`mecaz` ile İlgili Madde Sonuçları

Ağzından Bal Damlamak

Ağzından Bal Damlamak

(69 sözcük)
4 Ağustos 2025

Ne Demek? Bir kişi çok tatlı, güzel ve etkileyici sözler söylediğinde "ağzından bal damlamak" deyimi kullanılır. Buradaki “bal”, tatlı sözü temsil eder. Nasıl Kullanılır? Birinin konuşmalarını duyduğumuzda eğer sözleri çok hoşumuza giderse şöyle denir: “Ağzından bal damlıyor.” Gerçek Anlamı mı? Hayır. Bu deyim, mecaz anlamlıdır. Gerçekte bal ağızdan damlamaz. Bu söz, güzel konuşan kişiler için söylenir. Örnek Cümle: Öğretmenimiz bize öyle güzel şeyler anlattı ki, ağzından bal damlıyordu.

TR
Zelal Çakar

Zelal Çakar

AyvaAy

Ayva

(113 sözcük)
17 Temmuz 2025

Köken “Ayva” kelimesi, Eski Türkçedeki avya biçiminden zamanla ayva şekline evrilmiştir. Bu kelime, Farsça ābīye (آبيه) veya ābīyā (آبیا) sözcüğünden alıntıdır. Farsça kökenli bu sözcük, ayva meyvesini tanımlamak için kullanılmıştır ve muhtemelen “sulu, sulu meyve” anlamındaki āb (su) kökünden türetilmiştir. Türkçeye geçerken biçimsel değişiklik geçirmiştir ve tarihsel süreçte özellikle Anadolu ağızlarında yaygın olarak kullanılagelmiştir. Kullanım Alanları Mecaz Anlam Kullanımları: Ayvayı yemek

TR
Ayşe İkbal Özsakın

Ayşe İkbal Özsakın

FecaatFe

Fecaat

(91 sözcük)
25 Haziran 2025

Köken Fecaat, Arapça kökenli bir kelimedir. Arapçadaki fajʿa (فجع) fiili “şiddetli acı vermek, can yakmak” anlamı taşır. Bu fiilden türeyen fecāʿat (فَجَاعَة), “acı veren, sarsıcı olay” anlamında isimleşmiştir. Türkçeye Osmanlı döneminde girmiştir. Kullanım ve Bağlam Klasik Edebiyat ve Gazetecilik Dili: Şiddetli, dramatik olayları tanımlamak için kullanılır. Günlük Dilde Mecaz Anlamda Kullanım: Yalnızca trajik olaylar için değil, çok kötü, utanç verici veya fiyasko niteliğindeki durumları abartı

TR
Tuğba Aygün

Tuğba Aygün

BaliğBa

Baliğ

(99 sözcük)
28 Haziran 2025

Köken Baliğ kelimesi (ﺑﺎﻟﻎ) Arapça kökenli bir kelimedir. Arapça “bülûğa ermek; sona ermek” anlamına gelen büluğ kelimesinden türemiştir. Kullanım Alanları Dinî Terimler ve Fıkıh: İslam hukukunda baliğlik, bireyin dinî yükümlülüklerden sorumlu sayılmaya başladığı yaş evresini ifade eder. Hukuki Tanımlar: Çocuk ile yetişkin ayrımı yapılırken "baliğ" olmak, medeni hak ve sorumlulukların başlangıcı sayılabilir. Ceza, evlilik ve miras gibi alanlarda önemlidir. Edebî ve Tasavvufi Kullanım: “Baliğ olm

TR
İbrahim Filiz

İbrahim Filiz

SıvaSı

Sıva

(131 sözcük)
2 Temmuz 2025

Köken Sıva kelimesi, Türkçede “duvarlara harç sürme” anlamındaki sıva- fiilinden türetilmiştir. Bu fiil, kökeni Eski Türkçeye uzanan ve “örtmek, kaplamak” anlamlarını taşıyan bir eylemdir. Sıva ismi ise bu fiile Eski Türkçede isim türeten +I(g) eki getirilerek oluşturulmuştur. Başlangıçta “sürülmüş şey” anlamına gelen bu yapı zamanla bugünkü “duvar kaplama harcı” anlamını kazanmıştır. Sözcüğün yazılı tarihi oldukça eskilere gitmese de, biçim ve anlam bakımından Türkçenin kendi iç dinamikleriyle

TR
İbrahim Filiz

İbrahim Filiz

AtlamakAt

Atlamak

(147 sözcük)
7 Haziran 2025

Kökeni “Atl-” kökü, Eski Türkçeden itibaren “sıçramak, yukarıdan aşağıya inmek, bir şeyin üzerine hızla gitmek” gibi anlamlarla kullanılmıştır. Bu köke, fiil yapım eki olan “-a” ve geniş zaman eki “-mak” getirilerek “atlamak” fiili türetilmiştir. Kelime, zamanla hem gerçek hem de mecaz anlamlar kazanarak zenginleşmiştir. Kullanım Alanları Fiziksel Hareket ve Spor: Atlama sporu, parkur, serbest düşüş, engel aşma gibi fiziksel aktivitelerde doğrudan kullanılır. Ulaşım ve Hareketlilik: Bir araca hı

TR
Elanur Elmas Hizal

Elanur Elmas Hizal

SerenSe

Seren

(41 sözcük)
28 Haziran 2025

Köken Kökeni kesin olarak belirlenememiştir. Türkçede eski denizcilik terimlerinden biridir ve uzun süredir kullanımda olan yerli bir sözcük olduğu düşünülmektedir. Kullanım Alanları Denizcilik Terimi: Yelkenli gemilerde, özellikle yelkenin asıldığı yatay direk anlamında kullanılır. Mimarlık: Kapı kanatlarının monte edildiği kalın ve sabit düşey parçayı ifade eder.

TR
Ayşenur Bayraktar

Ayşenur Bayraktar

KavurmaKa

Kavurma

(86 sözcük)
12 Temmuz 2025

Köken Kavur fiili, Eski Türkçedeki kağur- fiilinden evrilmiştir. Bu eski fiil, “kızartmak” ya da “ateşte ısıtmak” anlamına gelir. Kullanım Alanları Günlük Dil: Genellikle etin veya başka malzemelerin yağda pişirilmesiyle yapılan geleneksel bir yemektir. Akademik Dil: Gıda mühendisliği ve beslenme bilimlerinde, yüksek sıcaklıkta pişirme yöntemlerinin besin değeri ve sağlık üzerindeki etkileri kapsamında incelenir. Teknik Dil: Gıda üretiminde, etin işlenmesi, pişirme süresi, sıcaklık kontrolü ve m

TR
İbrahim Filiz

İbrahim Filiz

Köz

Köz

(64 sözcük)
6 Temmuz 2025

Köken Eski Türkçede ''yanan kömür, kor'' anlamına gelen köz sözcüğünden gelmektedir. Bu sözcük Eski Türkçe kön- veya köy ''yanmak'' fiilinden Eski Türkçe ile türetilmiştir. Kullanım Alanları Gerçek Anlam: Tutuşmuş, alevi sönmüş ama hâlâ yanan kömürü ya da odun parçasını anlatmak için kullanılır. Yemek Pişirme: Közde pişirme yöntemlerini ifade ederken kullanılır. Nargile Kültürü: Nargilede tütünü ısıtmak için kullanılan kızgın kömür parçasını ifade ederken kullanılır. Edebiyat:Tutku, özlem, acı g

TR
İbrahim Filiz

İbrahim Filiz

BadiBa

Badi

(93 sözcük)
5 Temmuz 2025

Köken Badi kelimesi, Kubbealtı Lugatı kaynağına göre Ermenice "bad" kelimesinden Türkçeye geçmiştir. Nişanyan Sözlük kaynağına göre ise kelime, Arapça kökenli bir kelimedir. Ancak bu kesin değildir. Kullanım Alanları Badi kelimesi, Türkçede "ördek" anlamında kullanımı oldukça sınırlıdır ve nadiren tercih edilir. Daha çok edebî metinlerde, bölgesel ağızlarda veya eski sözlüklerde "ördek" yerine kullanılan alternatif bir ifade olarak karşımıza çıkabilir. Güncel dilde ise bu anlamıyla yaygın bir ku

TR
Ayşenur Bayraktar

Ayşenur Bayraktar