BaKökeniTürkçe kökenli bir birleşik kelimedir. Türkçe “Baş” ve Fransızcadan Türkçeye geçmiş olan “role” kelimelerinin birleşimiyle oluşturulmuştur. Ancak Türkçede yerleşmiş bir yapı olduğu için birleşik biçimi Türkçeleşmiş sayılır.Kullanım AlanlarıTiyatro ve Sinema: Oyunun veya filmin en belirgin ve etkili karakterini canlandıran oyuncunun rolünü tanımlar.Televizyon Dizileri: Dizinin ana karakterini oynayan kişi için kullanılır.Mecazî Anlatım (Günlük Dil): Bir olayda, başarıda veya gelişmede etkil
TRElanur Elmas Hizal
ZoKöken“Zoraki”, Türkiye Türkçesi’ndeki “zor” sözcüğünden türetilmiştir. “Zor” Farsça kökenli olup “güç, şiddet, zahmet” anlamına gelir. Yunanca kökenli "-aki" eki eklenerek “zoraki” biçimi oluşturulmuş ve “zorla yapılan, istemeyerek yapılan” anlamını kazanmıştır.Kullanım AlanlarıGünlük Konuşma: İstemeyerek yapılan veya zorla yapılan eylemleri anlatmak için kullanılır.Edebiyat ve Betimleme: Karakterlerin isteksizce veya baskı altında gerçekleştirdiği davranışları tasvir etmek için tercih edilir.So
TR
Ömer Faruk Tuğla
UfKökenTürkiye Türkçesi "uvak" sözcüğü, “ufalanmış, kırıntı” anlamına gelir ve "uva-" (ufalamak, ezerek kırıntı hâline getirmek) fiilinden, +k (isim yapım eki) ile türetilmiştir. Bu fiil, Eski Türkçedeki aynı anlama gelen "uv-" fiiliyle eş kökenlidir. Sözcüğün yapımında kullanılan +k eki, Türkçede fiilden isim türetmeye yarayan üretken bir ektir.Kullanım AlanlarıFiziksel Boyut: Bir nesnenin, yapının veya alanın normalden küçük boyutlara sahip olduğunu belirtmek için kullanılır.Yaş: Bir kişinin yaş
TRElanur Elmas Hizal
DeKökenArapça dbdb kökünden gelen dabdaba 1." دبدبة ". kısa adımlarla ve ayağını vurarak yürüme, 2. at nalı sesi, 3. davul sesi" sözcüğünden alıntıdır."Debdebe", Etimoloji Türkçe, erişim 27.02.2025 https://www.etimolojiturkce.com/kelime/debdebe">【1】 Bu sözcük yansıma (onomatope) dabdaba دبدب fiilinden türetilmiştir."Debdebe", Nişanyan Sözlük, erişim 27.02.2025 https://www.nisanyansozluk.com/kelime/debdebe">【2】 Kullanım AlanlarıGündelik Konuşma Dilinde Kullanım: Günlük hayatta belirli durumla
TR
Nida Öztürkmen
ZıKökenZınk kelimesi, "ani durma sesi" veya "sarsıntı sesi" gibi anlamları karşılayan bir yansıma sözcüktür.Kullanım AlanlarıAkademik: Genellikle akademik metinlerde yer almaz. Ancak argo dili, ses taklitleri veya halk söylemi üzerine yapılan dilbilim ve sosyoloji çalışmalarında, ani tepki/etki bildiren ünlem olarak örnek verilebilir.Kültürel: Karikatür, mizah programları, dizi ve romanlarda ani bir olay, şaşkınlık ya da vurucu etki yaratmak için kullanılan ses efekti/ünlem olarak yer alabilir. Ba
TR
İbrahim Filiz
ZıKöken“Zırva” kelimesi, Farsça zīre (kimyon) ve bā (aş, yemek) sözcüklerinden oluşan zīre-bā birleşiminden türemiştir ve başlangıçta içinde et, nohut, meyve ve bal gibi malzemeler bulunan bir tür geleneksel yemek adını ifade etmekteydi; zamanla bu kelime, anlam genişlemesine uğrayarak halk arasında “saçma, anlamsız söz” anlamında mecaz olarak da kullanılmaya başlanmıştır.Kullanım AlanlarıAkademik: Genellikle akademik metinlerde doğrudan kullanılmaz çünkü argo ve küçümseyici bir ifadedir. Ancak el
TR
İbrahim Filiz
GeKöken“Geçerli” kelimesi, Türkiye Türkçesi “geçer” fiil köküne -li sıfat eki getirilerek türetilmiştir. “Geçer” kelimesi burada “yürürlükte olan, geçme yetisi bulunan” anlamındadır. Yapım eki olan -li, fiile sıfat anlamı kazandırarak “geçerli” biçimini oluşturmuştur. Bu yapı, “geçme gücü olan, hükmü yürüyen” anlamında hem hukuki hem de mecazî bağlamlarda kullanılagelmiştir.Kullanım AlanlarıMecaz Anlam Kullanımları:Beğenilen, tutulan, rağbet gören kişi veya düşünce: “Geçerli biri” ya da “geçerli f
TRAyşe İkbal Özsakın
YaKökenYama, Eski Türkçedeki yamaġ (yama) sözcüğünden türemiştir. Bu kelime, yama- fiiline Eski Türkçe +I(g) eki getirilerek oluşturulmuştur. Temel anlamı, delik ya da yırtık bir yeri bir parça ile kapatıp onarmaktır. Aynı zamanda bu iş için kullanılan parçaya da “yama” denir. Ayrıca, deride oluşan geniş lekeler için de bu sözcük mecaz anlamda kullanılır.Kullanım AlanlarıAkademik: Tekstil, el sanatları, mühendislik ve bilgisayar bilimi gibi farklı alanlarda kullanılır. Tekstilde giysi onarımı, yaz
TR
İbrahim Filiz
NüKökenArapça kökenli bir kelimedir. Arapça nukte (ﻧﻜﺘﻪ) kelimesinden Türkçeye geçmiştir.Kullanım AlanlarıEdebiyat: Şiir ve nesirde ince anlam ve zekâ ürünü espri katmak için kullanılır. Mizah, komedi ve hicivde okuyucunun zekâsını harekete geçiren öğeler olarak kullanılır. Dramatik eserlerde karakterlerin söz ve davranışlarına derinlik katmak için kullanılır.Günlük Konuşma: Sohbetlerde, arkadaş ortamlarında ve kahvehanelerde nükteli sözler iletişimi canlı ve eğlenceli kılmak için kullanılır.Medya
TRAyşe İkbal Özsakın
MiKökenArapça mˁd kökünden gelen maˁida(t) (مَعِدَة) veya miˁda(t) (مِعْدَة) “kursak” sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Arapça ˁdw kökünden gelen ˁadā (عَدَا) “(öteye, başka yere) geçti” fiilinin faˁila(t) veznidir.Kullanım AlanlarıAnatomi: Sindirim sürecinde önemli rol oynayan organ olarak sağlık bilimlerinde sıkça kullanılır.Edebiyat: Yazarlar, açlık ve yemekle ilgili betimlemelerde mideyi mecaz anlamda kullanır.Günlük Konuşma: Mide, genellikle yemekle ilgili gündelik dilde kullanılan bir terimdi
TR
Ahsen Buyurkan