OsOsmanlı eğitim sistemi içerisinde medreseler, ilmî faaliyetin yürütüldüğü temel kurumsal yapılardır. Medreseler yalnızca belirli ilimlerin öğretildiği mekânlar değil, aynı zamanda dönemin bilgi anlayışını, toplumsal ilişkilerini ve eğitim pratiklerini yansıtan kurumlar olarak işlev görmüştür. Modern üniversitelerle karşılaştırıldığında ortaya çıkan farklar, bu iki yapının farklı tarihsel, toplumsal ve entelektüel koşullar içerisinde şekillenmiş olmasından kaynaklanmaktadır. Osmanlı medreseleri b
TREsmanur Topmeşe
994 (1586) yılında Mısır’ın Menûfiye bölgesinde Menûfülulyâ’nın (bugünkü Menûf) karşısında bulunan Şübrâbilûle beldesinde doğdu. Bu yer halk arasında Şürünbilâle/Şürünbülâle şeklinde telaffuz edildiğinden nisbesi Şürünbülâlî diye okunagelmiştir (Muhibbî, II, 39; Tahtâvî, s. 8; Muhammed Remzî, III, 100, 219). Şürünbülâlî, henüz küçük yaşta iken babası tarafından götürüldüğü Kahire’de ilk eğitimini aldı. Muhammed b. Hüseyin el-Hamevî, Abdullah en-Nahrîrî, Muhammed b. Mansûr el-Muhibbî, Ahmed b. Mu
TRİslam Ansiklopedisi
Trablusşam vilâyetinin Ervâd kasabasında doğdu. Burada başladığı eğitimini Trablusşam, Dımaşk ve Kahire’de sürdürdü. el-ʿİḳdü’l-ferîd adlı eserinde ilim, tarikat ve din üstadları olarak Hâlid el-Bağdâdî, İbn Âbidîn (Muhammed Emîn), Ahmed el-Halvetî, Muhammed el-Fedâlî, İbrâhim el-Bâcûrî, Mustafa el-Mübellât el-Ahmedî, Abdurrahman el-Üşmûnî, Şeyh Abdurrahman el-Küzberî, Şeyh Hâmid el-Attâr, Şeyh Hüseyin ed-Dücânî, Ahmed et-Temîmî’nin isimlerini zikreder. Tahsilini tamamladıktan sonra Şam’da müder
TRİslam Ansiklopedisi
Aslen Kirmanlı olup Receb 762’de (Mayıs 1361) Bağdat’ta doğdu. Babası, el-Kevâkibü’d-derârî fî şerḥi Ṣaḥîḥi’l-Buḫârî adlı eseriyle tanınan Şemseddin el-Kirmânî’dir. Küçük yaşta Bağdat’ta tahsile başlayarak babasının talebesi Celâleddin Es‘ad b. Muhammed b. Mahmûd el-Hanefî’den Kur’ân-ı Kerîm’i ve çeşitli metinleri ezberledi. Ayrıca ondan Kur’an’ın büyük bir kısmının i‘rabını okuyarak icâzet aldı. Babasından sarf-nahiv, mantık, edebiyat, fıkıh ve kelâm ilimleriyle ilgili önemli eserleri şerhleriy
TRİslam Ansiklopedisi
Mısır asıllı olup Rebîülevvel 660’ta (Şubat 1262) Dımaşk’ta doğdu ve orada yaşadı. Babası Firkâh’a izafeten İbnü’l-Firkâh diye de anılır. Babası ve dedesi de fakihtir. Babasından fıkıh, amcası Şerefeddin Ahmed b. İbrâhim’den Arapça okudu. Ayrıca Ebü’l-Abbas İbn Abdüddâim, İbn Ebü’l-Yüsr, İbn Ebû Asrûn, Ebû İshak İbrahim b. Abdülazîz es-Sülemî, Ebü’l-Abbas İbnü’n-Nehhâs, Abdüllatif el-Harrânî ve Muhammed b. Ahmed eş-Şerîşî gibi âlimlerden ders aldı. Dımaşk’ta Bâdrâiyye Medresesi’nde müderrislik y
TRİslam Ansiklopedisi
İcKöken İcazet kelimesi, Arapçadaki “icāze” (إجازة) kelimesinden türetilmiştir ve "izin verme, onaylama" anlamına gelir. Osmanlı İmparatorluğu döneminde resmi izin belgeleri için kullanılmış, günümüzde de benzer anlamlarla yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Özellikle eğitim ve kültür alanlarında kullanılan bir terimdir. Kullanım Alanları Eğitim: Öğretmen veya alim tarafından öğrenciye verilen onay veya diploma anlamında kullanılır. Yönetim: Devlet dairelerinde veya kurumlarda belirli bir görev v
TR
Furkan Üresin
Muharrem 427’de (Kasım 1035) Kurtuba (Córdoba) yakınlarındaki Ceyyân’da (Jaén) doğdu. Ailesi Kurtuba’daki Zehrâ şehrine mensup olmakla beraber babası, Berberîler’in çıkardığı karışıklıkta buradan kaçarak 400 (1009) yılında Ceyyân’a gidip yerleşmiştir. Yemen’deki Gassân kabilesine nisbetle Gassânî diye anılan Ebû Ali on yedi yaşında hadis tahsiline başladı. Aralarında devrin tanınmış muhaddislerinden İbn Abdülber en-Nemerî, Ebü’l-Velîd el-Bâcî ve İbnü’d-Delâî’nin de (İbn Dilhâs) bulunduğu Endülüs
TRİslam Ansiklopedisi
TeTenkitli metin neşri (edisyon kritik veya tahkik), farklı nüshalarda günümüze ulaşmış bir eserin ilmî yöntemlerle karşılaştırılması, müellifin iradesine en yakın hâlinin ortaya çıkarılması işlemidir. Bu faaliyet Batı filolojisinde edition critique ya da textual criticism, İslam dünyasında tahkik adıyla bilinir. Türkçede ise genellikle “tenkitli neşir” terimi kullanılmaktadır. Amaç, müellifin metnini güvenilir biçimde okuyucuya sunmaktır. Tarihsel Gelişim Batı Geleneği: Metin tenkidi, kutsal kita
TR
Meryem Şentürk Çoban

Şahmaran efsanesi; Türk anlatı geleneği içinde sözlü ve yazılı kültür ortamlarında sevilerek çeşitli varyantlarıyla günümüze kadar ulaşan geleneksel bir anlatıdır.【1】 Şahmaran veya Şahmeran olarak bilinen, başı insan (büyük oranda kadın) ve gövdesi yılan şeklinde tanımlanan mitolojik canlı, Farsça “Şah-ı Mârân” ifadesinden türemiş olup “yılanların şahı” manasına gelir. Sami kökenli efsanelerde ise "hükmetmek" ya da "hükümdar olmak" anlamlarını taşıyan “Yamliha” adıyla anılan bu canlı, aynı zaman
TRTalha Yıldırım
Klasik kaynaklarda hayatı hakkında bilgi yoktur. Bazı eserlerinde adı Ahmed b. Muhammed şeklinde geçer; nisbesinden Iraklı olduğu anlaşılmaktadır. Yeni kaynaklarda XII veya XIII. yüzyılda yaşadığı söylenmekte, ölüm tarihi Kehhâle tarafından 580 (1184-85) yılı civarı olarak gösterilmektedir. Ebü’l-Kāsım aynı zamanda Hüsrev Şah es-Simâvî ad ve nisbesiyle de tanınmakta, ancak bu adın ʿUyûnü’l-ḥaḳāʾiḳ başlığını taşıyan eserinin çeşitli yazma nüshalarında Hüsrev Şah (Süleymaniye Ktp., Karaçelebizâde,
TRİslam Ansiklopedisi