`osmanliekonomisi` ile İlgili Madde Sonuçları

Oil and Naphtha in the Ottoman Empire (Book)

Oil and Naphtha in the Ottoman Empire (Book)

(441 sözcük)
16 Ağustos 2025

Oil and Naphtha in the Ottoman Empire (Osmanlı’da Neft ve Petrol) is a research work authored by Volkan Ş. Ediger documents the historical processes related to the discovery, licensing, and operation of oil and naphtha resources within the territories of the Ottoman Empire. The first edition was published in 2005 by the METU Development Foundation, with a new printing released in May 2022 by Dergâh Publications as part of its History Series, number 102. Content and Thematic Structure The work’s

EN
Muhammed Samed Acar

Muhammed Samed Acar

Hisbe Teşkilatı

Hisbe Teşkilatı

(1304 sözcük)
5 Mart 2026

Hisbe teşkilatı, İslam toplumlarında genel ahlakı ve kamu düzenini korumak amacıyla iyiliği emredip kötülükten sakındırmak prensibi doğrultusunda faaliyet gösteren resmi bir denetim kurumudur. Temelleri Hz. Muhammed dönemine kadar uzanan bu müessese, tarih boyunca İslâm devletlerinde ekonomik faaliyetlerden sosyal hayata kadar geniş bir alanı kapsayan idari ve sınırlı adli yetkilerle donatılmıştır. Günümüzün belediye hizmetleri, denetim ve piyasa düzenleme kurumlarının işlevlerini tarihsel süreç

TR
AYBİKE HACIİSMAİLOĞLU

AYBİKE HACIİSMAİLOĞLU

BankerBa

Banker

(99 sözcük)
19 Kasım 2025

Köken Banker kelimesi, Türkçeye Batı dillerinden geçmiştir. Sözcüğün kökeni, İtalyanca banchiere veya Fransızca banquier kelimelerine dayanır. Her iki dilde de sözcük "bankacı" anlamına gelmektedir. Kullanım Alanları Finans Tarihi: Özellikle 19. yüzyıl ekonomisini, Galata borsasını ve Osmanlı Devleti'nin mali yapısını inceleyen metinlerde, o dönemin finans baronlarını tanımlamak için kullanılan temel bir terimdir. Ticaret ve Borsa: Günümüzde daha çok "borsacı" veya "finans uzmanı" denilse de, öz

TR
Tuğba Aygün

Tuğba Aygün

BÂD-ı HEVÂ

BÂD-ı HEVÂ

(853 sözcük)
20 Kasım 2024

Farsça bâd (rüzgâr) ve Arapça hevâ (hava) kelimelerinden meydana gelen bir tamlama olan bâd-ı hevâ zamanla konuşma dilinde bedavaya (karşılıksız) dönüşmüştür. Kelime bir Osmanlı maliye terimi olarak ne zaman tahakkuk edip tahsil edileceği belli olmayan (zuhurata bağlı) bazı resimleri ifade etmek için kullanılmıştır. Ayrıca bunun yerine tahrir defterlerinde aynı anlama gelen Arapça tayyârât kelimesine de rastlanır. Bâd-ı hevâ kapsamı içine giren resimlerin kaynağı örftür. Ancak verasetle ilgili v

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

BUCU

BUCU

(123 sözcük)
20 Kasım 2024

12,40 gr. 38 mm. ağırlığında olup en önemli parçalar 1808-1839 yılları arasında basılanlardır. Ön yüzünde Sultan II. Mahmud’un isim ve unvanı (Sultânü’l-berreyn ve hâkānü’l-bahreyn es-Sultân Mahmud Han azze nasruhû), arka yüzünde ise yer ve tarih yazılıdır. Tunus’un sikkelerinden daha güzel ve daha dikkatlice darbedilmişlerdir. Başlıca çeşitleri şunlardır: 3 batak şık (yahut pataka = riyal dirhem), 6 nısıf batak şık (nısıf riyal dirhem), 4 rub‘iye bucu, 8 semen bucu, 24 mevzûne (bucu yahut riyal

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

Büyük AyrışmaBü

Büyük Ayrışma

(1139 sözcük)
5 Temmuz 2025

Büyük Ayrışma, küresel emperyalizmle ortaya çıkan ve Sanayi Devrimi ile belirginleşen, Avrupa ekonomisi ile başta Çin ve Hindistan olmak üzere dünyanın geri kalanı arasındaki sosyoekonomik farklılaşma sürecini ifade eden bir iktisat tarihi kavramıdır. Terim, modern anlamda ilk kez Kenneth Pomeranz'ın 2000 yılında yayımlanan The Great Divergence: China, Europe, and the Making of the Modern World Economy adlı eseriyle akademik literatürde yaygınlık kazanmıştır. Tartışmanın temel sorusu, bu ekonomi

TR
Yunus Emre Yüce

Yunus Emre Yüce

BADRACIK

BADRACIK

(628 sözcük)
20 Kasım 2024

Orta Yunanistan’da İzdin’in (Lamia) 18 km. batısında, Oita dağlarının kuzey yamaçları üzerinde, Spercheios-Varka nehrinin meydana getirdiği verimli ovaya akan bir yerde kurulmuştur. Osmanlı hâkimiyeti döneminde bugünkünden daha büyük ve önemli bir kasaba olup hayli kalabalık ve Türkçe konuşan müslüman nüfusu bulunan bir kadılıktı. Badracık’ın (Neopatras/Ypate) bulunduğu yerde, milâttan önce IV. yüzyılda ortaya çıktığı anlaşılan antik Hypate şehri yer almaktaydı. Burası VII ve VIII. yüzyıllarda S

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

BÂC

BÂC

(1320 sözcük)
20 Kasım 2024

Kelimenin aslı Farsça olup “hisse, pay” anlamına gelmekte ve ilk defa eski Fars yazıtlarında bâcî şeklinde geçmektedir. Bu vergiyi toplayana da o dönemde bâcîkâre denilmiştir. İran tarihinin orta dönemlerinde I. Şâpûr yazıtlarında halkın hükümdarlarına ödedikleri vergi ve haraç anlamında bâj terimi kullanılmıştır. Daha sonra kelime aynı anlamda bâj, bâz, bâc ve daha ziyade haraç veya sâv kelimeleriyle birlikte ve onların eş anlamlısı olarak bâc u harâc, bâc u sâv şeklinde kullanılagelmiştir. Bu

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

BAŞTİNA

BAŞTİNA

(651 sözcük)
20 Kasım 2024

Slavca asıllı olup “miras” anlamına gelen baştina kelimesi, Osmanlı fethi öncesi Bosna’da kralın önemli bir hizmet karşılığı bir şahsa dâimî ve mutlak mülk olarak verdiği arazi parçaları için kullanılmaktaydı. Muhtemelen Bizans döneminde de bu tür arazi parçaları aynı adla mevcuttu. Nitekim sadece Balkanlar’da değil aynı zamanda Fâtih Sultan Mehmed tarafından fethedilen Trabzon ve civarındaki gayri müslim halkın elindeki çiftlikler de tahrir defterlerinde baştina tabiriyle anılmıştı. Bosna’daki

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

PAŞMAKLIK

PAŞMAKLIK

(529 sözcük)
20 Kasım 2024

Sözlükte paşmak (başmak) “ayakkabı, pabuç” demektir. Bazı Türk toplulukları, Hz. Peygamber’in ayakkabıları için “na‘leyn-i saâdet” yerine “başmak-ı şerif” tabirini kullanmıştır. Ayrıca Türk-İslâm devlet teşkilâtında başmakdâr adıyla bir görevliye de rastlanır (Uzunçarşılı, Medhal, s. 416). Osmanlı resmî belgelerinde paşmak daha çok kadın ayakkabıları için kullanılmış görünmektedir. Camilerde ayakkabı konulan yer anlamına gelen paşmaklık ise Osmanlı maliyesinde terim olarak vâlide ve hanım sultan

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi