`kamumaliyesi` ile İlgili Madde Sonuçları

ZimmetZi

Zimmet

(147 sözcük)
11 Haziran 2026

Köken Arapça kökenli bir kelime olan zimmet (ﺫﻣّﺖ), Arapça √ḏmm köküne dayanmaktadır. Bu kökten türeyen ve “kefalet, garanti; bir borç veya sorumluluğu üstlenme; bir aşiretin koruması altına girme” gibi anlamları barındıran ḏimma(t) (ذِمّة) sözcüğünden dilimize aktarılmıştır. Kelimenin dil bilgisindeki yapısı incelendiğinde ise Arapçada “kınadı, ayıpladı” anlamını taşıyan ḏamma (ذمّ) fiilinin fiˁla(t) veznindeki bir ism-i merresi olduğu görülmektedir. Kullanım Alanları İdari ve Kurumsal Dil: Kam

TR
Nisa Dal

Nisa Dal

ABD'de Hükümetin Kapanması (Government Shutdown)

ABD'de Hükümetin Kapanması (Government Shutdown)

(880 sözcük)
13 Kasım 2025

ABD'de hükûmet kapanması (ing. government shutdown), merkezî / federal düzeyde yürütme faaliyetlerinin, yasama organının ilgili yıllık veya geçici fonlama yasalarını zamanında yürürlüğe koyamaması nedeniyle kısmen veya tamamen durması hâlidir. Bu süreçte finansman akışı kesildiği için bazı kamu kurumları faaliyetlerini durdurur veya yalnızca “zorunlu” (excepted) hizmetleri sınırlı biçimde sürdürür. Finansman boşluğu yani funding gap, özetle kurumların faaliyetlerini finanse edecek yasaların veya

TR
Nida Öztürkmen

Nida Öztürkmen

KİTÂBÜ’l-EMVÂL

KİTÂBÜ’l-EMVÂL

(1342 sözcük)
20 Kasım 2024

Vergi konusunda önemli adımların atıldığı Hz. Ömer ve Ömer b. Abdülazîz dönemleri başta olmak üzere İslâm’ın ilk iki yüzyılındaki vergi ve arazi hukuku, kısmen de idare ve devletler hukuku uygulamaları hakkında zengin bilgiler içeren önemli bir kaynaktır. Kitapta Ebû Müshir, Ebü’l-Yemân, Hişâm b. Ammâr, Ebû Eyyûb ed-Dımaşkī ve Ahmed b. Hâlid el-Hımsî gibi bazı Şamlı hadisçilerin rivayetlerine yer verilmesi, Ebû Ubeyd’in eserini 213 (828) yılında yaptığı Şam seyahati sonrasında tamamlamış olabile

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

RIZIK

RIZIK

(1268 sözcük)
20 Kasım 2024

Sözlükte “nasip, pay; kendisinden faydalanılan şey, yiyecek, azık” anlamlarına gelen rızk kelimesi (çoğulu erzâk) İslâm tarihinde hak sahiplerine devlet tarafından aynî (erzak) veya nakdî (atâ, atıyye) olarak dağıtılan şeyleri ifade eder. Rızık kavramının Hz. Peygamber döneminden itibaren kullanıldığı görülmektedir. Vali, kadı, âmil gibi görevlilere rızık tahsis edilerek devlet hizmetinde çalışanların geçimlerinin sağlanması gerektiğine işaret eden Resûl-i Ekrem, “Eşlerimin nafakası ve âmilimin

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

Makroekonomik Denge

Makroekonomik Denge

(1075 sözcük)
27 Mart 2025

Makroekonomik denge, bir ekonomide toplam talep ile toplam arzın eşit olduğu ve bu denklemin sağlanmasının ekonomik istikrarı garanti altına aldığı bir durumdur. Toplam talep, tüm ekonomideki mal ve hizmetler için yapılan harcamaların toplamını, toplam arz ise ekonominin mevcut üretim kapasitesini ve kaynaklarını ifade eder. Bu dengenin sağlanması, ekonominin verimli bir şekilde çalıştığını, işsizlik oranlarının doğal seviyede olduğunu ve enflasyonun hedef seviyelere yakın olduğunu ve üretim fak

TR
Kübra Cin

Kübra Cin

Endonezya’da Protestolar ve Ayaklanmalar (2025)

Endonezya’da Protestolar ve Ayaklanmalar (2025)

(335 sözcük)
1 Eylül 2025

Endonezya’da Ağustos ve Eylül 2025’te patlak veren protestolar, milletvekillerine tanınan ayrıcalıklar ve ekonomik sorunlar etrafında gelişen, geniş çaplı şiddet olaylarına dönüşmüş toplumsal ayaklanmalardır. Gösteriler, özellikle milletvekillerine ödenen yüksek konut ödeneği ve polisin bir motosikletli kuryeyi ezerek öldürmesi sonrasında ülke geneline yayılmıştır. Arka Plan Protestoların temel nedeni, milletvekillerine Eylül 2024’ten itibaren aylık 50 milyon rupiah (yaklaşık 3.000 ABD doları) t

TR
Nurten Yalçın

Nurten Yalçın

Eşel Mobil SistemiEş

Eşel Mobil Sistemi

(570 sözcük)
5 Mart 2026

Eşel mobil sistemi, akaryakıt fiyatlarında uluslararası petrol fiyatları ve döviz kuru kaynaklı artışların tüketici fiyatlarına doğrudan ve tam olarak yansımasını önlemek amacıyla vergi kalemleri üzerinden yapılan otomatik ayarlama mekanizmasını ifade eder【1】. Sistem, fiyat artışının belirli bir bölümünün Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden karşılanmasına dayanır ve böylece pompa fiyatındaki artışın sınırlanmasını hedefleyen bir mali politika aracı niteliği taşır. Kavram, ekonomik literatürde h

TR
Hamza Aktay

Hamza Aktay

Maliye PolitikasıMa

Maliye Politikası

(487 sözcük)
11 Mayıs 2025

Maliye politikası, kamu kesiminin ekonomik hedeflerine ulaşmak amacıyla gelir ve harcamalarını düzenlemesine dayanan politika bütünüdür. Bu politika, kamu gelirleri (başta vergiler) ve kamu harcamaları gibi mali araçlar yoluyla ekonomiye yön vermeyi amaçlar. Devletin ekonomik ve sosyal amaçlarını gerçekleştirmek için maliye politikası yoluyla müdahalede bulunması, özellikle piyasa ekonomilerinde önemli bir araç olarak kullanılmaktadır. Maliye politikasının başlıca amaçları arasında ekonomik büyü

TR
Melike Saraç

Melike Saraç

Marjinal Tüketim EğilimiMa

Marjinal Tüketim Eğilimi

(865 sözcük)
27 Mart 2025

Marjinal Tüketim Eğilimi (MTE), bireylerin gelirlerindeki artışa karşılık, harcamalarındaki artışı ifade eder. Başka bir deyişle MTE, gelirdeki ek bir birimlik artışın ne kadarının tüketime dönüştüğünü gösterir. Genellikle MTE, C' ile gösterilir ve şu formülle tanımlanır: MTE=ΔY / ΔC Burada: ΔC : Tüketimdeki değişim (yani tüketimin artışı) ΔY : Gelirdeki değişim (yani gelir artışı) Marjinal Tüketim Eğiliminin Önemi Ekonomik Büyüme ve İstikrar: MTE, ekonomik büyüme ve istikrar üzerinde doğrudan b

TR
Melike Saraç

Melike Saraç

Bütçe Yönetimi

Bütçe Yönetimi

(2363 sözcük)
29 Ocak 2026

Bütçe yönetimi, belirli bir dönem için öngörülen gelirlerin ve yapılması planlanan giderlerin dengeli bir şekilde planlanması, uygulanması ve kontrol edilmesi sürecidir. Finansal sürdürülebilirliğin temel taşı olan bu kavram, hem kamu mali yönetiminde hem de bireysel finansal planlamada kaynakların kıtlığı prensibinden hareketle, mevcut imkânların en yüksek faydayı sağlayacak şekilde tahsis edilmesini hedefler.【1】 Modern yönetim anlayışında bütçe, yalnızca rakamlardan oluşan bir tablo değil; ayn

TR
Talha Yıldırım

Talha Yıldırım