`felsefikavramlar` ile İlgili Madde Sonuçları

MündemiçMü

Mündemiç

(154 sözcük)
27 Nisan 2026

Köken Arapça taraf ve cihet bildiren d-m-c (دمج) kökünden türeyen, "dürülüp sarılmak, iç içe geçmek" anlamındaki mundamic (مندمج) sözcüğünden alıntıdır. Kelime, "içine girdi, sokuldu" manasındaki damaca (دَمَجَ) fiilinin munfaˁil vezninde yedinci bab etken fiil sıfatıdır. Tarihsel süreçte, 1680 tarihli Meninski’nin Thesaurus eserinde "şişman, iç içe geçmiş" olarak kaydedilmiştir. Geç devir Osmanlı Türkçesinde ise Fransızca impliqué (ilişkili/dahil) ve implicite (örtük/kapalı) terimlerini karşıla

TR
Emirhan Polat

Emirhan Polat

MüteakipMü

Müteakip

(189 sözcük)
7 Mayıs 2026

Köken Arapça "topuk, bir şeyin sonu, ardı" gibi anlam köklerine dayanan ˁ-ḳ-b (ع ق ب) kökünden türetilmiş ve "bir diğerini izleyen, ardı sıra gelen" manasını taşıyan mutaˁāḳib (متعاقب) sözcüğünden alıntıdır. Kelime, "izledi, takip etti" anlamındaki ˁaḳaba (عَقَبَ) fiilinin mutafāˁil vezninde (VI. bab etken fiil sıfatı) yapılandırılmış formudur. Bu vezin yapısı, eyleme genellikle "karşılıklılık" veya "süreklilik arz eden bir dizi" anlamı katar; dolayısıyla müteâkip, sadece tekil bir sonralığı değ

TR
Emirhan Polat

Emirhan Polat

TecritTe

Tecrit

(115 sözcük)
19 Kasım 2025

Köken Tecrit kelimesi, Türkçeye Arapça crd kökünden gelen tacrīd (تجريد) sözcüğünden gelmektedir. Bu kelime, Arapçada “soydu” anlamına gelen carada (جَرَدَ) fiilinden türetilmiştir. Kelime köken itibarıyla “soyma, soyunma, soyutlama” anlamlarını taşır. Kullanım Alanları Tıp ve Halk Sağlığı: Karantina uygulamalarında ve bulaşıcı hastalıkların kontrolünde hastaların ayrılmasını ifade etmede kullanılır. İnşaat ve Mühendislik: Binaların dış etkenlere (ısı, su, ses) karşı korunması için yapılan yalıt

TR
Tuğba Aygün

Tuğba Aygün

SerazatSe

Serazat

(72 sözcük)
4 Mayıs 2026

Köken Serâzat, Farsça ser (سر) “baş” ve āzād (آزاد) “hür, özgür” kelimelerinin birleşiminden oluşan ser-āzād (سرآزاد) yapısından Türkçeye geçmiştir. Bu birleşik yapı, “başı özgür, serbest” anlamını taşımaktadır. Kullanım Alanları Günlük Hayat: Kişinin özgür ve kısıtlamalardan uzak bir yaşam tarzını ifade etmek için kullanılır. Edebiyat: Karakterlerin bağımsız, kuralsız veya kaygısız yaşam biçimlerini betimlemek amacıyla tercih edilir. Felsefi Metinler: Özgürlük, bireysel irade ve kısıtlamalardan

TR
Fatmanur Mavibaş

Fatmanur Mavibaş

İstimalİs

İstimal

(136 sözcük)
2 Mayıs 2026

Köken Arapça ˁ-m-l (عمل) kökünden türeyen ve "işledi, yaptı, icra etti" anlamlarına gelen ˁamala fiilinin istifˁāl veznindeki onuncu masdarıdır (istiˁmāl). Kelime yapısı itibarıyla bir şeyi "işe koşmak", ondan bir iş üretilmesini sağlamak veya bir unsuru kullanım sahasına çıkarmak manalarını taşır. Kavramsal olarak bir potansiyelin fiiliyata dökülmesini ve bir aracın kendi tabiatına uygun bir işlevle donatılmasını ifade eden teknik bir kökene sahiptir. Kullanım Alanları İşlevsel Uygulamalar: Her

TR
Emirhan Polat

Emirhan Polat

MüteşekkilMü

Müteşekkil

(173 sözcük)
11 Mayıs 2026

Köken Arapça "biçim, suret, tarz" manasına gelen şakl (ش ك ل) kökünden türetilmiş ve "teşekkül eden, şekil kazanan" anlamını taşıyan mutaşakkil (متشكّل) sözcüğünden alıntıdır. Kelime, aynı kökten gelen teşekkül fiilinin mutafaˁˁil vezninde (V. bab etken fiil sıfatı) yapılandırılmış formudur. Bu vezinsel yapı, kelimeye "kademeli bir süreçle belirli bir forma girme" veya "farklı cüzlerin birleşerek bir bütün meydana getirmesi" anlamını katar. Kullanım Alanları Doğa Bilimleri ve Jeomorfoloji: Tabii

TR
Emirhan Polat

Emirhan Polat

FenaFe

Fena

(192 sözcük)
6 Mayıs 2026

Köken Arapça f-n-y(ف ن ي) kökünden türetilen ve "yok olma, zail olma, kararma" anlamlarını ihtiva eden fanā’ (فناء) sözcüğünden mülhemdir. Kelime, Aramice-Süryanice p-n-y köküne dayanan ve "gün dönümü, akşam" manasına gelen panəyā (פניא) sözcüğü ile ortak bir kökten beslenir. Bu köken birliği, kelimenin temelinde "yüzünü çevirme, arkasını dönme" (pənā) eyleminin yattığını gösterir. Semantik açıdan; ışığın yüzünü çevirip yerini karanlığa bırakması (akşam) durumu, Türkçede hem fiziksel bir yok olu

TR
Emirhan Polat

Emirhan Polat

TefehhümTe

Tefehhüm

(237 sözcük)
7 Şubat 2025

Köken Tefehhüm kelimesi, Arapça "فهم" (fehm) kökünden türetilmiştir. Bu kök, “anlamak, kavramak, idrak etmek” anlamına gelir. "Tefa'ul" vezninde türetilmiş olması, aktif ve bilinçli bir anlama sürecine işaret eder. Bu kelime, bir konuyu veya düşünceyi sadece yüzeysel değil, derinlemesine ve çok boyutlu şekilde kavrama anlamını taşır. Kullanım Alanları Felsefe ve Epistemoloji: Kavramları ve düşünce sistemlerini derinlemesine analiz etmek için kullanılır. Tasavvuf ve Maneviyat: Hikmet, sezgi ve iç

TR
Fatih Mehmet Ekler

Fatih Mehmet Ekler