`hilafet` ile İlgili Madde Sonuçları

Boksör Ayaklanması

Boksör Ayaklanması

(1175 sözcük)
20 Mayıs 2025

Boksör Ayaklanması, 1898-1901 yılları arasında Çin’in kuzeyinde ortaya çıkan ve Batılı emperyalist güçlerin ülkedeki siyasi, ekonomik ve kültürel etkisine karşı gelişen kitlesel bir halk hareketidir. “Yihetuan” (Adalet ve Uyum Cemiyeti) adlı gizli bir örgüte mensup, dövüş sanatlarında yetkin kırsal kesim insanlarının öncülük ettiği bu hareket, Hristiyan misyonerlerin faaliyetlerine ve yerli Hristiyanlara yönelik şiddet eylemleriyle başlamış, zamanla yabancı karşıtı büyük bir direnişe dönüşmüştür

TR
Mehmet Salih Çoban

Mehmet Salih Çoban

HÂRÛNÜRREŞÎD

HÂRÛNÜRREŞÎD

(2222 sözcük)
20 Kasım 2024

Yaygın görüşe göre Muharrem 149’da (Şubat-Mart 766) veya 30 Zilhicce 145’te (20 Mart 763) Rey’de doğdu. Babası Halife Mehdî-Billâh, annesi Hayzürân bint Atâ olup Hz. Abbas’ın yedinci göbekten torunudur. Küçük yaştan itibaren sarayda iyi bir eğitim görerek büyüdü. Mürebbisi, muhtemelen oğlu Fazl ile sütkardeşi olmasından dolayı baba diye hitap ettiği İran asıllı Yahyâ b. Hâlid el-Bermekî idi. Hamza b. Habîb ez-Zeyyât’tan Kur’ân-ı Kerîm, Ali b. Hamza el-Kisâî’den nahiv ve fıkıh, Mufaddal ed-Dabbî’

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

HALEF el-HUSRÎ

HALEF el-HUSRÎ

(243 sözcük)
20 Kasım 2024

Endülüs Emevî Devleti’nin sonlarına doğru yaşanan fitne döneminde, Süleyman el-Müstaîn’in Kurtuba’da tahtı ikinci defa ele geçirmesiyle (403/1013) halifeliği sona eren II. Hişâm el-Müeyyed ortadan kaybolmuştu. Bir rivayette onun hayatta olduğu ve Meriye’ye (Almeria), hatta Kuzey Afrika üzerinden Asya’ya gittiği söylenirken başka bir rivayete göre Süleyman el-Müstaîn’in Kurtuba’yı (Córdoba) ele geçirdiği sırada öldürülmüştü. Bu haberler sayesinde bir süre daha gündemde kalan Hişâm adı zamanla unu

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

YEZÎD III

YEZÎD III

(1050 sözcük)
20 Kasım 2024

90 (709) veya 96 (714-15) yılında Dımaşk’ta doğdu. Babası Emevî halifesi I. Velîd, annesi Sâsânîler’in son kisrâsı III. Yezdicerd’in torunu Şahferend (Şâh Âfrîd) bint Fîrûz’dur. Şahferend, Kuteybe b. Müslim tarafından Mâverâünnehir fetihlerinde esir alınıp Haccâc b. Yûsuf es-Sekafî’ye gönderilmişti. Haccâc onu Halife I. Velîd’e yolladı. Câriyeden doğma ilk Emevî halifesi olan Yezîd’in, anne tarafından ninelerinden biri Bizans kayserinin, biri de Türk hakanının kızı olduğundan anne ve babasının n

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

İBNÜ’z-ZEYYÂT, Muhammed b. Abdülmelik

İBNÜ’z-ZEYYÂT, Muhammed b. Abdülmelik

(623 sözcük)
20 Kasım 2024

173 (789) yılında Bağdat’ta doğdu. Kerhli zengin bir tüccarın oğlu olduğundan iyi bir öğrenim gördü. İlme, şiir ve edebiyata ilgi duyuyor, babası ise ticaretle meşgul olmasını istiyordu. Halife Me’mûn’un valilerinden Hasan b. Sehl’i öven kasidesine karşılık 10.000 dirhem ihsana nâil olunca babası meslek seçimi konusundaki ısrarından vazgeçti. Bu olaydan sonra kendini ilmî çalışmalara veren İbnü’z-Zeyyât özellikle nahiv ve lugat alanlarında temayüz etti. Me’mûn’un halifeliğinin sonlarına doğru Dî

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

BUHÂRÎ, Cüneyd b. Muhammed

BUHÂRÎ, Cüneyd b. Muhammed

(572 sözcük)
20 Kasım 2024

Nijerya’da ilim ve siyasetle ilgilenen, 1817 yılından itibaren Sokoto vezirliği görevini üstlenen bir aile içinde doğdu. Babası Muhammed b. Ahmed 1903’teki İngiliz işgali sırasında vezirdi. 1915’te babası vefat ettikten sonra bakımını amcası Vezir Muhammed Sambo b. Ahmed, onun da vefatı üzerine kardeşi Vezir Abdülkadir üstlendi. Küçük yaşından itibaren İslâmî ilimleri öğrenmek amacıyla âlimlerin meclislerinde bulundu. İlk hocası Muhammed Bello Mescidi’nin imamı Ebû Bekir Bûbe’dir. Kendisinden Os

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

BERÎDÎLER

BERÎDÎLER

(1214 sözcük)
20 Kasım 2024

Çeşitli dönemlerde bazı nüfuzlu şahıs ve aileler devletlerin yönetiminde önemli rol oynamışlardır. Abbâsîler’in tarihinde önemli rol oynayan ailelerden biri de Berîdîler’dir. Bunlar Basra sâhib-i berîdinin çocukları oldukları için Berîdî nisbesiyle meşhur olmuşlardır. Ebû Abdullah Ahmed, Ebû Yûsuf Ya‘kūb ve Ebü’l-Hüseyin Ali b. Muhammed adlı üç kardeşten birincisi ailenin reisi sıfatıyla Halife Muktedir-Billâh’ın veziri Ali b. Îsâ’nın kendilerine verdiği görevleri beğenmeyip ona karşı cephe aldı

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

SAKĪFETÜ BENÎ SÂİDE

SAKĪFETÜ BENÎ SÂİDE

(335 sözcük)
20 Kasım 2024

Sözlükte “gölgelik, çardak” anlamına gelen sakīfe kelimesi, Medine’de İslâm öncesinden beri kabile mensuplarının hurma kurutmak gibi işlerde ortaklaşa kullandıkları ve toplantılar için bir araya geldikleri mekânları ifade eder. Sakīfetü Benî Sâide, Hazrec kabilesinin kollarından Sâideoğulları’na ait Bi’ribudâa yakınlarındaki gölgeliktir ve İslâm tarihinde Hz. Ebû Bekir’in halife seçildiği yer olması dolayısıyla önem taşımaktadır. Hz. Peygamber’in de zaman zaman buraya uğrayarak bir süre dinlendi

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

NÂSIR-LİDÎNİLLÂH

NÂSIR-LİDÎNİLLÂH

(2285 sözcük)
20 Kasım 2024

553’te (1158) doğdu. Babası Halife Müstazî-Biemrillâh, annesi Türk asıllı bir câriye olan Zümrüt (Zümürrüd) Hatun’dur. Babasının ölümünün ardından 2 Zilkade 575 (30 Mart 1180) tarihinde hilâfet makamına geçti. Nâsır-Lidînillâh önce Büveyhîler’in, daha sonra Selçuklular’ın yüzyıllar boyunca süren hâkimiyeti karşısında dünyevî gücünü büyük ölçüde kaybetmiş olan Abbâsî hilâfetinin hâkimiyetini yeniden tesis etmek için siyasî, askerî, içtimaî, idarî ve fikrî alanlarda çalışmalar başlattı. 583’te (11

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

MUTΑ-LİLLÂH

MUTΑ-LİLLÂH

(680 sözcük)
20 Kasım 2024

301’de (913-14) doğdu. Babası Halife Muktedir-Billâh, annesi Slav asıllı bir câriyedir. Çevresinde meydana gelen hilâfet çekişmeleri yüzünden evini terkederek bir süre gizlilik içinde yaşadı. Büveyhîler’in Bağdat’a hâkim olması (11 Cemâziyelevvel 334 / 19 Aralık 945) ona hilâfet yolunu açtı. Büveyhî Emîri Muizzüddevle, önce Müstekfî-Billâh’a biat ettiyse de bir ay kadar sonra çeşitli suçlamalarla onu tahttan indirip gözlerine mil çektirdi ve yerine Mutî‘-Lillâh lakabıyla Ebü’l-Kāsım Fazl’ı geçir

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi