`sosyoloji` ile İlgili Madde Sonuçları

The Four Dungeons of Man (Book)

The Four Dungeons of Man (Book)

(1364 sözcük)
14 Temmuz 2026

The Four Prisons of Man is the written record of a lecture delivered in 1970 by Dr. Ali Şeriati, in which he examines the four fundamental limiting and oppressive forces surrounding human existence. The author identifies the obstacles encountered by the individual in the pursuit of liberation as the prisons of nature, history, society, and the self. This approach reveals that the very forces enclosing the human being are also integral to the struggle of recognizing and realizing one’s own potent

EN
Nazlı Kemerkaya

Nazlı Kemerkaya

İnkırazİn

İnkıraz

(152 sözcük)
28 Nisan 2026

Köken Arapça "dişledi, kemirdi, kırptı" manalarına gelen ḳaraḍa (قرض) fiilinden türetilmiştir. Kelime, bu kökün yedinci babı olan infiˁāl vezninde; "aşınma, yıpranma, kırpılma" anlamlarını karşılayan inḳirāḍ (انقراض) sözcüğünden Türkçeye intikal etmiştir. Kelimenin semantik kökeninde yatan "kemirilme" ve "yıpranma" eylemleri, zamanla bir varlığın veya topluluğun tedricen tükenerek yok olması anlamını beslemiştir. Türk literatüründeki tespit edilen en eski kayıtlarına 15. yüzyıl sonunda Neşrî’nin

TR
Emirhan Polat

Emirhan Polat

MonşerMo

Monşer

(95 sözcük)
27 Nisan 2026

Köken Fransızcada "azizim, sevgilim" anlamlarını taşıyan mon cher deyiminden dilimize aktarılmıştır. Bu ifade; Fransızca "birinci tekil şahıs iyelik sıfatı" olan mon ile "değerli, sevilen" manasındaki cher sözcüğünün birleştirilmesiyle oluşmuştur. Kullanım Alanları Edebiyat: Roman ve tiyatro eserlerinde karakterler arasındaki hitap şekillerini veya belirli bir sosyal zümreye mensup kişilerin özelliklerini tanımlamak için kullanılır. Sosyoloji: Toplumsal değişim süreçlerinde ortaya çıkan Batılıla

TR
ZUŞAN ÖNER

ZUŞAN ÖNER

MütekâmilMü

Mütekâmil

(155 sözcük)
10 Mayıs 2026

Köken Arapça "tam ve bütün olmak, eksiksizleşmek, kemale ermek" anlamlarına gelen k-m-l (ك م ل) kökünden türetilmiş ve "tekâmül eden, her yönden gelişmiş" manasını taşıyan mutakāmil (متكامل) sözcüğünden alıntıdır. Kelime, "tam idi" anlamındaki kamala (كمل) fiilinin mutafāˁil vezninde (VI. bab etken fiil sıfatı) yapılandırılmış formudur. Bu vezinsel yapı, kelimeye "kademeli bir süreçle olgunluğa erişme" ve "bütünleşme" anlamı katar. Kullanım Alanları Sosyoloji ve Antropoloji: Kurumları, değer yar

TR
Emirhan Polat

Emirhan Polat

TahaffuzTa

Tahaffuz

(185 sözcük)
6 Mayıs 2026

Köken Arapça taraf ve muhafaza bildiren ḥ-f-ẓ (حفظ) kökünden türeyen, "sakınmak, kendini korumaya almak, ihtiyatlı davranmak" anlamındaki taḥaffuẓ (تحفّظ) sözcüğünden alıntıdır. Kelime, "korudu, muhafaza etti" manasındaki ḥafaẓa (حفظ) fiilinin tafaˁˁul vezninde beşinci bab masdarıdır. Bu vezin, eylemin özne tarafından bir çaba ve süreç neticesinde gerçekleştirildiğini (tefe'ül) ifade eder; yani tahaffuz, kendiliğinden bir korunma değil, bilinçli ve sistemli bir sakınma iradesini temsil eder. Kul

TR
Emirhan Polat

Emirhan Polat

MütecanisMü

Mütecanis

(101 sözcük)
5 Mayıs 2026

Köken Mütecanis, Arapça mutacānis (متجانس) sözcüğünden Türkçeye geçmiştir. Bu sözcük, Arapça cins (جنس) kökünden türemiş olup “tür, çeşit” anlamıyla ilişkilidir. Arapçada “bir türden olmak, türdeşlik göstermek” anlamını taşıyan bu yapı, zamanla Türkçede “aynı cinsten olan, uyumlu ve birbirine benzeyen” anlamlarında kullanılmaya başlamıştır. Kullanım Alanları Günlük Dil: Aynı türden olan, birbirine benzeyen veya uyumlu unsurları ifade etmek için kullanılır. Bilim ve Matematik: Homojen yapıya sahi

TR
Fatmanur Mavibaş

Fatmanur Mavibaş

StatükoSt

Statüko

(78 sözcük)
4 Temmuz 2026

Köken Statüko kelimesi, Türkçe'ye Fransızca statu quo deyiminden geçmiştir. Bu sözcük, Latince "içinde bulunulan durum" anlamına gelen in statu quo ante deyiminden türetilmiştir. Kullanım Alanları Siyasi ve Toplumsal Durum: Siyaset sosyolojisinde ve gündelik dilde; toplumsal ya da kurumsal yapıların mevcut işleyiş biçimini ve varlığını aynen devam ettiren kurulu düzeni ifade etmek amacıyla kullanılır. Uluslararası İlişkiler ve Diplomasi: Devletler hukukunda ve uluslararası ilişkiler literatüründ

TR
Ayberk Purutçuoğlu

Ayberk Purutçuoğlu

DiyalektikDi

Diyalektik

(85 sözcük)
1 Temmuz 2026

Köken Diyalektik kelimesi Türkçeye Fransızca dialectique sözcüğünden geçmiştir. Sözcük, Eski Yunancada “akıl yürütme, tartışma” anlamındaki dialektikḗ tékhnē (διαλεκτική τέχνη) ifadesine dayanır. Bu terim de “karşılıklı söyleşmek, münazara etmek” anlamındaki dialégō (διαλέγω) fiilinden türetilmiştir. Kullanım Alanları Felsefi ve Mantıksal Bağlam: Antik Yunan felsefesindeki kavramsal tartışmalardan, idealist ve materyalist teori akımlarına kadar geniş bir akıl yürütme metodolojisini ve çelişkiler

TR
Ayberk Purutçuoğlu

Ayberk Purutçuoğlu

Johatsu

Johatsu

(802 sözcük)
19 Temmuz 2026

Johatsu, Japoncada kelime anlamıyla "buharlaşma" veya "buharlaşmış insanlar" anlamına gelen ve bireylerin kendi istekleriyle mevcut yaşamlarını, ailelerini, işlerini ve kimliklerini hiçbir iz bırakmadan geride bırakarak ortadan kaybolma eylemini tanımlayan sosyolojik bir terimdir. Tarihsel Gelişim Bu olgu tarihsel süreçte ilk olarak 1960'lı yıllarda, boşanma süreçlerinin zorlu olması nedeniyle mutsuz evliliklerinden kaçmak isteyen kişilerin eşlerini terk etmesiyle toplumsal literatüre girmiştir.

TR
Nursena Şahin

Nursena Şahin

Kültür Endüstrisi

Kültür Endüstrisi

(731 sözcük)
28 Şubat 2026

Kültür Endüstrisi, ilk kez 1947 yılında Theodor W. Adorno ve Max Horkheimer tarafından Aydınlanmanın Diyalektiği adlı eserde kullanılan bir kavramdır.Theodor W. Adorno, ve Max Horkheimer. Aydınlanmanın Diyalektiği: Felsefi Fragmanlar. Çev. Nihat Ülner ve Elçin Gen. İstanbul: Kabalcı Yayınları, 2010. ">【1】 Kavram, modern kapitalist toplumlarda kültürel üretimin sanayi mantığına göre örgütlenmesini, kültür ürünlerinin metalaşmasını ve kitlesel tüketim için standartlaştırılmasını ifade eder. Fra

TR
Bengisu Sağlam

Bengisu Sağlam