IV. (X.) yüzyılın ortalarında Mâleka (Malaga) veya Kurtuba’da (Córdoba) doğdu. İkinci Akabe Biatı’nda Resûlullah’ın seçtiği on iki nakibden biri olan Sa‘d b. Ubâde’nin soyundandır. En kadim atası olup aşırı cömertliğinden dolayı “Mâüssemâ” (gökten inen yağmur) lakabıyla anılan Âmir b. Hârise el-Ezdî’ye nisbetle İbn Mâüssemâ künyesiyle de tanınır. Arap dili ve edebiyatı âlimi Ebû Bekir ez-Zübeydî, Ebû Ali el-Kālî gibi şahsiyetlerin öğrencisi oldu. Zübeydî’nin bütün eserlerini kendisinden okudu ve
TRİslam Ansiklopedisi
Endülüs Emevî Devleti’nin sonlarına doğru yaşanan fitne döneminde, Süleyman el-Müstaîn’in Kurtuba’da tahtı ikinci defa ele geçirmesiyle (403/1013) halifeliği sona eren II. Hişâm el-Müeyyed ortadan kaybolmuştu. Bir rivayette onun hayatta olduğu ve Meriye’ye (Almeria), hatta Kuzey Afrika üzerinden Asya’ya gittiği söylenirken başka bir rivayete göre Süleyman el-Müstaîn’in Kurtuba’yı (Córdoba) ele geçirdiği sırada öldürülmüştü. Bu haberler sayesinde bir süre daha gündemde kalan Hişâm adı zamanla unu
TRİslam Ansiklopedisi
Endülüs’ün Ronda bölgesindeki Tâkerunâ’nın (Takoronna) köylerinden birinde doğdu. Hayatı hakkında, Berberî asıllı âzatlı bir köle olduğu dışında fazla bilgi yoktur. Çok defa şair Abbas b. Nâsih (ö. 240/854) ile karıştırılır. Kurtuba’da büyüdü ve orada tahsil gördü. Daha gençliğinde felsefe, kimya, astronomi ve edebiyat alanında adını duyurdu. Yaptığı ilmî ve edebî çalışmalar sayesinde Kurtuba’da I. Hakem’in sarayına girdi ve II. Abdurrahman ile I. Muhammed dönemlerinde de mevkiini korudu. Merakl
TRİslam Ansiklopedisi
Muharrem 427’de (Kasım 1035) Kurtuba (Córdoba) yakınlarındaki Ceyyân’da (Jaén) doğdu. Ailesi Kurtuba’daki Zehrâ şehrine mensup olmakla beraber babası, Berberîler’in çıkardığı karışıklıkta buradan kaçarak 400 (1009) yılında Ceyyân’a gidip yerleşmiştir. Yemen’deki Gassân kabilesine nisbetle Gassânî diye anılan Ebû Ali on yedi yaşında hadis tahsiline başladı. Aralarında devrin tanınmış muhaddislerinden İbn Abdülber en-Nemerî, Ebü’l-Velîd el-Bâcî ve İbnü’d-Delâî’nin de (İbn Dilhâs) bulunduğu Endülüs
TRİslam Ansiklopedisi
Hayatı ve eseri hakkındaki bilgiler oldukça sınırlıdır ve pek çok müellif onu başka şahsiyetlerle karıştırmıştır. Bağdatlı İsmâil Paşa, 767’de (1365) vefat eden münşî vezir Ebû Abdullah Muhammed b. Gālib el-Belensî’yi İbn Gālib zannetmiştir. Onun Belensiyeli (Valencia) olmamasına rağmen Temmâm b. Gālib (ö. 348/959) veya Temmâm b. Gālib el-Lugavî (ö. 436/1044) ile bir tutulduğu da görülmektedir (Lutfî Abdülbedî‘, I/2 [1375/1955], s. 275-276). Sehâvî ise İbn Gālib yerine Ebû Gālib yazmıştır (el-İʿ
TRİslam Ansiklopedisi
Kurtuba’da (Córdoba) doğdu. Babası Kurtuba’da buğday (hınta) ticareti yaptığı için İbnü’l-Hannât lakabıyla tanındı. Soyu, Yemen kabilelerinden Himyer’in kolu Zûruayn’e dayandığından Ruaynî nisbesiyle bilinen İbnü’l-Hannât doğuştan görme kusurlu olduğu, tahsil hayatından sonra gözleri tamamen kapandığı için “kefîf, mekfûf, a‘mâ, darîr”, muhtemelen tıbbî teşhislerinde isabetli görüşler ortaya koyması sebebiyle de “basîr” lakabıyla anılır (Humeydî, s. 53). İbnü’l-Hannât iyi bir tahsil gördü. Kurtub
TRİslam Ansiklopedisi
Ashaptan Ebû Hüreyre’nin soyundan olup aslen Tuleytula’nın (Toledo) Megām köyündendir. Kurtuba’da (Córdoba) yetişti. Yahyâ b. Yahyâ el-Leysî, Saîd b. Hassân ve Yahyâ b. Müzeyn’den hadis dinledi, İbn Habîb es-Sülemî’den fıkıh öğrendi ve kitaplarını rivayet etti. Tahsil için Doğu seyahatine çıktı. Haremeyn, San‘a ve Kahire’de Ali b. Abdülazîz el-Begavî, Ebû İshak ed-Deberî, Yûsuf b. Yezîd el-Karâtisî, Ebû Mus‘ab ve başkalarından hadis dinledi. Yedi yıl Haremeyn’de kalmak üzere on bir yıl süren bu
TRİslam Ansiklopedisi
351 (962) yılında Kurtuba’da (Córdoba) doğdu. Babasının ferâiz ilminde meşhur olması sebebiyle İbnü’l-Faradî diye anılır. Çocukluk ve gençlik yıllarını doğduğu şehirde geçirdi ve Yahyâ b. Mâlik b. Âiz, Muhammed b. Yahyâ el-Harrâz, Muhammed b. Muhammed b. Ebû Düleym, Ebû Abdullah İbn Fahhâr, İbn Ebû Zeyd, İbn Müferric, Ebû Ca‘fer İbn Avnullah ve Abbas b. Asbağ gibi hocalardan hadis, fıkıh, edebiyat ve tarih okudu. 382’de (993) hacca gitti. Mekke’de bulunduğu sürede Ebû Ya‘kūb İbnü’d-Dâhilî ve Ebü
TRİslam Ansiklopedisi
394 (1004) yılında Kurtuba’da (Córdoba) doğdu. Müslümanların İspanya’yı fethi sırasında oraya giden Benî Mahzûm Arapları’ndandır. Hem baba hem de anne tarafından Endülüs Emevî Devleti’nde yüksek düzeyde görevler almış seçkin bir aileye mensuptur. Anne tarafından dedesi Ebû Bekir Muhammed vezirlik ve kadılık görevlerinde bulunmuş, babası Kurtuba’da kadılık ve Kurtuba yönetiminde danışmanlık yapmıştır. İbn Zeydûn önce babasından, on bir yaşında iken onun ölümünden sonra anne tarafından dedesiyle İ
TRİslam Ansiklopedisi
221’de (836) Endülüs şehirlerinden Ceyyân’da (Jaén) doğdu. Bazı kaynaklarda künyesi Ebü’l-Hasan olarak da kaydedilmektedir. Büyük dedelerinden sahâbî Ebû Sa‘lebe el-Huşenî’ye nisbetle Huşenî diye anılır. 240 (854) yılından önce hacca gitti. Daha sonra tahsil amacıyla Mekke, Basra, Bağdat, Mısır gibi ilim merkezlerini dolaştı. Arap dilini Ebû Hâtim es-Sicistânî ve Ebü’l-Fazl er-Riyâşî’den öğrendi. Harmele b. Yahyâ, Muhammed b. Müsennâ, Bündâr lakabıyla tanınan Muhammed b. Beşşâr, Abdullah b. Saîd
TRİslam Ansiklopedisi