`ilmiyesinifi` ile İlgili Madde Sonuçları

Nakibü'l Eşraf Na

Nakibü'l Eşraf

(1116 sözcük)
22 Ocak 2026

Nakîbü'l Eşraf, İslâm devletlerinde Hz. Muhammed’in soyundan gelen seyyid ve şeriflerin doğum, ölüm, nesep ve hukukî durumlarını kayıt altına alan; onların işlerini düzenleyen ve bu zümreye dair idarî, hukukî ve sosyal meseleleri yürüten kurumsal yapının başında bulunan görevliye verilen unvandır. Bu görevi yürüten makam ve teşkilat ise Nakîbü'l Eşraflık olarak adlandırılır. Nakîb kelimesi sözlük ve kullanım alanı itibarıyla gözeten, denetleyen ve temsil eden anlamlarını taşır. Nakîbü'l Eşraf is

TR
Nursena Güller

Nursena Güller

NinjaNi

Ninja

(125 sözcük)
19 Şubat 2026

Köken Japonca kökenli bir kelime olan ninja, bu dilde "gizlilik" anlamına gelen nin (忍) ile "kişi" manasındaki ja (者) sözcüklerinin bir araya gelmesiyle oluşmuştur. Sözcük, asli anlamıyla bir ajan ya da gerçek kimliğini gizli tutan savaşçı sınıfını tanımlar. Kullanım Alanları Tarih / Japonoloji: Feodal Japonya'da casusluk, sabotaj ve suikast gibi gizli operasyonlar için özel olarak eğitilmiş savaşçı sınıfını tanımlamak amacıyla kullanılır. Popüler Kültür: Sinema, edebiyat ve oyun dünyasında; gen

TR
ZUŞAN ÖNER

ZUŞAN ÖNER

Müneccimbaşlık Kurumu

Müneccimbaşlık Kurumu

(489 sözcük)
2 Ocak 2026

Osmanlı Devleti’nde zamanın nasıl hesaplandığı, gökyüzünün nasıl okunduğu ve bu bilginin devlet işlerine nasıl dâhil edildiği sorusu, beni her zaman müneccimbaşılık kurumu üzerine düşünmeye sevk etmiştir. Çünkü müneccimbaşılık, yalnızca yıldızlara bakan bir görev alanı değil; devlet düzeninin, ibadetin ve gündelik hayatın ritmini belirleyen önemli bir mekanizmaydı. Bugün geriye dönüp baktığımızda, zamanın bu denli merkezi bir unsur olarak ele alınması ve gökyüzüyle ilişkilendirilmesi, Osmanlı zi

TR
gülü sıla polat

gülü sıla polat

EBÜLMEYÂMİN MUSTAFA EFENDİ

EBÜLMEYÂMİN MUSTAFA EFENDİ

(328 sözcük)
20 Kasım 2024

953’te (1546) doğdu. İlk tahsilinden sonra Bursa’da Kaplıca Medresesi müderrisi Sarıgörezzâde’den, Zekeriyyâ Efendi’den ve Abdülganî Efendi’den öğrenim gördü. Daha sonra Ebüssuûd Efendi’ye intisap ederek 977’de (1570) mülâzemet aldı. Öğretim hayatına Eski Nişancı Medresesi’nde 20 akçe ile başladı; daha sonra 25 akçe ile Kestel, 30 akçe ile Pervîz Efendi, 40 akçe ile Kürkçübaşı medreselerinde görev yaptı. 1586’da Sinan Paşa, 1590’da Zal Paşa Sultânî, 1591’de Sahn-ı Semân, 1593’te Şehzade, 1594’te

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

GÜFTÎ

GÜFTÎ

(596 sözcük)
20 Kasım 2024

Edirne’de doğdu. Asıl adı Ali olan şairin hayatı hakkında yeterli bilgi yoktur. Tahsilini Edirne’de yaptıktan sonra 40 akçe ile müderris olmuş, azledilmesinin ardından kadılığa geçmiştir. Divanındaki “Selânik Seyahatnâmesi”nden anlaşıldığına göre bir ara kadılıkla Selânik’te bulunduktan başka uzun müddet yine kadılıklarla Rumeli’de dolaşmıştır. Selânik’te şair Tâlib ile tanışan Güftî, şair Vâhid ve Neşâtî ile de dostluk kurmuştur. İlmiye ricâli içinde haklarında en fazla kaside yazdığı kişiler o

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

GANÎZÂDE MEHMED NÂDİRÎ

GANÎZÂDE MEHMED NÂDİRÎ

(1044 sözcük)
20 Kasım 2024

Doğum tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Ancak Atâî ve Kâtib Çelebi gibi müelliflerin kaydettiği 980 (1572) yılı genel kabul görmüştür (Zeyl-i Şekāik, s. 703; Fezleke, II, 99). Aynı mahlası taşıyan Bağdatlı Nâdirî’den ayırt edilmesi için Ganîzâde Nâdirî olarak anılır. Aslen Bolulu olan Ganîzâde’nin büyük dedesi Bayezid Efendi Bolevî Çelebi unvanı ile tanınmış bir kadı, babası Abdülganî Efendi ise kazaskerliğe kadar yükselmiş bir âlim ve şairdir. Ganîzâde ilmiye muhitinde yetiştiği gibi tasavvu

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

DÂVÛD-i KARSÎ

DÂVÛD-i KARSÎ

(2526 sözcük)
20 Kasım 2024

Aslen Karslı olup doğum tarihi ve ailesi hakkında bilgi yoktur. Döneminde Dâvûd-i Karsî veya Dâvud Efendi olarak tanınmıştır. Sonraları Kara Dâvud diye anılmışsa da bu kendisinden çok önce yaşamış olan Teftâzânî’nin talebesi Kara Dâvud (Keşfü’ẓ-ẓunûn, II, 1063) veya Dâvûd b. Kemâl el-Kocevî el-İzmitî ile (ö. 948/1541) karıştırılmış olmasından kaynaklanmaktadır (bk. Taşköprizâde, s. 399-400; Osmanlı Müellifleri, I, 399). Bütün eserlerinin mukaddimesinde kendisini Dâvûd b. Muhammed el-Karsî el-Han

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

İBN SA‘DÂN, Hüseyin b. Ahmed

İBN SA‘DÂN, Hüseyin b. Ahmed

(432 sözcük)
20 Kasım 2024

337’de (948-49) Şîraz’da doğdu. Büveyhî Emîri Adudüddevle zamanında (978-983) Dîvânü’l-ceyş’in iki “ârızu’l-ceyş”inden biriydi ve ordunun bir bölümünü teşkil eden Türk, Arap ve diğer gruplardan meydana gelmiş askerî birliklerden sorumlu bulunuyordu. Adudüddevle’nin ölümü üzerine yerine geçen oğlu Samsâmüddevle İbn Sa‘dân’ı vezirliğe tayin etti (373/983). İbn Sa‘dân, göreve başladıktan sonra Deylemli asker ve kumandanlarla devlet memurlarının maaşlarından onda bir oranında kesinti yaparak elde ed

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

AHMED ÂSIM EFENDİ, Gümülcineli

AHMED ÂSIM EFENDİ, Gümülcineli

(492 sözcük)
20 Kasım 2024

1252’de (1836-37), Gümülcine sancağına bağlı Sultanyeri kazasının Terziviran köyünde doğdu. İlmiye sınıfına mensup bir aileden gelmektedir. Babası Terziviran köyündeki Medrese-i Kebîr müderrislerinden Müderriszâde Mehmed Efendi’dir. Ahmed Âsım, hepsi de dersiâm olan dört erkek kardeşin ikincisidir. Küçük yaşta yetim kalan Ahmed Âsım, köyündeki sıbyan mektebinde başladığı öğrenimine yine buradaki medresede devam etti. Tahsilini ilerletmek üzere daha sonra İstanbul’a gitti (1846). On yedi yıl süre

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

BAHÂÎ MEHMED EFENDİ

BAHÂÎ MEHMED EFENDİ

(1185 sözcük)
20 Kasım 2024

İstanbul’da doğdu, doğum tarihi için kaynaklarda 1595 ve 1601 yılları verilmekte ise de birincisi daha doğru görünmektedir. Baba ve anne tarafından tanınmış bir ilmiye ailesinden gelmektedir. Şeyhülislâm Hoca Sâdeddin Efendi’nin torunu, Kazasker Abdülaziz Efendi’nin oğludur. Anne tarafından ise Ebüssuûdzâde Mustafa Efendi’nin torunudur. Tahsilini babasından ve aile çevresindeki tanınmış hocalardan yaptı. 1617’de babasıyla birlikte Hicaz’a gitti, dönüşte ilmiye mensubu ailelere tanınan imtiyazlar

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi