`onyargi` ile İlgili Madde Sonuçları

Yem Etkisi (Decoy Effect)

Yem Etkisi (Decoy Effect)

(755 sözcük)
3 Mart 2026

Yem etkisi; bireylerin iki seçenek arasındaki tercihlerini, bu seçeneklerden birine asimetrik biçimde göreli olarak daha düşük nitelikli üçüncü bir seçeneğin (yem) eklenmesi sonucunda değiştirmeleri durumunu ifade eden bir bilişsel ön yargıdır. Bu etki, özellikle davranışsal ekonomi ve tüketici karar alma literatüründe “asimetrik baskınlık etkisi” veya “çekim etkisi” olarak da adlandırılır. Kavramsal Çerçeve Yem etkisi, bir seçim kümesine asimetrik olarak baskılanmış bir alternatifin eklenmesiyl

TR
Nurten Yalçın

Nurten Yalçın

İnsanlar Kararlarını Siyah Kutu Algoritmalara Ne Zaman Teslim Eder?

İnsanlar Kararlarını Siyah Kutu Algoritmalara Ne Zaman Teslim Eder?

(657 sözcük)
13 Haziran 2026

Yapay zekâ sistemleri artık yalnızca film önerileri sunan veya reklam gösteren araçlar olmaktan çıktı. Günümüzde kredi başvurularının değerlendirilmesinden tıbbi teşhislere, işe alım süreçlerinden otonom araçlara kadar birçok kritik karar yapay zekâ destekli sistemler tarafından veriliyor veya yönlendiriliyor. Ancak bu gelişim beraberinde önemli bir soruyu gündeme getiriyor: İnsanlar, nasıl çalıştığını anlamadıkları algoritmalara ne kadar güvenebilir? Bu sorunun merkezinde “Black Box” yani siyah

TR
Ömer Said Aydın

Ömer Said Aydın

Aba Altında Er Yatar

Aba Altında Er Yatar

(224 sözcük)
30 Mart 2026

Dışarıdan bakıldığında çok sade, hatta eski kıyafetler giyen birinin aslında ne kadar yetenekli veya cesur olabileceğini hiç düşündün mü? İşte atalarımız, insanların dış görünüşüne bakarak hemen karar vermememiz gerektiğini anlatmak için "Aba altında er yatar" demişlerdir. Aba ve Er Ne Demektir? Bu atasözünü daha iyi anlamak için içindeki kelimelere bir bakalım. "Aba", eskiden yünden yapılan, kalın ve kaba bir üst giysisidir. Genellikle çok süslü olmayan, sade bir kıyafettir. "Er" ise yiğit, ces

TR
Samet Cemalettin ALKAN

Samet Cemalettin ALKAN

YaftaYa

Yafta

(122 sözcük)
20 Temmuz 2025

Köken Yafta kelimesi, Farsçada "bulmuş, bulunmuş" anlamına gelen "yāfte" (یافته) sözcüğünden gelmektedir. Bu sözcük, Farsça "yāften, yāb-" (یافتن, یاب) "bulmak, elde etmek" fiilinin "+a" ekiyle türetilmiş geçmiş zaman fiil sıfatıdır. Farsçadaki bu kelime ise Orta Farsçada aynı anlama gelen "ayāften, ayāb-" sözcüğünden evrilmiştir. Kullanım Alanları Akademik: Sosyoloji, psikoloji ve siyaset bilimi gibi alanlarda bir kişiye ya da gruba önyargılı ve genelleyici bir kimlik yapıştırmak anlamında kull

TR
İbrahim Filiz

İbrahim Filiz

Gurur ve Önyargı (Kitap)

Gurur ve Önyargı (Kitap)

(319 sözcük)
14 Mayıs 2025

Gurur ve Önyargı, İngiliz yazar Jane Austen tarafından 1813 yılında yayımlanmış, dünya edebiyatının en tanınmış romanlarından biridir. 19. yüzyıl İngiltere’sinde taşra burjuvazisinin gündelik yaşamını, kadınların evlilik yoluyla sosyal statü kazanma arayışını ve bireyler arası sosyal önyargıları konu alan eser, aynı zamanda yazarın ironik dili ve karakter derinliğiyle edebî bir anlatı sunar. Jane Austen bu eseriyle hem romantik kurgu türüne katkıda bulunmuş hem de toplumsal yapıyı inceleyen bir

TR
Emirhan Fındık

Emirhan Fındık

GarazGa

Garaz

(75 sözcük)
27 Mart 2025

Köken Garaz kelimesi Arapça ġaraḍ (غرَض) kökeninden gelir. Arapçada “amaç, maksat” gibi anlamlara gelen bu kelime, Türkçede zamanla "kötü niyetli amaç, kin güdüsü" anlamında kullanılmaya başlanmıştır. Osmanlı Türkçesinde resmî ve edebî dilde yaygın şekilde yer almıştır. Kullanım Alanları Günlük Dil: Kişisel kin veya düşmanlık belirten durumlarda kullanılır. Edebiyat: Karakterler arasındaki gizli düşmanlık ya da nefret gibi temaları ifade etmek için tercih edilir. Hukuk ve Eleştiri Dili: Objektif

TR
Furkan Üresin

Furkan Üresin

Damgalama

Damgalama

(315 sözcük)
8 Temmuz 2026

Damgalama (Stigma); bir bireyi ya da grubu, toplumun normatif kalıplarından ayıran algılanabilir özellikleri nedeniyle onaylamama, onları bir stereotip oluşturacak şekilde istenmeyen niteliklerle yaftalama ya da onlara karşı ayrımcılık yapma anlamına gelmektedir.【1】 Sosyal teorisyen Erving Goffman stigmayı, “bireye daha az değer verme davranışı, bu etiketi taşıyan insanların daha az istenebilir ve neredeyse insan gibi idrak edilmemesi” şeklinde tanımlamaktadır. 【2】 Toplumun bireyleri belirli gru

TR
Kadriye Beyza Kirenci

Kadriye Beyza Kirenci

Kelebek Zihinli Çocuk (Kitap)

Kelebek Zihinli Çocuk (Kitap)

(387 sözcük)
1 Temmuz 2025

Kelebek Zihinli Çocuk, Victoria Williamson tarafından yazılmış ve Türkçeye çevrilmiş bir çocuk romanıdır. Kitap, çocuk ve gençlik edebiyatı kapsamında değerlendirilmekte olup, nöroçeşitliliği merkezine alan temasıyla dikkat çeker. Eserin orijinal adı The Boy with the Butterfly Mind’dır ve Türkçe baskısı 2021 yılında Genç Timaş tarafından yayımlanmıştır. Hikâye, zihinsel farklılıkları ve duygusal çatışmaları olan iki gencin yaşam kesitlerine odaklanır. Konu Roman, farklı zihinsel ve duygusal dene

TR
Hacer Büşra Aslan

Hacer Büşra Aslan

Zootopia: Hayvanlar Şehri (Film)

Zootopia: Hayvanlar Şehri (Film)

(444 sözcük)
3 Temmuz 2025

Zootopia (bazı bölgelerde Zootropolis olarak anılmaktadır), Walt Disney Animation Studios tarafından üretilen ve 2016 yılında vizyona giren bir animasyon filmidir. Tür olarak animasyon, macera ve komedi unsurlarını bir araya getiren yapım, antropomorfik hayvanların yaşadığı modern bir metropolde geçmektedir. Film, türler arası önyargı, sosyal çatışma ve sistemsel ayrımcılık gibi temaları ele alarak çocuklara yönelik bir anlatım biçimi içerisinde toplumsal sorunlara göndermelerde bulunmaktadır. Y

TR
Hacer Büşra Aslan

Hacer Büşra Aslan

Bölünmüş Sınıf Deneyi

Bölünmüş Sınıf Deneyi

(440 sözcük)
5 Ekim 2025

Bölünmüş Sınıf Deneyi (Blue-Eyes/Brown-Eyes Exercise), sosyal psikolog Jane Elliott tarafından 1968 yılında başlatılan deneysel bir eğitim yöntemidir. Egzersiz, ırksal önyargı, ayrımcılık ve stereotiplerin farkındalığını artırmayı hedefler. Katılımcılar, göz renklerine göre avantajlı veya dezavantajlı gruplara ayrılır; bu süreç, önyargının bilişsel, duygusal ve davranışsal sonuçlarını doğrudan deneyimlemelerini sağlar. Deney, önyargının yalnızca düşünsel bir süreç olmadığını, aynı zamanda sosyal

TR
Miray GÜR

Miray GÜR