça ˁlm (علم, “bilmek”) kökünden türeyen ˁallāma(t) (علّامة) sözcüğünden Türkçeye geçmiştir. Bu sözcük, Arapçada “bilmek” anlamına gelen ˁalima (عَلِمَ) fiilinden, faˁˁāla(t) vezninde türetilmiştir. Vezin yapısı itibarıyla “çok bilen, yüksek düzeyde bilgili kimse” anlamı taşır ve bir nitelik ya da meslek adı olarak kullanılır. Kullanım Alanları Klasik İslam düşüncesinde, çok sayıda ilim dalında derin bilgiye sahip olan âlimleri tanımlamak için kullanılır. Edebî metinler

TR
Ayşenur Bayraktar

Ayşenur Bayraktar

HACRÎ

HACRÎ

(295 sözcük)
20 Kasım 2024

Zilhicce 505’te (Haziran 1112) Endülüs’te Meriye’de (Almeria) doğdu. İbn Ubeydullah diye de bilinmektedir. Arap kabilelerinden Hacr b. Zîruayn’a nisbetle Hacrî ve Ruaynî, doğduğu ve ikamet ettiği yerlere nisbetle de Meriyyî, Sebtî nisbeleriyle anılır. Kurtuba (Córdoba) ve İşbîliye (Sevilla) başta olmak üzere muhtelif şehirlerde birçok hocadan ders aldı. Ṣaḥîḥ-i Müslim’i Ebû Abdullah İbn Zügaybe’den, Nesâî’nin es-Sünen’ini fakih ve hadis hâfızı Ebû Ca‘fer Ahmed b. Abdurrahman el-Bitrûcî’den okudu

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

İBNÜ’l-FARADÎ

İBNÜ’l-FARADÎ

(514 sözcük)
20 Kasım 2024

351 (962) yılında Kurtuba’da (Córdoba) doğdu. Babasının ferâiz ilminde meşhur olması sebebiyle İbnü’l-Faradî diye anılır. Çocukluk ve gençlik yıllarını doğduğu şehirde geçirdi ve Yahyâ b. Mâlik b. Âiz, Muhammed b. Yahyâ el-Harrâz, Muhammed b. Muhammed b. Ebû Düleym, Ebû Abdullah İbn Fahhâr, İbn Ebû Zeyd, İbn Müferric, Ebû Ca‘fer İbn Avnullah ve Abbas b. Asbağ gibi hocalardan hadis, fıkıh, edebiyat ve tarih okudu. 382’de (993) hacca gitti. Mekke’de bulunduğu sürede Ebû Ya‘kūb İbnü’d-Dâhilî ve Ebü

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi