`kokenbilimi` ile İlgili Madde Sonuçları

AksülamelAk

Aksülamel

(75 sözcük)
14 Haziran 2026

Köken Aksülamel, Arapça ˁaks (عكس) “ters, zıt” ve ˁamal (عمل) “iş, eylem” kelimelerinin birleşiminden oluşan ʿaksü’l-ʿamel yapısından Türkçeye geçmiştir. Kelime, “bir eyleme karşı verilen karşı hareket, tepki” anlamını taşır. Kullanım Alanları Siyaset: Toplumsal ya da politik bir karara verilen tepkileri ifade etmek için kullanılır. Toplum ve Sosyoloji: Bir olayın toplumda oluşturduğu karşı etkiyi anlatır. Edebî Dil: Bir durumun insanlarda uyandırdığı duygusal veya düşünsel karşılığı belirtmek i

TR
Fatmanur Mavibaş

Fatmanur Mavibaş

VesaitVe

Vesait

(74 sözcük)
14 Haziran 2026

Köken Vesâit, Arapça w-s-ṭ (وسط) kökünden türeyen vesā’iṭ (وسائط) sözcüğünün çoğul biçiminden Türkçeye geçmiştir. Kelime, Arapçada “ara, vasıta, aracılar” anlamındaki wāsiṭa sözcüğünün çoğulu olup “araçlar, vasıtalar” anlamını taşır. Kullanım Alanları Ulaşım: İnsan ve yük taşımacılığında kullanılan araçları ifade etmek için kullanılır. Haberleşme: Bilgi ve mesajların iletilmesini sağlayan araç ve sistemleri anlatmak için yer alır. Teknoloji: Bir amaca ulaşmak için kullanılan teknik araç ve siste

TR
Fatmanur Mavibaş

Fatmanur Mavibaş

ZonaZo

Zona

(68 sözcük)
14 Eylül 2025

Köken Bilgisi “Zona” sözcüğü Türkçeye Fransızca zona üzerinden geçmiştir. Fransızca biçim ise Latince zona “kuşak, kemer” anlamına dayanır. Kullanım Alanları Tıp / Dermatoloji: Zona, özellikle ileri yaşlarda ve bağışıklık sistemi zayıflamış kişilerde görülen bir hastalık olarak, deri ve sinir hastalıkları uzmanlarının inceleme alanına girer ve hastalığı tanımlamak için kullanılır. Halk Sağlığı: Toplumda bulaşıcı hastalıklar içinde sık rastlanmasa da ciddi ağrı ve komplikasyonlar yaratabileceği i

TR
Ömer Faruk Tuğla

Ömer Faruk Tuğla

DamgaDa

Damga

(109 sözcük)
16 Ağustos 2025

Köken Eski Türkçe tamġa “baskı bloku, mühür” sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe tam- fiilinden Eski Türkçe +gA ekiyle türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir. Kullanım alanları Tamga, tarih boyunca birçok farklı alanda kullanılmıştır. İlk olarak mühür ve damga işlevi görerek devletlerin, boyların, aşiretlerin ya da kişilerin kimliklerini temsil etmiştir. Hayvancılıkla uğraşan toplumlarda hayvanların kime ait olduğunu belirtmek için özellikle at ve koyunlara damga vurulmuştur. Bu

TR
Muhammed Said Elsalih

Muhammed Said Elsalih

EradikasyonEr

Eradikasyon

(88 sözcük)
3 Aralık 2025

Köken Eradikasyon kelimesi, Türkçeye Fransızca éradication sözcüğünden geçmiştir. "Kökünü kazıma" anlamına gelen bu kelime, Latincede aynı anlama sahip olan eradicatio sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük ise, "kök" manasındaki radix kelimesine ex+ ön ekinin getirilmesiyle türetilen ve "köklemek, kökünü kazımak" anlamına gelen eradicare fiiline dayanır. Kullanım Alanları Tıp ve Halk Sağlığı: Belirli bir bulaşıcı hastalığın (sıtma, çiçek hastalığı vb.) veya patjenin (virüs, bakteri) dünya üzerin

TR
Tuğba Aygün

Tuğba Aygün

ElemanEl

Eleman

(89 sözcük)
9 Aralık 2025

Köken Fransızca élément “öge, unsur, yapı taşı; özellikle kimyada temel madde” anlamındaki sözcükten alınmıştır. Bu sözcük, köken olarak Latince elementum’a dayanır; Latincede “ilk öğrenilen şey, abece” anlamlarında kullanılmıştır. Kullanım Alanları Günlük Dil: Eşya veya bütünün parçası anlamında; ayrıca bir iş yerinde çalışan kişi için kullanılır. Matematik: Bir kümenin, bağıntının, dizinin veya herhangi bir matematiksel yapının üyelerini ifade eder. Mühendislik ve Teknoloji: Makine, devre veya

TR
Meryem Bahar Çavuş

Meryem Bahar Çavuş

Ayıkla Pirincin Taşını

Ayıkla Pirincin Taşını

(241 sözcük)
16 Ağustos 2025

"Ayıkla pirincin taşını" deyimi, bir işin çok karışık ve içinden çıkılmaz bir hale geldiğini anlatmak için kullanılır. Tıpkı pirincin içindeki küçük taşları ayıklamanın zor ve uğraştırıcı bir iş olması gibi, bu deyim de bir sorunun çok zor çözüleceğini ifade eder. (Yapay zeka ile oluşturulmuştur) " image-element-format="right" image-source="https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/08/16/6jAkkynZBH5NEzgt704R00tmUeW2viLB.png"> Nerden Gelir? ⏳ Bu deyimin kökeni hakkında çeşitli hikayeler anlat

TR
Nida Üstün

Nida Üstün

KöseğiKö

Köseği

(109 sözcük)
13 Ağustos 2025

Köken “Köseği” kelimesi, Eski Türkçe közegü sözcüğünden gelmektedir ve bu sözcük “maşa” anlamına gelir. Közegü, “köz karmak” anlamındaki köze- fiilinden, Eski Türkçedeki isim türeten -gu ekiyle oluşturulmuştur. Bu fiil ise “ateş közü” anlamına gelen köz kökünden türetilmiş, köke eklenen +(g)A- ekiyle fiilleştirilmiştir. Böylece kelime, “közle temas kurmaya yarayan alet” anlamına evrilmiş, ardından kişi adlarına ve işlev adlarına da kaynaklık etmiştir. Kullanım Alanları Halk edebiyatı ve folklor:

TR
Selin Nisa Baykar

Selin Nisa Baykar

İşkilİş

İşkil

(76 sözcük)
14 Ekim 2025

Köken İşkil sözcüğü, Arapça şkl köklü ve "müşkilat, karışık, muğlak şeyler" anlamlarındaki işkāl إشكال veya aşkāl أشكال sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Arapça "anlaşmazlık, belirsizlik, engel, zorluk" anlamlarında kullanılan şakl شكل sözcüğünün afˁāl veznindeki çoğuludur. Bu şkl kökünden gelen sözcük, Arapça "ket vurdu" anlamında kullanılan şakala شكل fiilinden türetilmiştir. Kullanım Alanları İslam Düşüncesi: Şüpheyi ve vesveseli olan şeyi ifade ederken kullanılır. Tarihî Metinlerde: Osmanlıca

TR
Nida Öztürkmen

Nida Öztürkmen

İsveçliler Türk mü?

İsveçliler Türk mü?

(528 sözcük)
8 Ekim 2025

Tarih boyunca milletlerin kökenleri, dillerin ve kültürlerin kesişim noktaları her zaman ilgi çekici olmuştur. Bazen beklenmedik benzerlikler, insanın aklında yeni sorular doğurur. Bu sorulardan biri de belki de en şaşırtıcı olanı: İsveçliler gerçekten Türk kökenli olabilir mi? İlk duyulduğunda elbette bu iddia, “fazlasıyla uç bir teori” gibi görünebilir. Ancak tarih ve mitoloji, bazen birbirine uzak görünen coğrafyalar arasında şaşırtıcı izler bırakır. Nitekim bazı araştırmacılar, İsveç mitoloj

TR
Mustafa Cem İnci

Mustafa Cem İnci