KaKöken “Kalıtım” sözcüğü, Türkiye Türkçesi kal- fiilinden türetilmiştir. Kelimenin temelinde Yeni Türkçe döneminde +Ut ekiyle oluşturulan kalıt adı yer alır. Kalıtım ise bu ad üzerinden türetilmiş görünmekle birlikte yapısı bakımından muğlaktır; ayrıca Türkçede kalıtmak biçiminde bir fiil bulunmamaktadır. Terim olarak kullanımı 20. yüzyılın ortalarında yerleşmiş; özellikle TDK’nin 1940’lı yıllardaki terim çalışmaları sırasında “irs” ve “veraset” karşılığı olarak önerilmiştir. Böylece kelime, Arap
TR
Rabia Bayrak
MaKöken Fransızcada; "1. markinin eşi olan soyluluk unvanı, 2. oval biçimde kesilmiş 58 fasetli pırlanta, 3. 19. yüzyıl mimari yapılarında rastlanan çoğunlukla ferforje karkas üzerine camdan imal edilmiş saçak veya sundurma, 4. alçak sırtlığı bulunan geniş koltuk" anlamlarına gelen marquise sözcüğünden dilimize aktarılmıştır. Kullanım Alanları Tarih ve Siyaset: Avrupa’daki soyluluk hiyerarşisini, feodal sınıfları ve hanedan yapılarındaki kadın figürlerin statülerini tanımlamak için kullanılır. Mim
TR
ZUŞAN ÖNER
EşKöken Eşraf, Arapça ş-r-f (شرف) kökünden gelen aşrāf (أشراف) sözcüğünün çoğul biçiminden Türkçeye geçmiştir. Kelime, Arapçada “şerefli, soylu kimse” anlamındaki şarīf sözcüğünün çoğuludur ve “şerefli kişiler, ileri gelenler” anlamını taşır. Kullanım Alanları Toplumsal Yapı: Bir yerleşim yerinde sözü geçen, saygın ve etkili kişileri ifade etmek için kullanılır. Tarihî Metinler: Osmanlı ve klasik metinlerde yerel yönetimde etkili olan ileri gelen sınıfı belirtir. Siyaset ve İdare: Bölgesel karar a
TR
Fatmanur Mavibaş

Altın Post Tarikatı (Ordre de la Toison d’Or), Burgonya Dükü Philippe le Bon tarafından 10 Ocak 1429/1430’da Bruges’de kurulmuştur. Kuruluş tarihi, Burgonya’nın siyasal gücünün arttığı ve saray hayatının belirgin biçimde örgütlendiği bir döneme denk gelir. Tarikat, soylular arasındaki bağlılık ilişkilerini düzenleyen yazılı kurallara dayanır; üyelik koşulları, toplantılar ve yemin usulleri bu çerçevede tanımlanmıştır. Altın Post Tarikatı Sembolü - Avusturalya (MET Museum) " image-element-format=
TR
Onur Çolak
AsKöken Asil kelimesi, Arapça aṣīl (أصيل) sözcüğünden alınmıştır. Bu kelime, asl (köken, temel) anlamına gelen aṣala (أصل) fiilinden türetilmiş olup, “soylu, köklü” anlamlarını taşır. Türkçeye hem soy ve karakter itibariyle yüceliği ifade eden bir sıfat, hem de hukuki temsil ilişkilerinde kullanılan bir terim olarak geçmiştir. Kullanım Alanları Toplumsal yapı: Soyluluk, köken, asalete dayalı nitelendirmelerde kullanılır. Ahlaki nitelendirme: Onurlu, dürüst ve yüce gönüllü bireyleri tanımlamakta ku
TR
Tuğba Aygün
BaKöken Baron kelimesi, Fransızca baron sözcüğünden Türkçeye geçmiştir. Baron kelimesinin kökeni Geç Latince barō kelimesine dayandığı düşünülmektedir. Ancak bu Geç Latince sözcüğün nihai kökeni belirsizliğini korumaktadır. Kullanım Alanları Tarih ve Feodal Sistem: Avrupa tarihindeki soyluluk hiyerarşisinde baronlar, kral ya da lordlara bağlı toprak sahibi aristokratlardı. Edebiyat ve Tarihî Romanlar: Soylu karakterlerin veya aristokrat sınıfının temsil edildiği hikâyelerde “baron” terimi sıkça ge
TR
Ayşenur Bayraktar
DüKöken Düşes kelimesi, Türkçeye Fransızca “dükün eşi; bir tür ipekli kumaş” anlamındaki sözcüğünden duchesse geçmiştir. Bu sözcük, Geç Latincede aynı anlama gelen ducissa kelimesinden evrilmiştir. Latince bu kelimenin kökü ise “dük” anlamına gelen dux (duc-) sözcüğüne dayanır. Kullanım Alanları Soyluluk Unvanları ve Tarih: Avrupa tarihinde ve günümüzdeki monarşilerde, “dük” unvanlı bir asilzadenin eşini veya bu unvanı bizzat taşıyan kadını belirtmek için kullanılan resmi bir unvandır. Edebiyat ve
TR
Tuğba Aygün
AsKöken Asalet sözcüğü Arapça ˀṣl kökünden türeyen aṣāla(t) (أصالة) kelimesinden gelmektedir. Bu kelime, “köklü olma” ve “soyluluk” anlamlarını taşır. Kök fiil olan aṣila (أصل) ise “köklendi, temellendi, soylu idi” anlamına gelir. Türkçeye geçerken, hem “soy ve köken itibarıyla seçkin olma” hem de “davranışta zarafet ve olgunluk” anlamlarını koruyarak kullanılagelmiştir. Kullanım Alanları Toplum ve kültür: Soyluluk, köklü aile geçmişi veya toplumsal statüyle bağlantılı değerleri belirtmek için kul
TR
Onur Çolak
ViKöken Fransızcada "konttan aşağı bir soyluluk rütbesi" anlamına gelen vicomte sözcüğünden dilimize aktarılmıştır. Bu terim, Latincede "kont vekili" manasını taşıyan vice-comes kelimesinden evrilerek günümüze ulaşmıştır. Latince sözcük ise; "birinin veya bir şeyin yerine" anlamındaki vice edatı ile "kont" manasına gelen comes, comit- kelimelerinin birleşmesiyle oluşturulmuş bir bileşik yapıdır. Kullanım Alanları Avrupa Tarihi: Orta Çağ ve Yeni Çağ Avrupa’sındaki feodal yapıyı ve soyluluk derecele
TR
ZUŞAN ÖNER
KeKöken Arapça k-r-m kökünden gelen "Kerem" kelimesi "yücelik, cömertlik" anlamına gelmektedir. Kullanım Alanları Dinî Metinler: Allah’ın sıfatlarından biri olan El-Kerîm ile bağlantılı olarak “sonsuz lütuf ve ikram sahibi” anlamında geçer. Edebiyat: Halk hikâyelerinde ve tasavvufî metinlerde yüksek gönüllülük, aşk uğruna yapılan fedakârlıklar ve ideal insan tasvirinde kullanılır. Günlük Dil: Birinin iyilikseverliği, cömertliği ve insanlara yardım etme yönünü belirtmekte kullanılır. Özel İsim: Erk
TR
Muhammed Said Alevcan