`ortaasyatarihi` ile İlgili Madde Sonuçları

Bir zamanlar Orta Asya’nın bilgeliğiyle dolu şehirlerinden Balasagun’da yaşayan bir bilge vardı. Bu bilge, insanların hem doğruyu bulmalarına hem de adaletli bir şekilde yaşamalarına yardımcı olacak bir kitap yazdı. Onun adı Yusuf Has Hâcib'ti. Yüzyıllar geçmesine rağmen, düşünceleri bugün bile insanlara ışık tutuyor! Haydi bilgi kâşifi keşfetme zamanı! 🏡Doğumu ve Doğduğu Coğrafya Yusuf Has Hâcib, 11. yüzyılın başlarında, günümüzde Kırgızistan sınırları içinde bulunan Balasagun şehrinde doğdu.

Köken Kökeni Eski Türkçeye dayanan balbal kelimesi, o dönemde de “ölen kişi için dikilen anıt taşı” anlamında kullanılmaktaydı. Orhon Yazıtları’nda da geçen bu sözcüğün, Moğolcada “heykel” anlamına gelen barimal kelimesiyle köken birliğine sahip olduğu düşünülmektedir. Kullanım Alanları Arkeoloji ve Tarih: Orta Asya'da yapılan kazılarda ortaya çıkarılan ve eski Türklerin defin gelenekleri, sosyal yapıları ve inanç sistemleri hakkında bilgi veren temel arkeolojik bulguları ifade etmede kullanılır

Alaş Orda Hareketi, 20. yüzyıl başlarında Kazak bozkırında ortaya çıkan ve Kazak halkının millî bağımsızlık, modernleşme ve siyasal temsil taleplerini yansıtan önemli siyasi oluşumdur. Çarlık Rusyası’nın 19. yüzyılda uyguladığı idarî ve ekonomik politikalar sonucunda Kazak toplumunun geleneksel yapısı büyük ölçüde dönüşmüş, göçebe hayat tarzı çözülmeye başlamış ve geniş çaplı toprak kayıpları yaşanmıştır. I. Dünya Savaşı yıllarında ağır askerî yükümlülükler ve 1916’daki büyük ayaklanma, Kazak ha

Manas Destanı, Kırgız halkının binlerce yıllık öyküsünü anlatan kocaman bir destanla tanışmaya ne dersin? Bu destanın adı Manas. Sadece bir kahramanın değil, bir halkın cesaretini, dostluğunu ve hayallerini anlatan bu devasa hikâye, nesiller boyunca anlatılarak günümüze kadar ulaştı. Manas Destanı, bir kitaptan çok daha fazlasıdır; o, Kırgızların yaşayan hafızası gibidir. Manas Destanı, adını taşıdığı kahraman Manas'ın ve onun ailesinin başından geçenleri anlatır. Bu destan o kadar uzundur ki, d

İslâm öncesi dönemden itibaren Hârizm’e hâkim olan vali, emîr ve hükümdarlar “hârizmşah” (harzemşah) unvanını kullanmışlardır. Çok geniş bir sahada hâkimiyet tesis ederek büyük bir devlet haline gelen Hârizmşahlar’dan önce Hârizm bölgesinde aynı adla hüküm sürmüş üç hânedan daha vardır. Bunlar, Pers İmparatorluğu yıllarından başlayıp 995’e kadar devam eden Afrigoğulları, 995-1017 yılları arasında bölgeye hâkim olan Me’mûnîler ve Sultan Mahmûd-ı Gaznevî’nin Altuntaş el-Hâcib’i Hârizmşah unvanıyla

Şehrin kuzeyinde Efrâsiyâb tepesi diye bilinen yükseltinin güney yamaçları mahallî çevrede kutsal bir mevki olarak kabul edilmiş, bu alanın önemi bölgede İslâmiyet’in yayıldığı tarihlerden başlayıp yüzyıllarca sürmüştür. Bunun sebebi, Hz. Peygamber’in amcasının oğlu Kusem b. Abbas’ın İslâm dinini yaymak üzere bölgeye gelerek burada şehid olmasıdır. Kusem b. Abbas için yapılan kabir zamanla önemli bir ziyaretgâh olmuş, etrafında türbeler ve mezarlık başta olmak üzere birçok yapı inşa edilmiştir.

Fergana Ayaklanması, 1989 yılında Sovyetler Birliği'ne bağlı Özbekistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin Fergana Vadisi'nde meydana gelen etnik çatışmaları içeren bir olaydır. Ayaklanma, özellikle Ahıska Türkleri ile Özbekler arasında gerilime yol açmış ve Sovyet ordusunun müdahalesiyle bastırılmıştır. Bu olay, Sovyetler Birliği'nin dağılma sürecinde ortaya çıkan etnik gerilimlerin en çarpıcı örneklerinden biri olarak kabul edilir. Fergana Vadisi, Orta Asya'nın en yoğun nüfuslu bölgelerinden bir

Hayatı hakkında kaynaklarda yeterli bilgi bulunmamakta, sadece şairin Gülistan Tercümesi adlı eseriyle bunun sonuna eklenmiş, bazıları kendine ait şiir ve nazîrelerden birtakım bilgiler elde edilmektedir. Sarâyî nisbesinden Altın Orda Hanlığı’nın merkezi Saray şehrinde yetiştiği anlaşılmaktadır. Ahmed Celâyir’in Mısır’a gidişi dolayısıyla 1393’te söylediği bir rubâîsiyle 1394’te tamamladığı Süheyl ü Güldürsün mesnevisinden hareketle bu tarihten sonra vefat ettiği söylenebilir. Şiirlerinden iyi b

Hayatı hakkında bilinenler, Kısasü’l-enbiyâ’nın giriş kısmında “Ribât Oğuzlu, Burhan oğlu Kadı Nâsır” şeklinde kaydettiği adı (s. 3) ve nisbesinden (Rabgūzî) ibarettir (s. 4). Alessio Bombaci onu, 1250’li yıllarda Siriderya’nın aşağı kesimlerinde Barçkend denilen yerde yaşamış ünlü âlim Hüsâmeddin’in öğrencisi olarak gösterir (Historie, s. 93). Kısasü’l-enbiyâ ile ilgili çalışmalarda müellifin memleketi olarak kaydettiği Ribât Oğuz’un yeri tesbit edilememiştir. Faruk Sümer, Seyhun kıyılarında Ce

Karategin bölgesi, Amuderya’nın Tacikistan sınırları içindeki başlangıç kollarından Kızılsu (Vahş, Surhab) havzasında yer alır. İlk İslâm coğrafyacıları burayı Râşt diye adlandırmıştır (İbnü’l-Fakīh, s. 324; İbn Hurdâzbih, s. 34, 211; İbn Rüste, s. 92, 290). Dağlar arasında yer alan bölgenin merkezi Germ’dir. Burası İslâm ordularının uç şehri haline gelince Türk akınlarına karşı Fazl b. Yahyâ el-Bermekî tarafından şehrin çevresi VIII. yüzyılda bir setle çevrilmişti (İbnü’l-Fakīh, s. 324 vd.; İbn