`teknolojifelsefesi` ile İlgili Madde Sonuçları

Klasik algoritmik yönetimde kuralları koyan, onların mantığını kabul eden ve gerektiğinde değiştiren özne insandır. Makinenin düzenliliği bir araçtır, fakat asıl güvence insan muhakemesidir. Yapay zeka söz konusu olduğunda ise insanın eksikliklerinden arınmış bir aklın var olabileceği fikri hakimdir. Kararların ardındaki hikmeti tam anlamasak bile, bir gün bu akla kendi irademizi devretme ihtimali insanlık tecrübesini temelden sarsabilecek kadar tehlikeli. Algoritmaların idari işlere karışması f

Bilişim felsefesi, her türdeki veri (görsel, işitsel, metin) ve bunlara ait bilgilerin hesaplamalı akıllı teknolojiler aracılığıyla işlenme süreçlerini, bu teknolojilerin dayandığı temel kavramları, ilkeleri ve ontolojik statülerini inceleyen çağdaş bir disiplindir. Bu alan; Nesnelerin İnterneti, artırılmış gerçeklik, metaverse ve dijital platformlar gibi veri-işlem-çıktı döngüsüne dayalı uygulama ve teknolojileri felsefi bir çerçevede ele alır. Bilgisayarı sadece teknik bir aygıt olarak değil,

Muhabbet, sitem, özellikle teşekkür gibi davranışsal nitelikler insandan insana, insandan hayvana, hatta insandan bitkiye bir akış halinde olmuştur. Tasavvuf ehlinin cansız varlıklara bile kıymet biçerek teşekküre layık görmesi de söz konusudur. Bugün insandan robotlara karşı gerçekleşmeye başlayan bu akış, yalnızlaşan insanın ruhsal durumu hakkında birçok ipucu barındırıyor. Gün içinde yaşanan bir problemin nasıl çözüleceği hakkında, doğrudan açık ve seçik bir yol göstermesi için yapay zekâya d

Gecenin üçü... Elektrik-elektronik mühendisliği 3. sınıf öğrencisi olarak masamın hali her zamanki gibi: Bir tarafta breadboard üzerinde kurmaya çalıştığım devreler, diğer yanda React Native ile geliştirdiğim mobil uygulamasının derlenmeyi bekleyen kod blokları... Kısıtlı bir öğrenci bütçesiyle hem donanım hem de yazılım dünyasında bir şeyler üretmeye çalışırken bazen zihnime şu düşünce sızıyor: "Eğer devasa bir bütçem, en üst düzey cihazlarım veya kusursuz bir laboratuvarım olsaydı her şey ne k

Bugün teknoloji hakkında konuşmak, artık yalnızca yeni cihazlar, yazılımlar, uygulamalar veya yapay zekâ modelleri hakkında konuşmak değildir. Teknoloji, insanın nasıl düşündüğünü, nasıl öğrendiğini, nasıl çalıştığını, nasıl hatırladığını, nasıl karar verdiğini ve hatta neyi gerçek kabul ettiğini dönüştüren büyük bir çevre hâline gelmiştir. Bu yüzden teknoloji meselesi, mühendislerin, girişimcilerin veya yatırımcıların alanıyla sınırlı görülemez. Teknoloji artık doğrudan doğruya insan, toplum, b

Bir otonom aracın çarpışma anında verdiği ani manevrayı düşünün. Ya da bir kredi başvurusunu reddeden algoritmanın kararını. Ya da bir savaş alanında hedef önceliklendirmesi yapan bir sistem. Bu senaryoların ortak noktası şu: bir "karar" var, bir "sonuç" var, ama geleneksel anlamda bir "fail" yok. Kararı veren şey ne pişmanlık duyabilir, ne hesap verebilir, ne de cezalandırılabilir. İnsan zihni binlerce yıldır sorumluluğu bir özneye bağlamak üzere evrildi. Bir şey ters gittiğinde sorduğumuz ilk

Meta CEO’su Mark Zuckerberg, yapay zekanın geleceğine dair açıkladığı yol haritasında yapay zeka gelişmelerine dair açıklamalarda bulundu. Teknoloji dünyasının neredeyse hepsi gözünü makinelerin süper zekalar kazanmasına çevirmişken Zuckerberg’ün vizyonu farklılaşıyor gibi görünmekte. Onun vizyonu, makinelerden ziyada makineler yardımıyla insanlara “kişisel süper zeka” kazandırmak üzerine kurulu. İnsanlara “Kişisel Süper Zeka” Paylaştığı bir mesajda Zuckerberg, önümüzdeki dönemi şekillendirecek

Sözün Metalaşması: Yapay Zeka Çağında İfade Ekonomisi Sanayi Devrimi insan kas gücünü ve zamanını üretim bantlarında kodladı. Sanayi öncesi toplumlarda insan, doğaya ve mevsimlere göre vaktini taksim ederdi. Tarımsal üretimle uğraşan toplumlarda işin ritmini güneşin doğuşu-batışı, mevsim değişimleri ve dini ritüeller belirlerdi. “Zaman” soyut bir hesaplama değil, gündelik hayatla iç içe, esnek ve döngüsel bir ritimdi. Sanayi ile birlikte ise zaman, saat cinsinden ölçülmeye ve sıkı denetim altına

Yapay zekâ alanında kullanılan “stokastik papağan” (İng. stochastic parrot) terimi, büyük dil modellerinin (LLM) istatistiksel olasılıklara dayalı metin üretme biçimini eleştirel biçimde tanımlamak amacıyla ortaya atılmıştır. Bu terim, yapay zekânın “anlamadan” yalnızca önceki sözcük olasılıklarına göre metin üretmesini papağan davranışına benzetir. Kavram, 2021 yılında Emily M. Bender, Timnit Gebru, Angelina McMillan-Major ve Shmargaret Shmitchell tarafından yayımlanan “On the Dangers of Stocha

Yapay zekâ teknolojilerinin gelişimi, insanlık tarihindeki en önemli kırılma noktalarından biri olarak değerlendirilmektedir. Bu dönüşüm yalnızca teknik ilerlemelerle sınırlı kalmamakta; aynı zamanda insanın doğası, bilinci ve toplumsal varoluş biçimi hakkında felsefi tartışmaları da beraberinde getirmektedir. Post hümanizm kavramı, bu tartışmaların merkezinde yer alarak insanı evrenin ayrıcalıklı konumundan çıkarıp onu teknolojik, biyolojik ve dijital ağlarla iç içe geçmiş bir varlık olarak yen