`fikihliteraturu` ile İlgili Madde Sonuçları

Regaip

Regaip

(141 sözcük)
21 Aralık 2025

Köken Arapça r-ğ-b (رغب) kökünden türeyen ve "arzulanan, rağbet edilen şey, değerli hediye" anlamındaki rağībe (رغيبة) kelimesinin çoğuludur (reğā’ib).“Regaip,” Nişanyan Sözlük, Erişim tarihi 21 Aralık 2025, https://www.nisanyansozluk.com/kelime/regaip ">【1】 Kullanım Alanları Dinî Zaman ve Gece Adı Olarak Kullanımı: Regaip kelimesi, İslâm dinî terminolojisinde hicrî takvime göre Recep ayının ilk perşembesini cumaya bağlayan geceyi tanımlamak için kullanılır. Belirli bir zaman dilimini ve bu z

TR
Nursena Şahin

Nursena Şahin

MİNHÂCÎ

MİNHÂCÎ

(849 sözcük)
20 Kasım 2024

Kahire ve Mekke’de kendisiyle görüşen Şemseddin es-Sehâvî’nin naklettiğine göre Cemâziyelâhir 813’te (Ekim 1410) Asyût’ta doğdu. Hayatı hakkında bilinenler, İtḥâfü’l-aḫiṣṣâ adlı eserinin başında verdiği bilgiler ve Sehâvî’nin kaydettikleriyle sınırlıdır. Minhâcî nisbesini niçin aldığı da belli değildir. İlk eğitimini Asyût’ta aldı; Kur’ân-ı Kerîm yanında el-ʿUmde, el-Erbaʿûn en-Neveviyye, eş-Şâṭıbiyye, Minhâcü’ṭ-ṭâlibîn, Minhâcü’l-vüṣûl gibi metinleri ezberledi. Kahire’de İbn Hacer el-Askalânî,

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

İBN DUVEYYÂN

İBN DUVEYYÂN

(349 sözcük)
20 Kasım 2024

Arabistan’ın Kasîm bölgesinde bulunan Res şehrinde doğdu. Burada ve bölgenin diğer bazı şehirlerinde tahsil gördü. Uneyze Kadısı Abdülazîz b. Muhammed b. Mâni‘, Büreyde Kadısı Muhammed b. Abdullah b. Süleym, Uneyze, Büreyde ve Res şehrinde uzun yıllar kadılık yapan Sâlih b. Kırnâs b. Abdurrahman gibi âlimlerden ders aldı. Döneminde Kasîm bölgesinin önde gelen âlimlerinden biri olan İbn Duveyyân fıkıh yanında Hanbelî tabakatı ve tarih konusunda da eserler verdi. Öğrencileri arasında, oğlu Abdulla

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

ZEYLAÎ, Osman b. Ali

ZEYLAÎ, Osman b. Ali

(579 sözcük)
20 Kasım 2024

Hayatına dair yeterli bilgi yoktur. Bazı kaynaklarda künyesi Ebû Amr diye kaydedilmektedir. Doğum yeri olan Zeyla‘, Kızıldeniz kıyısında bir liman ve özellikle Afrika’nın doğusu ile güneyinde İslâm’ın ilk yayıldığı ticaret şehirlerinden biri olup değişik yerlerden gelen hacıların yola çıkmadan önce uğradığı bir merkez ve farklı kültürlerin kaynaşma imkânı bulduğu bir kavşak noktasıdır. Bu sebeple Zeyla‘ ve civarında Şâfiî, Hanefî ve Mâlikî mezhepleri bir arada yaşamış ve gelişimlerini sürdürmüşt

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

MOLLA MİSKÎN

MOLLA MİSKÎN

(148 sözcük)
20 Kasım 2024

Herat’ta kadılık yapmış olmasının dışında hayatı hakkında bilgi yoktur. Kaynaklarda Molla Miskîn lakabıyla tanınan Meʿâricü’n-nübüvve müellifi Muîn el-Miskîn ile (ö. 907/1501) karıştırıldığı görülmektedir. Şerḥu Kenzi’d-deḳāʾiḳ adlı çalışması Ebü’l-Berekât en-Nesefî’ye ait eserin şerhlerinden biridir. Kitabın 881’de (1476) Semerkant’ta tamamlandığı belirtilmekteyse de (Serkîs, II, 1795) müellifin vefat tarihi dikkate alındığında bu bilginin ihtiyatla karşılanması gerektiği anlaşılmakta, tarihin

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

MEYYÂRE

MEYYÂRE

(527 sözcük)
20 Kasım 2024

15 Ramazan 999’da (7 Temmuz 1591) Fas’ta doğdu ve burada yaşadı. İbn Âşir el-Fâsî, Şehâbeddin Ahmed b. Muhammed el-Makkarî, Ahmed b. Ali es-Sûsî ve Ebü’l-Hasan Ali b. Ömer el-Battûî’den ders aldı. Devrinde bazı kaynaklarda “zamanının Mâlik’i” diye nitelendirilecek kadar meşhur oldu. Talebeleri arasında Ebû Sâlim el-Ayyâşî, Ebü’l-Abbas Muhammed b. Ahmed el-Ebbâr, Ebû Hâmid Muhammed el-Arabî, Cessûs lakaplı Abdüsselâm b. Hamdûn, Ebû Abdullah Muhammed el-Murâbıt ed-Delâî’nin adları anılmaktadır. As

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

RAVZATÜ’n-NÂZIR

RAVZATÜ’n-NÂZIR

(729 sözcük)
20 Kasım 2024

Tam adı Ravżatü’n-nâẓır ve cünnetü’l-münâẓır fî uṣûli’l-fıḳh ʿalâ meẕhebi’l-İmâm Aḥmed olan eser, Hanbelî fıkıh usulü literatüründe önemli bir dönüm noktasını teşkil etmektedir. İbn Kudâme’nin eserini yazarken Gazzâlî’nin el-Müstaṣfâ’sını esas aldığı anlaşılmaktadır. Bu iki eserin özellikle mantık ilmini ele alan mukaddimeleri arasındaki benzerlik ve paralellikler Gazzâlî’nin fıkıh usulü anlayışının İbn Kudâme’yi derin bir şekilde etkilediğini, ayrıca Ravżatü’n-nâẓır’daki kelime seçimi ve mesele

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

SEMERKANDÎ, Ebü’l-Leys

SEMERKANDÎ, Ebü’l-Leys

(1197 sözcük)
20 Kasım 2024

Semerkant’ta doğmuş olması muhtemeldir. Bazı kaynaklarda yine Ebü’l-Leys es-Semerkandî ismiyle bilinen ve 294 (906) yılında vefat eden bir Mu‘tezilî âlimle zaman zaman karıştırılmıştır. Hanefî mezhebinin meşhur fakihleri arasında yer alan Nasr b. Muhammed müfessir, fakih ve zâhid diye tanınırken diğeri hâfız lakabıyla bilinir. Babasından yaptığı rivayetler dikkate alınarak ilk hocasının babası olduğu söylenebilir. Fıkıh alanındaki asıl hocası “Küçük Ebû Hanîfe” diye meşhur olan Belhli Ebû Ca‘fer

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

el-MUKNİ‘

el-MUKNİ‘

(747 sözcük)
20 Kasım 2024

Tam adı el-Muḳniʿ fî fıḳhi İmâmi’s-sünne Aḥmed b. Ḥanbel eş-Şeybânî olan eser (I-II, Kahire 1322-1323; I-III, 1341/1923, 1382/1962; I-IV, 1400/1980; I-III, Riyad 1400/1980, 1982; Katar 1393), Hanbelî mezhebinde tercih edilen görüşler doğrultusunda kaleme alınmıştır. İbn Kudâme mukaddimede eserin, fıkhî hükümlerin büyük kısmını ihtiva etmesi için delil ve gerekçelerden arındırılarak yazılmış orta hacimde bir kitap olmakla birlikte yararlı ve ezberleyenler için başkasına ihtiyaç duyurmayacak (mukn

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

en-NEVÂDİR ve’z-ZİYÂDÂT

en-NEVÂDİR ve’z-ZİYÂDÂT

(2219 sözcük)
20 Kasım 2024

Tam adı en-Nevâdir ve’z-ziyâdât ʿalâ mâ fi’l-Müdevvene min ġayrihâ mine’l-ümmehât min mesâʾili Mâlik ve aṣḥâbih olup Mâlikî mezhebinin oluşum döneminde farklı Mâlikî çevrelerince Mâlik b. Enes ve öğrencilerinin fıkhî görüşlerini derlemek amacıyla yazılan ve temel kaynak kabul edilerek “ümmehât” (devâvîn) adıyla anılan eserlerin içeriğini önemli ölçüde toplamaktadır. Yazılış amacı, söz konusu literatür içerisinde en başta gelen ve mezhebin temel kaynağı kabul edilen el-Müdevvenetü’l-kübrâ’da yer

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi