`osmanlisosyalhayat` ile İlgili Madde Sonuçları

İlber Ortaylı’nın Gözünden "Osmanlı Toplumunda Aile"

İlber Ortaylı’nın Gözünden "Osmanlı Toplumunda Aile"

(481 sözcük)
5 Temmuz 2026

Osmanlı İmparatorluğu denince zihnimizde genellikle saraylar, fetihler, diplomatik mücadeleler ve devasa bir bürokratik mekanizma canlanır. Ancak koca bir imparatorluğun kalbi aslında saray odalarında değil; mahalle aralarındaki o ahşap evlerde, yani toplumu ayakta tutan en küçük hücrede, "aile" yapısında atıyordu. İlber Ortaylı’nın ufuk açıcı eseri "Osmanlı Toplumunda Aile", makro tarihin gölgesinde kalan bu mikro dünyaya ışık tutuyor. Şer’iyye sicillerinden, seyahatnamelerden ve zengin arşiv b

TR
Gökçe Baykurt

Gökçe Baykurt

Sevdalinka

Sevdalinka

(653 sözcük)
8 Ekim 2025

Sevdalinka, kökeni Arapça sevda/sawda (karasevda) sözcüğüne dayanan Boşnakça sevdah kavramından türeyen, “Boşnakça aşk şarkıları” anlamındaki anonim bir lirik halk şiiri/şarkısı türüdür. Boşnak Anonim Halk Edebiyatı içinde en yaygın lirik türlerden biri sayılır. Müzik ve makam eşliğinde icra edilir ve söz ile telli çalgının birlikteliğine dayanır. Osmanlı şehir yaşamının şekillendirdiği toplumsal bağlamda, özellikle kadın–erkek arasındaki aşkın duygusal ifadesi ve iki sevgili arasında bir “ileti

TR
Duygu Şahinler

Duygu Şahinler

Ulusal Sinema Kavgası (Kitap)

Ulusal Sinema Kavgası (Kitap)

(252 sözcük)
25 Ekim 2025

Ulusal Sinema Kavgası, Halit Refiğ tarafından yazılmış, İletişim serisinde yer alan bir eserdir. Kitap, ilk defa 1971 yılında yayımlanmıştır. Eser, Refiğ'in "ulusal sinema" hareketinin kuramsal altyapısını oluşturduğu temel metinlerinden biridir. Konusu Eserin konusu, Türk kültürünün kaynakları ve bu kültür içinde Türk sinemasının meseleleridir. Refiğ, eserde Türk sinemasının kendi sinema anlayışını geliştirmesi gerektiğini savunur. Bu anlayış, Türk toplumunun tarihi, sosyal, kültürel ve ekonomi

TR
Muhammed Samed Acar

Muhammed Samed Acar

Askıda Ekmek Geleneği

Askıda Ekmek Geleneği

(376 sözcük)
29 Aralık 2025

Askıda ekmek geleneği, bireylerin ihtiyaç fazlası ekmek bedelini fırınlara önceden ödemesi ve bu ekmeklerin ekonomik durumu yetersiz olan kişiler tarafından ücretsiz olarak temin edilmesine dayanan bir sosyal yardımlaşma uygulamasıdır. Bu uygulama, yardım eden ile yardım alan arasında doğrudan bir temas kurulmadan gerçekleşmesi bakımından, gizlilik ve insan onurunun korunması ilkeleriyle ilişkilendirilmektedir. Askıda ekmek, özellikle Osmanlı toplumunda yaygın olan yardımlaşma anlayışının günümü

TR
Seren Yanık

Seren Yanık

"Family in Ottoman Society" from İlber Ortaylı’s Perspective

"Family in Ottoman Society" from İlber Ortaylı’s Perspective

(606 sözcük)
8 Temmuz 2026

When we think of the Ottoman Empire, our minds typically conjure images of palaces, conquests, diplomatic struggles, and a vast bureaucratic machinery. Yet the heart of this vast empire did not beat in the chambers of the palace, but in the wooden houses between neighborhoods—in the smallest cell sustaining society: the family structure. İlber Ortaylı’s groundbreaking work, "The Family in Ottoman Society", sheds light on this micro-world long overshadowed by macro-history. Drawing on Şer’iyye si

EN
Gökçe Baykurt

Gökçe Baykurt

MUSÂHİB

MUSÂHİB

(706 sözcük)
20 Kasım 2024

Sohbet kökünün “mufâale” kalıbından türeyen musâhib kelimesi “sohbet ehli kimse, arkadaş, dost” anlamına gelir. Osmanlı saray teşkilâtında saraydaki görevliler içinde vezir ve beylerbeyilerinden padişaha danışmanlık yapan, kişiliği ve bilgisiyle temayüz ederek ona arkadaşlıkta bulunanlar için kullanılmıştır. Daha çok eğlence arkadaşı, şiir ve şarkı söyleyerek padişahın hoş vakit geçirmesini sağlayan nedimden farkı resmî bir özellik taşıması, devlet işlerinde, iç ve dış meselelerde görüşlerine ba

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

Külhanbeyleri ZümresiKü

Külhanbeyleri Zümresi

(1319 sözcük)
27 Haziran 2025

Külhanbeyleri, Osmanlı Devleti'nin erken dönemlerinde ortaya çıkan sosyal bir sınıftır. Bu sınıf başına buyruk, zorba, serseri kişilerden oluşan; genellikle aile ve herhangi bir akrabaya sahip olmayan kişilerden oluşurdu. Ev ve iş sahibi olmayan külhanbeyleri zümresi, hamamların külhan denen ateş ocaklarında yatıp kalkarlardı. Mülakatlardan ve de edebi eserlerden takip edilebildiği kadarıyla XIX. yüzyılın son 50 yıllık periyodunda yavaş yavaş sona ermeye başlamıştır. Tanım ve Kavramın Kökeni Kül

TR
Denizcan Taşci

Denizcan Taşci

KantoKa

Kanto

(74 sözcük)
16 Ağustos 2025

Köken İtalyanca kökenli bir kelimedir. Türkçeye, İtalyanca canto “şarkı” sözcüğünden geçmiştir; Latince aynı anlama gelen cantus kelimesinden evrilmiştir. Kullanım Alanları Tiyatro / Sahne Sanatları: Tuluat (vaudeville-benzeri) gösterilerinde kısa şarkı-dans numaraları olarak yer alır; hem gösterinin başında hem aralarda icra edilir. Müzik Tarihi / Kültür Çalışmaları: İstanbul eğlence hayatı ve karekteristik popüler müzik formlarını incelerken örneklenen bir türdür; batılı müzik ve gösteri biçim

TR
Hüseyin Durmuş

Hüseyin Durmuş

TellakTe

Tellak

(51 sözcük)
25 Şubat 2025

Köken Arapça dallāḳ (دلّاق) "hamamda su dökücü" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük, Arapça dalaḳa (دَلقَ) "su döktü" fiilinin faˁˁāl vezninde meslek adıdır. Kullanım Alanları Geleneksel Kültür: Osmanlı ve geleneksel Türk hamamlarında, tellâklar önemli bir rol oynamıştır. Edebiyat: Çeşitli Türk edebiyatı eserlerinde hamam sahneleri ve tellâk karakteri yer bulmuştur. Sosyolojik: Geleneksel topluluklarda, hamam kültürünün sosyal yaşam üzerindeki etkisi.

TR
Ahsen Buyurkan

Ahsen Buyurkan