`raiyyet` ile İlgili Madde Sonuçları

BAŞTİNA

BAŞTİNA

(651 sözcük)
20 Kasım 2024

Slavca asıllı olup “miras” anlamına gelen baştina kelimesi, Osmanlı fethi öncesi Bosna’da kralın önemli bir hizmet karşılığı bir şahsa dâimî ve mutlak mülk olarak verdiği arazi parçaları için kullanılmaktaydı. Muhtemelen Bizans döneminde de bu tür arazi parçaları aynı adla mevcuttu. Nitekim sadece Balkanlar’da değil aynı zamanda Fâtih Sultan Mehmed tarafından fethedilen Trabzon ve civarındaki gayri müslim halkın elindeki çiftlikler de tahrir defterlerinde baştina tabiriyle anılmıştı. Bosna’daki

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

ItırIt

Itır

(88 sözcük)
22 Ekim 2025

Köken Itır kelimesi, Türkçeye Arapça ˁṭr kökünden türeyen ve “güzel koku, parfüm” anlamına gelen ˁiṭr (عطر) sözcüğünden geçmiştir. Kullanım Alanları Edebi Dil: Günlük dildeki “koku” kelimesine kıyasla daha estetik ve şiirsel bir anlam taşır. Özellikle klasik ve modern şiirde, doğayı, çiçekleri veya sevgilinin kokusunu betimlemek amacıyla yaygın olarak kullanılır. Botanik Terminolojisi: Halk arasında ve bahçecilik dilinde, "ıtır çiçeği" (Pelargonium cinsi bitkiler) olarak bilinen, yaprakları koku

TR
Tuğba Aygün

Tuğba Aygün

ÇİFT RESMİ

ÇİFT RESMİ

(853 sözcük)
20 Kasım 2024

Çift terimi, iki öküz tarafından sürülebilen ziraat sahalarının ölçüsünü belirtmek üzere kullanılmış olup çiftlikle aynı mânayı taşır. Osmanlı kanunnâmelerinde çiftlik sahibi köylüyü içine alan bir anlam da kazanmıştır. Bir çiftçi ailesine yetecek genişlikte olan çift veya çiftlik, toprağın verim kabiliyetine göre 60 ilâ 150 dönüm arasında değişen bir arazi parçasını ifade eder. Böyle bir toprağı elinde bulunduran çiftçi işlediği bu toprağa karşılık kanunnâmelerde “çift resmi, çift hakkı, kulluk

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

REÂYÂ

REÂYÂ

(2634 sözcük)
20 Kasım 2024

Sözlükte “sığır, koyun sürüsü” anlamına gelen raiyye/raiyyet kelimesinin çoğuludur. İslâm dünyasında yönetici konumundaki askerî tabaka ile ulemânın dışındaki vergi mükellefi halkı ifade eden bir terim olmuş, XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti’ne haraç ödeyen gayri müslim tebaa için de kullanılmıştır. “Raâ” fiilinin Kur’ân-ı Kerîm’deki türevlerinin iki anlamı vardır: “Sürüleri otlatmak, hayvanları yaymak” (Tâhâ 20/54; el-Kasas 28/23); “birinin çıkarlarını gözetmek, bakmak, mukayyet olmak, gütmek” (el

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi