`osmanlibilimi` ile İlgili Madde Sonuçları

Bazı eserlerin insanı epey şaşırtan yazılış hikayeleri olabiliyor. Savaş esnasında yazılmış ya da tamamlanmış olanlar ilginç bir örnek olarak zikredilebilir. On beşinci yüzyılın seçkin astronom ve matematikçilerinden Ali Kuşçu’nun (ö. 1474) Ağustos 1473’te kaleme aldığı Risâletü’l-Fethiyye tam da böyle bir eser. Fatih Sultan Mehmed’in (ö. 1481) Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan’a (ö. 1478) karşı kazandığı Otlukbeli Savaşı vesilesiyle tamamlanan kitap, orta düzeyde astronomi bilgisini işleyen ders k

Köken “Zührevî” sözcüğü Arapça zuhra(t) (زهرة) “Venüs gezegeni” ve zahara (زهر) “parladı, ışıdı” köklerinden türetilmiştir. XIX. yüzyılda Fransızca vénérien karşılığı olarak cinsel yolla bulaşan hastalıkları ifade etmek için Türkçede kullanılmaya başlanmıştır. Kullanım Alanları Tıp: Cinsel yolla bulaşan hastalıkları tanımlamak ve sınıflandırmak için kullanılır; örneğin frengi veya bel soğukluğu. Halk Sağlığı: Toplumu bilinçlendirmek ve hastalıkların yayılmasını önlemek amacıyla yapılan bilgilend

Güneş saati, güneşin gökyüzündeki konumuna göre zamanı gösteren eski bir alettir. Gölgenin hareketini takip ederek saatin kaç olduğunu anlayabilirsiniz. Mekanik saatler icat edilmeden önce zamanı ölçmek için kullanılmıştır. Yapısı Güneş saati ortasında bir çubuk (gnomon) ve saat çizgilerinin bulunduğu kadrandan oluşur. Çubuk, güneş ışığını gölgeye çevirir ve kadrandaki çizgilerden saati gösterir. Saatin yapıldığı malzeme taş, metal veya tahta olabilir. Çubuğun yüksekliği ve açısı, saatin doğru ç

Ali Kuşçu, XV. yüzyılda yaşamış ve Osmanlı’da astronomi öğretiminin kurucularından biri olarak kabul edilen seçkin bir bilgin, matematikçi ve gözlemcidir. Semerkant’ta doğduğu, babasının Uluğ Bey’in kuşçubaşısı (doğancıbaşısı) olduğu için “Kuşçu” lakabıyla tanındığı kabul edilir.Genç yaşta dönemin en gelişmiş bilim merkezlerinden biri olan Uluğ Bey Rasathanesi’nde eğitim almıştır. Burada Kadızâde-i Rûmî ve Cemşîd el-Kâşî gibi bilginlerden matematik, astronomi ve geometri dersleri görmüştür. Bu o

Hiç ansiklopedi diye bir şey duydunuz mu? Ansiklopedi, bir sürü farklı konuda bilgi veren özel bir kitap ya da kitaplar topluluğudur. Mesela hayvanlar, tarih, bilim, ülkeler ya da ünlüler hakkında merak ettiğiniz her şeyi ansiklopedilerde bulabilirsiniz. Bu kitaplar, bilgileri düzenli bir şekilde, genellikle alfabetik sırayla ya da konularına göre gruplandırarak sunar. Böylece istediğiniz bilgiyi kolayca bulabilirsiniz! Ansiklopediler Nasıl Ortaya Çıktı? Ansiklopediler çok eskiye, binlerce yıl ö

Tarih çoğu zaman tarafsız bir geçmiş anlatısı olarak düşünülür. Oysa hangi bilginin “bilimsel”, hangi anlatının “evrensel” kabul edileceği; yalnızca geçmişte ne yaşandığıyla değil, bu geçmişin hangi zihniyet ve kültürel çerçeveyle ele alındığıyla da yakından ilişkilidir. Türkiye’de Batı-merkezci tarih yazımı üzerine yapılan çalışmalar, tarih anlatısının yalnızca olayları kaydetmediğini; aynı zamanda bilgiye, kültürel hafızaya ve kimliğe yön verdiğini göstermektedir. Jack Goody’nin “tarih hırsızl

Mustafa ibn Ali el-Muvakkit, XVI. yüzyılın önde gelen Osmanlı astronom ve müneccimbaşılarındandır. Astronomi, matematik ve zaman ölçümü (ʿilm al-mīqāt) alanlarında yaptığı çalışmalarla tanınan bilgin, Osmanlı’da hem gözleme dayalı astronominin gelişimine hem de bu bilginin kurumsal yapılarda uygulanmasına öncülük etmiştir. Hayatı ve Eğitimi Doğum tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte, 16. yüzyılın başlarında İstanbul’da doğduğu tahmin edilir. İlk eğitimini medrese ortamında alan Mustafa ibn

Osmanlı bilim dünyasında matematik geleneği, sadece kendi coğrafyasını etkilemekle kalmamış; Avrupa bilim ve düşünce dünyasına da yansımalar bırakmıştır. Bu yansımalar, başta İslam'ın Altın Çağı olarak adlandırılan dönemdeki çalışmaların aktarılması olmak üzere, Osmanlı alimlerinin ve eserlerinin Avrupa’da tanınmasıyla gerçekleşmiştir. Osmanlı matematiği, özellikle uygulamalı bilimler, trigonometri ve gözlem teknikleri aracılığıyla Avrupa'da bilimsel uyanış dönemine (Rönesans ve sonrasına) öneml

İslam bilim tarihindeki matematiksel düşünce, Osmanlı döneminde önemli bir gelişim göstererek sadece sayılar ve şekillerin ötesinde, evrenin düzenini kavramaya yönelik bir düşünce yapısı oluşturmuştur. Osmanlı bilim dünyasında bu anlayış, matematiksel akıl yürütmenin şekil, oran ve düzen kavramlarıyla bütünleştiğini gösterir. Bu bağlamda geometri Osmanlı'da sadece bir hesaplama aracı olarak değil, aynı zamanda matematiksel akıl yürütmenin de sembolü olarak görülmüştür. Bu felsefi yaklaşım, Osman

İhsan Fazlıoğlu, İslam düşünce tarihi, bilim tarihi ve matematik tarihi alanlarında çalışmalar yürüten Türk akademisyen ve düşünürdür. Klasik İslam düşüncesinin felsefi ve epistemolojik yapısını inceleyen Fazlıoğlu, bu alanlarda çeşitli üniversitelerde öğretim üyeliği görevleri üstlenmiş ve akademik faaliyetlerde yer almıştır. Çocukluk ve Gençlik 1966 yılında Trabzonlu bir ailenin çocuğu olarak Ankara'da doğdu. İlk ve orta öğreniminin ardından İstanbul'da eğitimine devam etti. Ortaöğrenimini Kad