`eski-turkce` ile İlgili Madde Sonuçları

KökenTürkçe kökenli bir kelimedir. Eski Türkçe “çiğnemek, gevelemek" anlamında kullanılan gev- fiilinden türemiştir.Kullanım AlanlarıVeterinerlik ve zooloji: Ruminant hayvanların sindirim fizyolojisinin tanımlanmasında kullanılır.Hayvancılık: Besi hayvanlarının sağlık ve verimliliği değerlendirilirken geviş getirme davranışı önemli bir parametredir.Dil ve mecaz: Düşüncelerin sürekli olarak zihinde dönüp durması anlamında figüratif bir kullanım kazanmıştır.Edebiyat: Düşünsel tekrar, geçmişin sind

KökenEski Türkçe kökenli olan anif kelimesi, sertlik ve kabalık anlamlarına sahiptir. Türkçede eski dönemlerden beri kullanılan bu kelime, özellikle halk ağızlarında bugün de geçerliliğini korumaktadır.Kullanım AlanlarıGünlük Konuşma: İnsanların tavır ve davranışlarını tanımlamak için kullanılır.Edebiyat: Sert veya kaba karakterleri betimlemek için tercih edilir.Diyalektoloji: Anadolu ağızlarında farklı varyantları bulunabilir.

KökenYumak kelimesi, Eski Türkçe yumġak “yuvarlak şey, top” anlamından türemiştir. Bu kelime, yum- (top yapmak, yuvarlamak) fiil köküne, isim türetici -(g)Ak eki getirilerek oluşturulmuştur.Kullanım AlanlarıSomut nesne adı olarak kullanılır: Özellikle iplik, yün gibi malzemelerin top biçiminde sarılmış hâlini tanımlar.Sıfat işleviyle kullanılarak, başka bir ismi niteleyebilir: “Yumak yün”, “yumak iplik” gibi.Mecaz anlamda yoğunluk, karışıklık veya iç içelik ifade etmek için: “Bir yumak düşünce”,

KökenTürkçe kökenli bir kelimedir. Beniz kelimesi Türkçe aynı anlama gelen menjz kelimesinden türetilmiştir.Kullanım AlanlarıKlasik ve Divan Edebiyatı: Şairler, sevgilinin güzelliğini anlatırken sıkça “beniz” sözcüğünü kullanmışlardır. Benzin rengi, solgunluğu ya da pembeliği mecazlarla betimlenir.Tıp ve Sağlık Literatürü (Eski Metinler): Eski tıp metinlerinde, hastalıkların belirtilerinden biri olarak benzin sararması, solması ya da kızarması tanımlanır.Sanatkârane Üslup / Edebi Anlatım: Şiir,

KökenTürkçe kökenli bir kelimedir. Ditmek Eski Türkçe tıt veya tit "parçalara ayırmak, didiklemek" kelimesinden türetilmiştir.Kullanım AlanlarıGünlük Halk Dili / Ağızlar: Özellikle yaşlı kuşak veya kırsal bölgelerde, yemek hazırlığı ya da giyim-kuşamla ilgili konuşmalarda yer alır.Ağırlıklı olarak sözlü anlatımda: Yazı dilinde nadiren, ama halk hikâyelerinde veya diyalog içeren metinlerde kullanılır.Masal / Öykü / Tiyatro diyaloglarında: Daha doğal, konuşma dili havası vermek için tercih edilir.

Köken“Dahi” bağlacı, Türkiye Türkçesine Eski Türkçedeki “takı” sözcüğünden evrilmiştir. Bu kelime, “eklemek” anlamındaki “tak-” fiilinden, +I(g) ekiyle türetilmiş, zamanla “takı > dakı > daġı > daḫı > dahi” biçimlerini alarak bugünkü haline ulaşmıştır. Anlam olarak başlangıçta “fazla olarak, üstelik, daha, bile, de” gibi kuvvetlendirici işlevler taşırken, günümüzde esasen “de” ve “bile” anlamlarında kullanılmaktadır.Öte yandan “dâhî” ismi, Arapça “dehā’” (üstün zekâ) kökünden türemiş

KökenEski Türkçe tünek “hapishane” anlamından evrilmiş olup, tüne- “gecelemek” fiilinden türetilmiştir. Bu fiil, Eski Türkçe tün “gece, dün” sözcüğüne Türkiye Türkçesi’ndeki +(g)A- fiil eki eklenerek oluşturulmuştur. Dolayısıyla kelime, geceyi geçirme, barınma anlamı çevresinde gelişmiştir.Kullanım AlanlarıZooloji ve hayvancılık: Kuşların ve kümes hayvanlarının doğal ya da yapay olarak konabileceği yerlerin tanımında kullanılır. Kümes ekipmanları, kuş barınakları ve hayvan davranışları ile ilgil

KökenÖykünmek fiili, Eski Türkçe ötgün- “kıyaslanmak, benzemek; hikâye anlatmak” fiilinden evrilmiştir. Bu fiil, Eski Türkçe ötüg “geçiş; dua, dilek” kökünden türetilmiş olup, burada +In- fiil yapım eki kullanılmıştır. Ötüg ise Eski Türkçe öt- “öte geçmek, duyurmak, anlatmak” fiilinden +Uk ekiyle türetilmiştir. Bu kök yapısı, hem anlatma eylemine hem de bir şeye benzetme arzusuna işaret eder.Sözcüğün anlam alanı Arapça ḥakā (hakâ) fiili ile de anlam bakımından paralellik gösterir; bu Arapça fiil

KökenKızamık sözcüğü, Eski Türkçe kızlamuk biçiminden evrilmiştir. Bu yapı, “kızıl” anlamındaki kızıl sözcüğü ile hastalık veya benek ifade eden +mUk ekiyle türetilmiştir. Zamanla “l” harfinin düşmesiyle kızamuk > kızamık biçimini almıştır. Kızamık, özellikle çocuklarda görülen, ateş, öksürük ve ciltte kırmızı döküntülerle seyreden bulaşıcı bir hastalığı tanımlar.Kullanım AlanlarıHastalık anlamıyla gündelik dilde yaygın kullanım: Özellikle çocuklar arasında görülen bulaşıcı bir hastalığı tanı

KökenTürkçe kökenli bir kelimedir. Akaç kelimesinin kökeni, Eski Türkçede “sıvının akışı” ya da “cereyan etme” anlamına gelen ak- fiiline dayanmaktadır.Kullanım AlanlarıJeoloji ve Coğrafya: Doğal drenaj sistemleri, suyun yer altından veya yüzeyden uzaklaştırılması süreciyle ilişkilidir.Ziraat ve Toprak Bilimi: Tarım alanlarında taban suyunun kontrolü için kullanılan yapay su kanalları ve yer altı tahliye sistemlerini tanımlamada kullanılır.İnşaat ve Yapı Mühendisliği: Çatı, teras, balkon ve bany