`sosyal-psikoloji` ile İlgili Madde Sonuçları

Spot Işığı Etkisi (İngilizce: Spotlight Effect), bireylerin kendi eylem ve dış görünüşlerinin başkaları tarafından ne ölçüde fark edildiğini, hatırlandığını ve yargılandığını abartma eğilimini tanımlayan sosyal psikolojik bir olgudur. Bu etki, insanların sosyal bir spot ışığının gerçekte olduğundan daha parlak bir şekilde kendilerine odaklandığına inanma yönelimini ifade eder. Her bireyin kendi evreninin merkezinde olması ve kendi davranışlarına yoğun bir şekilde odaklanması, bu unsurların başka

Kendini gerçekleştiren kehanet, bireylerin ya da toplumların belirli bir olayın gerçekleşeceğine dair beklentilerinin, bu beklentilere uygun davranışlar sergilemeleri sonucunda, söz konusu olayın gerçekten meydana gelmesine neden olan psikososyal bir olgudur. Kavram, ilk olarak 20. yüzyılın ortalarında Amerikalı sosyolog Robert K. Merton tarafından ortaya atılmıştır. Merton, bir kişinin ya da grubun beklentilerinin, davranışlarını farkında olmadan nasıl değiştirdiğini ve sonuçta bu beklentilerin

Bilişsel çelişki kuramı; bireylerin düşünceleri, inançları, tutumları ve davranışları arasında bir tutarsızlık veya uyumsuzluk olduğunda ortaya çıkan psikolojik gerilimi ve bu gerilimi azaltma yönündeki motivasyonel süreci açıklayan bir sosyal psikoloji kuramıdır. İlk olarak 1957 yılında sosyal psikolog Leon Festinger tarafından A Theory of Cognitive Dissonance adlı eseriyle ortaya konmuştur. Kuram, bireylerin kendi içsel dünyalarında bir tutarlılık arayışı içinde oldukları ve bu tutarlılık bozu

Yengeç Sepeti Sendromu (Crabs in a Barrel Syndrome), aynı sosyal grup içinde yer alan bireylerin birbirlerinin ilerlemesini engelleme eğilimini ifade eden, sosyal psikoloji ve örgütsel davranış literatüründe yerleşmiş bir metafordur. Kavram, ilk kez Filipinli yazar Ninotchka Rosca tarafından “yengeç kişilikler” şeklinde kullanılmış; kökenini ise balıkçıların gözlemlerinden alan halk anlatılarından almıştır. Bu anlatıya göre kovada bulunan bir yengeç yukarı tırmanmaya başladığında diğer yengeçler

Otokinetik etki deneyi, tamamen karanlık bir ortamda sabit bir ışık noktasının, göz kaslarının doğal mikro hareketleri nedeniyle yavaşça hareket ettiği izlenimi yaratan optik bir illüzyon temelinde gerçekleştirilir. Muzafer Sherif (1935), bu fenomeni Columbia Üniversitesi laboratuvarında inceleyerek, bireysel tahminlerin yalnız koşulda geniş bir dağılım gösterdiğini (2–20 inç) ve belirsizliğin yüksek olduğunu gözlemlemiş, ancak grup halinde yapılan yargılamalarda denemelerin ilerlemesiyle tahmin

Solomon Asch tarafından 1950'li yıllarda geliştirilen uyum deneyi, sosyal psikolojide bireylerin çoğunluk baskısı altında davranışlarını nasıl şekillendirdiğini inceleyen bir çalışmadır. Deney, bireylerin açıkça yanlış olan bir görüşe uyum sağlama eğilimini ortaya koyarak sosyal etkinin gücünü ve bireysel karar verme süreçlerindeki etkisini anlamayı hedeflemiştirDeneyin Kökeni ve TasarımıAsch paradigması, Solomon Asch’ın çoğunluk grubundan gelen sosyal baskının bireyleri uyum sağlamaya nasıl yön

Evren 25 deneyi, Amerikalı davranış ekoloğu John B. Calhoun tarafından 1968-1972 yılları arasında gerçekleştirilen bir kemirgen popülasyonu çalışmasıdır. Ulusal Ruh Sağlığı Enstitüsü'nde (NIMH) yürütülen bu deney, aşırı nüfus yoğunluğunun sosyal yapılar üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamıştır. Calhoun, daha önceki deneylerinde gözlemlediği "davranışsal çöküş" olgusunu fareler üzerinde genişletmiş ve bu çalışmayı, farelerin sınırsız kaynaklara sahip olduğu bir "kemirgen ütopyası" olarak tas

Kolektif narsisizm, bir bireyin mensup olduğu grup veya topluluğun üstünlüğüne dair abartılı bir inanç geliştirmesi ve bu inancı grup kimliğinin merkezine yerleştirmesi durumunu ifade eder. Bu kavram, sosyal psikoloji alanında, bireysel narsisizmin grup düzeyindeki yansıması olarak incelenir. Kolektif narsisizm, grup üyelerinin kendi topluluklarını diğerlerinden üstün görmesi, dış eleştirilere karşı aşırı hassasiyet göstermesi ve grup onurunu koruma çabasıyla agresif veya savunmacı davranışlar s