`panoptikon` ile İlgili Madde Sonuçları

Veri çağında özgürlük kavramı, insanlık tarihinin hiçbir döneminde olmadığı kadar karmaşık bir anlam kazanmıştır. Artık özgürlük yalnızca bireyin iradesine veya politik sistemlerin sınırlarına indirgenemez; çünkü dijital dünyada insanın davranışlarını, tercihlerini ve düşüncelerini şekillendiren görünmez bir güç vardır: veri. Her tıklama, her kaydırma, her çevrim içi eylem; büyük veri ağlarının bir parçası hâline gelir. Bu veriler sadece istatistiksel bilgi değildir; bireyin kimliğini, alışkanlı

Gözetim toplumu, bireylerin ve grupların davranış, tutum ve kişisel bilgilerinin başta devlet ve ticari kuruluşlar olmak üzere çeşitli kurumlar tarafından sistematik bir biçimde izlendiği, toplandığı, saklandığı, işlendiği ve analiz edildiği toplumsal yapıyı ifade eder. Bu süreçte, özellikle bilişim ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeler belirleyici bir rol oynamaktadır. Gözetim, bir kişi veya grubun yukarıdan izlenmesi veya bilgisayar teknolojisi ile denetimin önündeki engellerin kaldırılmas

İnsanlık tarihi boyunca zihinleri meşgul eden "mükemmel toplum" hayali, Platon’un Devlet’inden Thomas More’un Ütopia’sına kadar sayısız esere ilham kaynağı olmuştur. Ancak 20. yüzyılın siyasi travmaları ve teknolojinin ürkütücü yükselişi, bu hayali tersyüz ederek "anti-ütopya" veya daha yaygın adıyla "distopya" türünü doğurmuştur. M. Başak Uysal’ın isabetli tespitiyle; ütopya bir "yeryüzü cenneti" tasarımıyken, anti-ütopya bu tasarımın, mevcut toplumsal değerlerin yitirilmesi durumunda nasıl bir

Panoptikon, 18. yüzyıl İngiltere’sinde hukukçu ve filozof Jeremy Bentham tarafından tasarlanan, merkezi gözetim ilkesine dayalı mimari bir modeldir. Yunanca kökenli “pan” (tüm) ve “optikon” (gören) kelimelerinden türetilen bu terim, her şeyi gören bir bakışa işaret eder. Bentham, bu yapıyı öncelikle hapishaneler için tasarlamış; ancak daha sonra bu modelin hastanelerden okullara, akıl hastanelerinden fabrikalara kadar birçok kuruma uygulanabileceğini ileri sürmüştür. Panoptikon’un temelinde yata