
Ramazan tenbihnâmeleri, Osmanlı Devleti’nde Ramazan ayının toplumsal ve dinî önemine binaen, ibadet hayatının huzur içinde sürdürülmesini ve toplum düzeninin korunmasını sağlamak amacıyla yönetim tarafından yayımlanan resmî düzenlemelerdir. Bu belgeler, Ramazan’ın gündelik hayatı dönüştüren ritmi içinde ortaya çıkabilecek gerilim ve düzensizlik ihtimallerine karşı, devletin kamusal alanı “uyarı–denetim–yaptırım” ekseninde düzenleme iradesini görünür kılar. İbadet mekânlarının temizliği ve düzeni
TR
Nursena Şahin

Temcid, Türk din mûsikîsinde sözlük anlamı itibarıyla "tâzim ve senâ etmek, ululamak" manalarına gelen; minarelerde ezandan bağımsız olarak Allah’a yapılan dua, tazarru ve münâcâtları kapsayan bir formdur.【1】 Cami mûsikîsi türleri arasında yer alan bu uygulama, özellikle üç aylarda ve Ramazan süresince sahur vakitlerinde müezzinler veya zâkirler tarafından solo veya cumhur (topluca) şeklinde icra edilir.【2】 Dinî bir mûsikî mirası olan bu gelenek, tevhid duygusunun telkin edildiği ve Allah’ın azâ
TR
Emirhan Polat

Baklava Alayı, Osmanlı İmparatorluğu'nda Kanuni Sultan Süleyman döneminden itibaren gelenekselleşmiş, padişahın askerlerine bir iltifatı ve saltanatın azametinin bir sembolü olarak icra edilen devlet törenidir. Ramazan ayının on beşinci gününde, Hırka-i Şerif ziyareti vesilesiyle düzenlenen bu merasim, 17. yüzyılın sonlarında tam bir form kazanmıştır. Bu gelenek uyarınca, İstanbul’da bulunan Yeniçeri Ocağı ve diğer asker ocaklarına, her on nefer için bir tepsi olacak şekilde saray mutfağında haz
TR
Nursena Şahin

Osmanlı’da Ramazan, takvim yapraklarında başlayan bir ay değil; şehrin ruhunun değiştiği, gündelik hayatın başka bir ritme kavuştuğu, gecelerin gündüzden daha canlı yaşandığı bambaşka bir zaman dilimiydi. Bu ay geldiğinde yalnızca insanlar değil, sokaklar, camiler, evler, hatta gökyüzü bile Ramazan’a hazırlanırdı. Ramazan, Osmanlı için bir ibadet mevsimi olduğu kadar bir şehir kültürü, bir toplumsal seferberlik ve zarafet imtihanıydı.Ramazan’ın gelişini ilk müjdeleyen şeylerden biri mahyalardı.
TR
Nursena Şahin

"Eski İstanbul Ramazanları", Fecr-i Âtî ve Beş Hececiler Dönemi'nin önemli şair ve yazarlarından Halit Fahri Ozansoy (1891-1971) tarafından kaleme alınmış ve Dergâh Yayınları'nın "Anadolu Kitaplığı" serisi kapsamında yayımlanmış, hatıra ve sosyal tarih niteliğindeki bir eserdir. Kitap, yazarın kendi çocukluk anılarından ve gözlemlerinden yola çıkarak, Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemleri ve Cumhuriyet'in ilk yıllarındaki İstanbul'un Ramazan atmosferini, geleneklerini ve toplumsal yaşamını det
TR
Muhammed Samed Acar

Mukabele, sözlükte “iki şeyi birbiriyle karşılaştırmak” anlamına gelen bir kelime olup terim olarak Kur’ân-ı Kerîm’in bir kişi tarafından okunup diğer kişiler tarafından takip edilmesi suretiyle topluca hatim indirme geleneğini ifade eder.【1】 İslâm toplumlarında özellikle üç aylar ve Ramazan ayında yaygın biçimde uygulanan mukabele, genellikle cami, mescid ve evlerde hâfızların Kur’ân tilâveti yapması ve dinleyenlerin mushaf üzerinden takip etmesi şeklinde gerçekleştirilir. Zamanla bu karşılıklı
TR
Elif Laçin