SiSivil ve siyasal haklar ile ekonomik ve sosyal haklar, insan hakları çerçevesinin iki temel kategorisini oluşturmaktadır. Bu hakların önceliklendirilmesine dair uzun süredir süregelen bir tartışma mevcuttur. Bu tartışma, ifade özgürlüğü ve siyasal katılım gibi özgürlüklerin mi, yoksa eğitim, sağlık hizmeti ve temel yaşam koşullarına erişim gibi hakların mı öncelikli olması gerektiği sorusu etrafında şekillenmektedir.Sivil ve Siyasal Hakların Tarihsel ve Kuramsal TemelleriSivil ve siyasal haklar,
TR
Edanur Karakoç

Denkleştirici adalet (düzeltici/tanzimi adalet), kökenleri Aristoteles'in hukuk ve siyaset felsefesine dayanan, bireyler arası yatay ilişkilerde matematiksel (aritmetik) eşitliği ve bozulan dengenin yeniden tesis edilmesini amaçlayan temel bir hukuk ilkesidir. Dağıtıcı adaletten farklı olarak kişilerin liyakatine, statüsüne veya toplumsal konumuna bakmaksızın, salt taraflar arasındaki eylem ve işlemlerin nesnel değerine odaklanır. Hukuk düzeninde, haksız bir eylem veya işlem sonucunda bozulan hu
TRAbdulsamet Suçeken
MüTanımSıfat.MahsusSınırlıKökenArapça "hassara" kökünden türetilmiştir ve "sadece birine ait olmak" anlamını taşır.Kullanım AlanlarıHukuk: Bir hak veya yetki yalnızca bir kişiye veya kuruma ait olduğunda "münhasır hak" ifadesi kullanılır.Ekonomi ve Ticaret: Belirli bir şirket veya kişinin başka kimseye ait olmayan bir pazarda faaliyet göstermesi durumunda "münhasır sözleşme" veya "münhasır distribütörlük" gibi ifadeler kullanılır.Politika: Bir ülkenin belirli bir bölgedeki tek egemenliği veya hakl
TR
Ahsen Karakaş

Temel hak ve özgürlükler, bireylerin insan olmalarından kaynaklanan, devlete ve diğer bireylere karşı korunan, anayasal güvence altına alınmış temel yetki ve menfaatleri ifade eder. Kavram, tarihsel süreç içerisinde bireyin devlet otoritesi karşısında korunması ihtiyacından doğmuş ve zamanla sosyal, ekonomik ve siyasi boyutlar kazanarak genişlemiştir. Türk anayasa hukukunda temel hak ve özgürlükler, en kapsamlı şekilde 1982 Anayasası'nın ikinci kısmında düzenlenmiştir. Bu haklar, bireyin maddi v
TRAbdulsamet Suçeken
İnTrafikte iki kişi tartışıyor. Biri diğerine yol vermediği için sinirlenmiş. Cam açılıyor, sesler yükseliyor. Bir noktada taraflardan biri o cümleyi kuruyor:“Bu yaptığın hiç adil değil.”İlginç olan şu: Belki gerçekten kaba bir davranış var ama ortada hukuken ihlal edilmiş somut bir hak olmayabilir. Ya da bazen tam tersi oluyor; hukuk bir tarafı açıkça haklı görüyor ama insanlar sonucu “adaletsiz” buluyor. Özellikle miras kavgalarında bunu çok görmek mümkün. Kanunen paylaştırılmış bir miras var am
TR
Ebrar Sıla Peri
İnKasada fişi elinde tutup birkaç saniye duran insanlar vardır. Ürünün etikette yazan fiyatıyla kasadaki fiyatın farklı olduğunu fark eder ama yine de bir şey demez. İçinden kısa bir hesap yapar: “Şimdi bunu söylesem uğraşacağım… Kasiyer çağıracak… İnsanlar bekleyecek…” Sonra kartını uzatır. Fazla ödediğini bile bile.Benzer bir sessizlik başka yerlerde de yaşanıyor aslında. Fazla mesai ücretini istemeye çekinen çalışanlarda. “İade yok” denince doğrudan mağazadan çıkan müşterilerde. Haksız yere suç
TR
Ebrar Sıla Peri
FeİsimTanımBir haktan, ayrıcalıktan veya iddiadan kendi isteğiyle vazgeçme.Hukuki bağlamda, bir kişinin sahip olduğu bir hak veya talep üzerinde herhangi bir hak iddia etmeyeceğini beyan etmesi.Köken"Feragat" kelimesi, Arapça kökenli "farg" (terk etme, vazgeçme) kelimesinden türetilmiştir ve Türkçeye aynı anlamıyla geçmiştir.Kullanım AlanlarıHukuk: Bir davada hak talebinden vazgeçme, mal üzerindeki haklarından feragat etme.İdari: Kamu görevlilerinin veya bireylerin, kendilerine tanınan hak veya ye
TR
Ahsen Karakaş

Hukuk sisteminde, bir alacaklının ileri sürdüğü hak talebine karşı borçluya veya davalıya tanınan savunma vasıtalarından biri olan "itiraz," talep edilen hakkın hiç doğmadığına veya sonradan sona erdiğine ilişkin bir olayın (vakıa) ileri sürülmesi olarak tanımlanır. Bu kavram, borçlunun edimi ifa etme yükümlülüğünü ortadan kaldıran veya hakkın varlığını inkar eden temel bir hukuki savunma aracıdır.I. Kavramsal Çerçeve ve Nitelik"Def'i" ve "itiraz" kavramları, maddi hukuk bakımından savunma imkan
TRZeynep Bilgin