`edebi` ile İlgili Madde Sonuçları

KökenŞakak kelimesi, Arapça "şḳḳ" kökünden gelen "şiḳāḳ" (شِقَاق) sözcüğünden Türkçeye alıntıdır ve "şıklar, yarılar" anlamına gelmekteydi. Bu sözcük, Arapça "şiḳḳ" veya "şiḳḳa(t)" (شِقَّة) yani "yarım, bir bütünün veya gövdenin her iki yanı" sözcüğünün fiˁl vezninde çoğuludur. Arapça "şiḳḳa" sözcüğü ise Arapça "şaḳḳa" (شَقَّ) yani "yardı" fiilinin tekilidir. Bu etimolojik süreç, kelimenin temelinde "yarma, yarım veya bir bütünün yan tarafı" fikrinin yattığını, şakağın kafanın yan tarafındaki ay

KökenEdebî kelimesi, Arapça kökenli edeb (أدب) kelimesinden türemiştir. Edeb, Arapçada “görgü, nezaket, yazılı söz” anlamlarını taşır. Osmanlı Türkçesinde "edebiyat" sözcüğünün kökü olarak kullanılmaya başlanmıştır. “Edebî” ise bu kökten türeyen, edebiyatla ilgili olan anlamını taşıyan bir sıfattır.Kullanım AlanlarıEdebiyat: Edebî türler, edebî metinler, edebî eleştiri gibi terimlerde kullanılır.Akademik Dil: Edebiyat kuramları ve yazınsal çözümlemelerde nitelik belirleyici sıfat olarak yer alır

KökenTürkçe dil (gönül) ve Farsça bāz (oynatan) kelimelerinin birleşimiyle türetilmiştir.Kullanım AlanlarıEdebi Kullanım: Şair ve yazarlarda, dilbaz kişiler genellikle şairane şekilde, gönülleri eğlendiren veya güzel sözler söyleyen kişiler olarak betimlenir.Günlük Konuşma: İnsanlar için, özellikle çok konuşan ve başkalarını etkilemeye çalışan kişiler için kullanılır.

KökenArapça muḳadderāt (مُقَدَّرَات) kelimesinden Türkçeye geçmiştir. “Mukadder” (önceden takdir edilmiş) kökünden türemiştir ve çoğul bir yapıdadır. Osmanlı Türkçesi metinlerinde yaygın biçimde kullanılmıştır. Zamanla yerini “kader” ya da “yazgı” sözcüklerine bırakmış, ancak edebi metinlerde ve tarihî anlatımlarda varlığını sürdürmektedir.Kullanım AlanlarıDinî metin ve söylemlerde, insanın başına gelen olayların ilahi bir düzen içinde önceden belirlenmiş olduğuna inanılan durumları tanımlamak i

KökenEsvap kelimesi, Arapça kökenli olup "giysi" anlamını taşır. Arapça s̠vb kökünden gelen ˀes̠vāb (أثواب) sözcüğünden alıntıdır ve "giyinilen şeyler, giysi" anlamına gelir. Bu sözcük, Arapça s̠avb (ثوب) "kaftan, tek parça kumaştan oluşan dikişsiz giysi" sözcüğünün efˁāl vezninde çoğuludur.Kullanım AlanlarıEsvap kelimesi, özellikle eski metinlerde, edebi eserlerde ve günlük dilde giyim kuşamı ifade etmek üzere kullanılır:Giyim ve Kuşam: Bir kişinin sahip olduğu veya giydiği tüm giyim eşyalarını

KökenUrba kelimesi, İtalyanca roba “eşya, bagaj,uzun etekli giysi” sözcüğünden alıntıdır.Kullanım Alanları Giysi /elbise: Kıyafet, üst baş, giyecek anlamında kullanılır.

KökenArapça wṭn kökünden gelen waṭan (وَطَن) kelimesinden alıntıdır. Arapça waṭana (وَطَنَ) “ikamet etti, konakladı” fiilinin fa‘al veznidir. Osmanlı Türkçesinde kullanılan kelime, 1860'lardan itibaren Fransızca patrie kelimesinin anlam evrimine paralel olarak siyasi bir anlam kazanmıştır.Kullanım AlanlarıEdebi ve Şiirsel Kullanım: Vatan kavramı, edebi eserlerde derin bir anlam taşır ve genellikle millî duyguların, özlemin ve bağlılığın anlatımı için kullanılır.Siyasi Kullanım: Devletin sınırlar

KökeniMesrur, Arapça mesrūr (مسرور) sözcüğünden Türkçeye geçmiş eski bir sıfattır. “Sevinçli, mutlu, memnun” anlamına gelir. Sözcük, Arapça sarra (سَرَّ) “sevindirmek” fiilinden türetilmiş olup “sevinç duyan kimse” anlamındadır. Kadınlar için kullanılan dişil şekli mesrûredir.Kullanım AlanlarıEdebi Dil / Klasik Türk Edebiyatı: Sevinçli, mutlu, memnun.Osmanlı Resmî ve Bürokratik Dil: İçten gelen bir memnuniyet ve huzur hâli.Tasavvufî ve Dini Anlatım: İlahi lütufla ruhen sevinçli olmak.Arkaik / Es

KökenArapça kökenli bir kelimedir. Hitam kelimesi, Arapça aynı anlama gelen ḫitām (ﺧﺘﺎﻡ) kelimesinden türemiş ve Türkçe'ye geçmiştir.Kullanım AlanlarıEdebiyat: Özellikle klasik edebiyat ve divan şiirinde, bir eserin ya da beyitin sonunda kullanılan mecazî ve etkili bir ifade biçimi olarak yer alır. “Hitam bulmak” kalıbı sıkça görülür.Hukuk ve Resmî Yazışmalar: Dilekçelerin, sözleşmelerin ya da protokollerin sona erdiğini belirtmek için kullanılır.Günlük Dil (Ağır/Resmî Üslup): Daha çok sanatkâra

KökenFarsça dil (gönül) ve efrūz (aydınlatan) kelimelerinin birleşimi ile türetilmiştir.Kullanım AlanlarıEdebi Kullanım: Genellikle şairlerin, yazarların veya sanatçıların esinlendirici, ruhu rahatlatıcı, sevindiren eserlerinde kullanılır.Günlük Konuşma: Duygusal ve zihinsel rahatlama sağlayan unsurlar veya sözler için yaygın bir şekilde kullanılabilir.