`mecaz` ile İlgili Madde Sonuçları

Köken“Ayva” kelimesi, Eski Türkçedeki avya biçiminden zamanla ayva şekline evrilmiştir. Bu kelime, Farsça ābīye (آبيه) veya ābīyā (آبیا) sözcüğünden alıntıdır. Farsça kökenli bu sözcük, ayva meyvesini tanımlamak için kullanılmıştır ve muhtemelen “sulu, sulu meyve” anlamındaki āb (su) kökünden türetilmiştir. Türkçeye geçerken biçimsel değişiklik geçirmiştir ve tarihsel süreçte özellikle Anadolu ağızlarında yaygın olarak kullanılagelmiştir.Kullanım AlanlarıMecaz Anlam Kullanımları:Ayvayı yemek: Kö

KökenTürkiye Türkçesi kökenli olan cırtlak sözcüğü, “tiz ve kulak tırmalayıcı ses vermek” anlamındaki cırla- veya cırtla- köklerinden, Türkiye Türkçesi yapım eki -Uk eklenerek türetilmiştir. Bu yapım eki, sözcüğe sıfat anlamı kazandırır.Kullanım AlanlarıSes: Rahatsız edici, tiz ve kulak tırmalayıcı seslerin nitelenmesinde kullanılır.Renk: Göz alıcı, parlak ve kuvvetli renklerin tanımlanmasında yer alır.Meyve ve Sebze: Halk ağzında, olgunluktan çatlamış, ezilebilecek duruma gelmiş meyve ve sebzel

KökenEski Türkçede ''yanan kömür, kor'' anlamına gelen köz sözcüğünden gelmektedir. Bu sözcük Eski Türkçe kön- veya köy ''yanmak'' fiilinden Eski Türkçe ile türetilmiştir.Kullanım AlanlarıGerçek Anlam: Tutuşmuş, alevi sönmüş ama hâlâ yanan kömürü ya da odun parçasını anlatmak için kullanılır.Yemek Pişirme: Közde pişirme yöntemlerini ifade ederken kullanılır.Nargile Kültürü: Nargilede tütünü ısıtmak için kullanılan kızgın kömür parçasını ifade ederken kullanılır.Edebiyat:Tutku, özlem, acı gibi du

KökenKavur fiili, Eski Türkçedeki kağur- fiilinden evrilmiştir. Bu eski fiil, “kızartmak” ya da “ateşte ısıtmak” anlamına gelir.Kullanım AlanlarıGünlük Dil: Genellikle etin veya başka malzemelerin yağda pişirilmesiyle yapılan geleneksel bir yemektir.Akademik Dil: Gıda mühendisliği ve beslenme bilimlerinde, yüksek sıcaklıkta pişirme yöntemlerinin besin değeri ve sağlık üzerindeki etkileri kapsamında incelenir.Teknik Dil: Gıda üretiminde, etin işlenmesi, pişirme süresi, sıcaklık kontrolü ve mikrob

KökenBadi kelimesi, Kubbealtı Lugatı kaynağına göre Ermenice "bad" kelimesinden Türkçeye geçmiştir. Nişanyan Sözlük kaynağına göre ise kelime, Arapça kökenli bir kelimedir. Ancak bu kesin değildir.Kullanım AlanlarıBadi kelimesi, Türkçede "ördek" anlamında kullanımı oldukça sınırlıdır ve nadiren tercih edilir.Daha çok edebî metinlerde, bölgesel ağızlarda veya eski sözlüklerde "ördek" yerine kullanılan alternatif bir ifade olarak karşımıza çıkabilir.Güncel dilde ise bu anlamıyla yaygın bir kullanı

KökenEksi Türkçede de aynı anlama gelen "kuş" sözcüğünden evrilmiştir.Kullanım AlanlarıZooloji / Hayvan Bilimi: Kanatlı, yumurtlayan, genellikle uçabilen omurgalı hayvan sınıfı olarak "kuş" tanımı kullanılır.Deyimler ve Atasözleri: "Kuş gibi hafif", "kuş uçmaz kervan geçmez" ve "başına kuş konmak" gibi deyimlerde "kuş" mecaz anlamlar taşır.Edebiyat / Sanat: Edebiyatta ve sanatta kuşlar, genellikle özgürlük, aşk ya da umut gibi soyut temaların sembolü olarak yer alır.Mecaz / Argo Kullanım:"Kuş be

KökenFecaat, Arapça kökenli bir kelimedir. Arapçadaki fajʿa (فجع) fiili “şiddetli acı vermek, can yakmak” anlamı taşır. Bu fiilden türeyen fecāʿat (فَجَاعَة), “acı veren, sarsıcı olay” anlamında isimleşmiştir. Türkçeye Osmanlı döneminde girmiştir.Kullanım ve BağlamKlasik Edebiyat ve Gazetecilik Dili: Şiddetli, dramatik olayları tanımlamak için kullanılır.Günlük Dilde Mecaz Anlamda Kullanım: Yalnızca trajik olaylar için değil, çok kötü, utanç verici veya fiyasko niteliğindeki durumları abartılı b

KökenBaliğ kelimesi (ﺑﺎﻟﻎ) Arapça kökenli bir kelimedir. Arapça “bülûğa ermek; sona ermek” anlamına gelen büluğ kelimesinden türemiştir.Kullanım AlanlarıDinî Terimler ve Fıkıh: İslam hukukunda baliğlik, bireyin dinî yükümlülüklerden sorumlu sayılmaya başladığı yaş evresini ifade eder.Hukuki Tanımlar: Çocuk ile yetişkin ayrımı yapılırken "baliğ" olmak, medeni hak ve sorumlulukların başlangıcı sayılabilir. Ceza, evlilik ve miras gibi alanlarda önemlidir.Edebî ve Tasavvufi Kullanım: “Baliğ olmak” m

KökenKökeni kesin olarak belirlenememiştir. Türkçede eski denizcilik terimlerinden biridir ve uzun süredir kullanımda olan yerli bir sözcük olduğu düşünülmektedir.Kullanım AlanlarıDenizcilik Terimi: Yelkenli gemilerde, özellikle yelkenin asıldığı yatay direk anlamında kullanılır.Mimarlık: Kapı kanatlarının monte edildiği kalın ve sabit düşey parçayı ifade eder.

Kökeni“Atl-” kökü, Eski Türkçeden itibaren “sıçramak, yukarıdan aşağıya inmek, bir şeyin üzerine hızla gitmek” gibi anlamlarla kullanılmıştır. Bu köke, fiil yapım eki olan “-a” ve geniş zaman eki “-mak” getirilerek “atlamak” fiili türetilmiştir. Kelime, zamanla hem gerçek hem de mecaz anlamlar kazanarak zenginleşmiştir.Kullanım AlanlarıFiziksel Hareket ve Spor: Atlama sporu, parkur, serbest düşüş, engel aşma gibi fiziksel aktivitelerde doğrudan kullanılır.Ulaşım ve Hareketlilik: Bir araca hızla