YuKöken Kökü tartışmalı olup, bazı araştırmacılar Türkçe kökenli olmadığını belirtseler de Eski Türkçe yunt “at, at ya da kısrak sürüsü” sözcüğünden geldiği düşünülmektedir. Kullanım Alanları Tarih: Eski Türk toplumlarında “at” veya “kısrak” anlamında kullanılır; özellikle göçebe yaşamı ve süvari kültürünü anlatan kaynaklarda kullanılır. Edebiyat: Destan, koşuk ve halk anlatılarında bozkır yaşamını, at kültürünü ve kahramanlık sahnelerini betimlemek için yer alır.
TR
Ömer Faruk Tuğla
GeKöken Türkçe kökenli bir kelimedir. Eski Türkçe “çiğnemek, gevelemek" anlamında kullanılan gev- fiilinden türemiştir. Kullanım Alanları Veterinerlik ve zooloji: Ruminant hayvanların sindirim fizyolojisinin tanımlanmasında kullanılır. Hayvancılık: Besi hayvanlarının sağlık ve verimliliği değerlendirilirken geviş getirme davranışı önemli bir parametredir. Dil ve mecaz: Düşüncelerin sürekli olarak zihinde dönüp durması anlamında figüratif bir kullanım kazanmıştır. Edebiyat: Düşünsel tekrar, geçmişi
TR
Ayşenur Bayraktar
AcKöken Eski Türkçede "acı tat, ağrı, sancı" anlamlarına gelen "āçıġ" ile Farsça bādām sözcüklerinin birleşiminden oluşmaktadır. Kullanım Alanları Bitki Bilimi: Gülgillerden bir tür badem ağacını tanımlamak için kullanılmaktadır. Meyvesinin kabukları kalın, çekirdeği ise küçüktür. Gastronomi: Özellikle pastacılık ve patiseri alanında kurabiyesi yapılarak, tatlıların içinde veya ayrıca tek başına bu formda kullanılan bir tatlı türüdür.
TR
Nida Öztürkmen
AbKöken Arapça "keçe, cübbe" anlamlarına gelen aba sözcüğü abāˀ عباء veya ḳabāˀ قباء sözcüklerinden oluşmuştur. Sermek sözcüğü ise Eski Türkçe "yaymak, sabretmek" anlamlarına gelen aynı kökenden (ser-) oluşmuştur. Kullanım Alanları Gündelik Dilde: Bir deyim olan "abayı sermek" tabiri, gerçek anlamına yakın olarak genellikle bir yere yerleşmek anlamıyla kullanılmaktadır.
TR
Nida Öztürkmen
TaKöken Eski Türkçe taŋsuk “acayip şey, harika, nefis” sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Moğolca aynı anlama gelen tangsug sözcüğü ile Eski Türkçe +sUk ekiyle eş kökenlidir. Kullanım Alanları Şiir: Edebiyatta ve özellikle şiirde, "mucizevi, harika" anlamlarında kullanılır. Mitoloji: Mitolojide bir ögeyi veya bir varlığı tanımlarken kullanılır.
TRHarun Olçay
SaKöken Türkçe kökenli bir kelimedir. Sağdıç kelimesi Eski Türkçeden günümüze kadar ulaşmış bir kelimedir. Kullanım Alanları Geleneksel Düğün Kültürü: Sağdıç, özellikle Anadolu ve Türk kültüründe, damada (ve bazı bölgelerde geline) düğün süreci boyunca rehberlik eden, ona eşlik eden, yol gösteren kişidir. Damat sağdıcı, düğün hazırlıkları, tıraş, kıyafet, takı gibi aşamalarda damadın yanındadır. Türk Halk Kültürü ve Folklor: Sağdıçlık, sadece düğün günüyle sınırlı olmayan, yaşam boyu sürebilen dos
TR
Tuğba Aygün
GöKöken Görk kelimesi, Türkiye Türkçesine Eski Türkçe körk sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe körk ise kör- "görmek" fiilinden "+Uk" ekiyle türetilmiştir. Günümüz Türkçesindeki "görkem" kelimesi de aynı kökenden türemiştir.“Görkem”. Nişanyan Etimolojik Sözlük. Erişim: 29 Haziran 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/görk ">【1】 Kullanım Alanları Sanat ve Mimari: Bir yapının, eserin veya sanat objesinin estetik değerini, görkemini ve ihtişamını vurgulamak için kullanılabilir. Doğa ve Manz
TR
Ayşenur Bayraktar
BuKöken Eski Türkçe "buyur-" fiiline gelen yine Eski Türkçe +Uk ekiyle türetilmiştir. Bir vazifeyi bir yapmak için emir almış kişi anlamına gelir. Kullanım Alanları Askeri ve Resmi Alanlar: Komutanlar, amirler veya devlet yöneticileri tarafından verilen kesin emirler ve talimatlar için kullanılır. Tarihî Belgeler ve Metinler: Osmanlı döneminde padişahların veya yüksek yöneticilerin resmi emirleri, kararları için kullanılır.
TR
Elmira Naz Ede
ÖyKöken Öykünmek fiili, Eski Türkçe ötgün- “kıyaslanmak, benzemek; hikâye anlatmak” fiilinden evrilmiştir. Bu fiil, Eski Türkçe ötüg “geçiş; dua, dilek” kökünden türetilmiş olup, burada +In- fiil yapım eki kullanılmıştır. Ötüg ise Eski Türkçe öt- “öte geçmek, duyurmak, anlatmak” fiilinden +Uk ekiyle türetilmiştir. Bu kök yapısı, hem anlatma eylemine hem de bir şeye benzetme arzusuna işaret eder. Sözcüğün anlam alanı Arapça ḥakā (hakâ) fiili ile de anlam bakımından paralellik gösterir; bu Arapça fi
TRAyşe İkbal Özsakın
İnKöken Eski Türkçe ingek ''dişi hayvan, özellikle dişi sığır'' sözcüğünden evrilmiştir.''İnek''. Nişanyan Sözlük. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/inek ">【1】 Kullanım Alanları Gerçek Anlamı: Süt veren dişi sığır hayvanını ifade etmede kullanılır. "Köyde üç inek besliyorlar." Mecaz Anlamı: Çok ders çalışan, az sosyalleşen öğrencileri ifade etmede kullanılır. "O tam bir inek, gece gündüz çalışıyor." Argo / Küçümseyici: Sosyal becerisi zayıf ya da çok ciddi kişi
TR
İbrahim Filiz