
Evet, başlık ilk bakışta kışkırtıcı ve hatta garip gelebilir. Ancak bu cümle yalnızca Osmanlı'nın son dönemlerine değil, aslında tarih sahnesine çıktığı erken fetih yıllarına kadar uzanan bir Avrupa refleksinin özetidir. Osmanlı Devleti henüz Anadolu’daki beyliklerden biri iken bile, Balkanlara adım attığında, Avrupa'nın siyasi ve dinî yapısında derin bir tedirginlik yaratmıştır. Bu tedirginlik ilerleyen yüzyıllarda bir dizi Haçlı Seferi niteliğinde askerî müdahaleye, ittifaklar kurmaya ve doğud
TR
Mustafa Cem İnci
12 Ocak 1859 tarihinde bugünkü Tataristan’ın “Elmet rayonu” olarak anılan Bügülme ilçesine bağlı Kiçüçat köyünde ilimle uğraşan bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Tam adı Rızâeddin b. Fahreddin b. Seyfeddin eş-Şirdânî’dir. On yaşında iken Tüben Şelçeli (Aşağı Çırşılı) Medresesi’ne gönderildi. Buradaki tahsil hayatı süresince birçok klasik eseri istinsah etti. 1884 yılından itibaren Gaspıralı İsmâil’in yönetiminde yayımlanan Tercüman gazetesi onu yeni fikirlerle tanıştırdı ve bizzat Gaspıra
TRİslam Ansiklopedisi
Adını, “bir müslümanın yapmak zorunda olduğu görevi” anlamındaki farîzanın çoğulu olan ferâizden almıştır. Ferâiziyye, İslâm dünyasının Avrupalı güçlerin hâkimiyetine girmesinden sonra ortaya çıkan İslâmî uyanışın Hint kıtasındaki oluşumlarından birini teşkil eder. Bu hareket, Kuzey Hindistan’da etkili olan benzeri akımların aksine daha çok Doğu Bengal ve Asam’da fakir müslüman tabaka arasında yayılmıştır. Akımın mensupları, farzları ve özellikle İslâm’ın beş şartını yerine getirme konusunda gös
TRİslam Ansiklopedisi
Dindar bir ailenin çocuğu olarak Orta Cava’nın Yogyakarta şehrinde dünyaya geldi. Resmî bir eğitim müessesesine gidemediğinden ilk tahsilini bir hatip ve din bilgini olan babasından yaptı. Daha sonra Yogyakarta ve civarındaki diğer hocalardan bazı temel ilimlerle Arapça öğrendi. 1890’da hacca gitti ve orada kaldığı bir yıl boyunca tahsilini ilerletti. Muhammed Derviş olan adını Kiai Hacı Ahmed Dahlân’a çevirdi. 1903’te tekrar hacca giderek iki yıl daha eğitim gördü. Başta tefsir olmak üzere birç
TRİslam Ansiklopedisi
Düzce’nin Fabrika (Karacahacımusa) köyünde doğdu. Mahlası “Ezherî”, künyesi Ebü’l-Hayr’dır. Babası Hasan Efendi, annesi Hanife Hanım’dır. Dedesinin ismi Şahin’dir. Şebsığ Çerkezleri’nden olup ataları Kuzey Kafkasya muhaciridir. Babası ilme değer veren, takvâ sahibi bir kişiydi. Orta öğreniminden sonra Kahire’ye giderek Ezher’de tahsil gördü. Buradaki hocaları arasında Muhammed Bahît, Abdurrahman Uleyş ve Muhammed Abduh önde gelir. Düşüncelerinin oluşmasında özellikle Muhammed Abduh’un önemli etk
TRİslam Ansiklopedisi
Kahire’de doğdu. İlk öğrenimine babasının yanında başladı; özellikle babasının dinî ve edebî alanlardaki katkısı onun düşünce ve kültür hayatının şekillenmesinde önemli rol oynadı. İlkokuldan sonra tahsiline bir müddet Ezher’de devam etti. Birkaç yıl ilkokul öğretmenliği yaptı; ardından Medresetü’l-kazâi’ş-şer‘î’ye kaydoldu (1907). Oradan mezun olup aynı medresede ahlâk dersi okuttu. Daha sonra dört yıl süreyle muhtelif kasabalarda hâkimlik yaptı. 1926 yılında Tâhâ Hüseyin’in aracılığı ile Kahir
TRİslam Ansiklopedisi
Arapkir’in Hezenek mahallesinde doğdu (Ocak 1864). Babası, Arapkir ulemâsından Molla Hasan olarak tanınan Kara Mehmed oğlu Hasan Fehmi Efendi’dir. İlk tahsiline çok küçük yaşta babasından Kur’ân-ı Kerîm, ilm-i hal, ahlâk ve Arapça okuyarak başlayan Hüseyin Avni, Arapkir merkezindeki ibtidâî ve rüşdiyeyi bitirdi. Daha sonra Arapkir Ispanakçızâde Medresesi’ne devam ederek müderris Mustafa Fevzi Efendi’den icâzet aldı (Temmuz 1886). Aynı yıl İstanbul’a gitti ve Beyazıt dersiâmlarından Bayburtlu Hüs
TRİslam Ansiklopedisi
Sözlükte “ağır olmak” mânasındaki sikal kökünden türeyen miskāl kelimesi “ağırlık” demektir. Terim olarak altın, gümüş, ilâç ve gülyağı gibi değerli şeylerin tartılmasında kullanılan bir ağırlık ölçüsü birimini ifade eder. Ayrıca örfte 1 miskal ağırlığındaki dinarlara da (altın sikke) bu isim verilmiştir. Akkadca’sı meşḳalu/meşḳaltum/şiḳlu, Asurca’sı şiklu, Ugaritçe’si şeḳal, Fenikece’si mişḳal, İbrânîce’si şekel/mişekâl/mişekôl, Ârâmîce’si şiḳla, Ermenice’si mitpal/mispal, Süryânîce’si siklôs/m
TRİslam Ansiklopedisi