`islamahlaki` ile İlgili Madde Sonuçları

RIFK

RIFK

(731 sözcük)
20 Kasım 2024

Sözlükte “yumuşak ve yararlı olmak; yardım etmek” anlamlarındaki rıfk kelimesi terim olarak “iyi huyluluk, uyumlu, geçimli ve nazik olma, yumuşak davranma” mânalarına gelir. Ayrıca lutf, leyn (yumuşaklık), hilm, teysîr (kolaylık gösterme) kavramları rıfk ile yakın anlamda; “sertlik, kaba ve kırıcı davranış” mânasındaki unf, gılzat, hiddet, huşûnet, hurk ve şiddet karşıt anlamda kullanılmaktadır (Lisânü’l-ʿArab, “rfḳ” md.; Tâcü’l-ʿarûs, “rfḳ” md.; İbn Hazm, s. 48, 62, 75; Gazzâlî, III, 184-185).

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

NEMÎME

NEMÎME

(377 sözcük)
20 Kasım 2024

Sözlükte “fısıltı halinde konuşmak, birinin sözünü yalan katarak nakletmek” anlamındaki nemm kökünden türeyen nemîme kelimesi “insanlar arasında kötülük, düşmanlık ve bozgunculuk maksadıyla söz taşıma, kovculuk yapma, gammazlık” demektir. Sözlüklerde nemîm de aynı şekilde açıklanır (Râgıb el-İsfahânî, el-Müfredât, “nemm” md.; Lisânü’l-ʿArab, “nemm” md.; Tâcü’l-ʿarûs, “nemm” md.). Mâverdî nemîmeyi, “gıybet sayılan kötü sözlere çirkin unsurlar katarak bunları insanları birbirine düşman edecek tarz

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

ÎsarÎs

Îsar

(84 sözcük)
12 Şubat 2026

Köken Îsar, Arapça îsār (ﺍﻳﺜﺎﺭ) kelimesinden Türkçeye geçmiştir. Sözcük, Arapça “ikram etmek, ağırlamak; seçmek” anlamına gelen eѕr fiilinden türemiştir. Osmanlı Türkçesinde hem dinî-tasavvufî metinlerde hem de klasik şiirde yaygın biçimde kullanılmıştır. Kullanım Alanları Dinî metinler: İslam ahlâkında ve tasavvuf literatüründe, kişinin kendi hakkından vazgeçerek başkasını gözetmesi anlamında kullanılır. Tasavvufî eserler: Nefsi geri planda tutup başkasını öne çıkarma erdemini ifade etmek için

TR
Rabia Bayrak

Rabia Bayrak