23 Rebîülâhir 599’da (9 Ocak 1203) Dımaşk’ta doğdu. Büyük dedeleri Kudüs’ten Şam’a göç etmiş olan bir ailenin ikinci oğludur. Sol kaşının üzerindeki büyükçe bir ben sebebiyle “benli” anlamına gelen Ebû Şâme lakabıyla meşhur oldu. Henüz küçük bir çocukken ilim öğrenmeye büyük hevesi olan Ebû Şâme on yaşını tamamlamadan Kur’ân-ı Kerîm’i ezberledi. Daha sonra kıraat tahsiline başlayarak bulûğ çağına girmeden (Ebû Şâme, İbrâzü’l-meʿânî, s. 8) Kāsım b. Fîrruh eş-Şâtıbî’nin meşhur yedi kıraatle ilgili
TRİslam Ansiklopedisi
Dımaşk’ta hıristiyan bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldiyse de ileriki yaşlarında müslüman oldu. Babası İlyâs da tabipti. Dımaşk’ta babası ve Mühezzebüddin İbnü’n-Nakkāş ile Bağdat’ta Emînüddevle İbnü’t-Tilmîz gibi tabiplerden ders aldı; özellikle İbnü’t-Tilmîz’den pek çok tıp kitabı okudu ve onun tıp konusundaki tecrübesinden faydalandı. Ayrıca Ebü’l-Yümn el-Kindî’den nahiv, lugat ve edebiyat öğrendi. Bilgisini arttırmak, bu arada Hıristiyanlık ve mezhepleri hakkında bilgi edinmek için Biza
TRİslam Ansiklopedisi
90 (709) veya 96 (714-15) yılında Dımaşk’ta doğdu. Babası Emevî halifesi I. Velîd, annesi Sâsânîler’in son kisrâsı III. Yezdicerd’in torunu Şahferend (Şâh Âfrîd) bint Fîrûz’dur. Şahferend, Kuteybe b. Müslim tarafından Mâverâünnehir fetihlerinde esir alınıp Haccâc b. Yûsuf es-Sekafî’ye gönderilmişti. Haccâc onu Halife I. Velîd’e yolladı. Câriyeden doğma ilk Emevî halifesi olan Yezîd’in, anne tarafından ninelerinden biri Bizans kayserinin, biri de Türk hakanının kızı olduğundan anne ve babasının n
TRİslam Ansiklopedisi
Müellifin tam adı Ebü’l-Fazl Muhammed Halîl b. Ali b. Muhammed el-Murâdî el-Hüseynî el-Buhârî’dir. Osmanlı kaynaklarında Muradzâde Seyyid Halil Efendi şeklinde geçer (Taylesanizâde Hâfız Abdullah Efendi Tarihi, s. 263). 1173’te (1759-60) Dımaşk’ta doğdu. Hüseynî nisbesini Hz. Hüseyin’in neslinden gelmesi, Murâdî ve Buhârî nisbelerini de babasının dedesi Nakşibendî-Müceddidî şeyhi Murad Buhârî dolayısıyla aldı. Kudüs kadılığı ve Dımaşk müftülüğü görevlerinde bulunan babası Ali el-Murâdî’nin gözet
TRİslam Ansiklopedisi
Mısır asıllı olup Rebîülevvel 660’ta (Şubat 1262) Dımaşk’ta doğdu ve orada yaşadı. Babası Firkâh’a izafeten İbnü’l-Firkâh diye de anılır. Babası ve dedesi de fakihtir. Babasından fıkıh, amcası Şerefeddin Ahmed b. İbrâhim’den Arapça okudu. Ayrıca Ebü’l-Abbas İbn Abdüddâim, İbn Ebü’l-Yüsr, İbn Ebû Asrûn, Ebû İshak İbrahim b. Abdülazîz es-Sülemî, Ebü’l-Abbas İbnü’n-Nehhâs, Abdüllatif el-Harrânî ve Muhammed b. Ahmed eş-Şerîşî gibi âlimlerden ders aldı. Dımaşk’ta Bâdrâiyye Medresesi’nde müderrislik y
TRİslam Ansiklopedisi
1061 (1651) yılında Dımaşk’ta doğdu. X-XI. (XVI-XVII.) yüzyıllarda âlim, şair, edip, fakih ve kadılar yetiştiren, atalarından birinin Memlükler döneminde Dîvânü’l-ceyş başkanlığı (nâzırü’l-ceyş) yapmasından dolayı “Beytü nâzıri’l-ceyş” adıyla da tanınan Dımaşklı Muhibbî ailesine mensuptur. İstanbul ve Bursa’da, ayrıca Dımaşk’ta müderrislik, Kahire’de ve Beyrut’ta kadılık yapmış, çoğu günümüze kadar ulaşmayan çeşitli eserler yazmış olan Fazlullah el-Muhibbî’nin oğludur. Büyük dedesi yüksek ilmî g
TRİslam Ansiklopedisi
550 Recebinde (Eylül 1155) doğdu. Amcaları Ebü’l-Kāsım İbn Asâkir ve Sâinüddin İbn Asâkir ile İbn Ebû Asrûn, Abdurrahman b. Ebü’l-Hasan ed-Dârânî, Ebü’n-Nedâ Hassân b. Temîm ez-Zeyyât, Ebü’l-Mekârim Abdülvâhid b. Hilâl el-Ezdî, Dâvûd b. Muhammed el-Hâlidî, Muhammed b. Es‘ad el-Irâkī gibi âlimlerden hadis dinledi. Kutbüddin Mes‘ûd b. Urve en-Nîsâbûrî’den Şâfiî fıkhını öğrendi ve onun kızıyla evlendi. Dımaşk’ta Şâfiî fıkhının otoriteleri arasına giren, meclisi fetva soranlarla dolup taşan İbn Asâk
TRİslam Ansiklopedisi
4 Muharrem 751’de (14 Mart 1350) Dımaşk’ta doğdu (Nuaymî, I, 139; İbn Tolun, I, 178). Kur’an’ı ezberledikten sonra başta babası olmak üzere Şemseddin İbn Kādî Şühbe ve Bahâeddin Ebü’l-Bekā Muhammed gibi âlimlerden fıkıh okudu. Hadis öğrenimini Ebü’l-Fidâ İbn Kesîr ve İbn Râfi‘in yanında tamamladı; ayrıca aralarında İmâdüddin eş-Şîracî, Ahmed b. İsmâil, İbnü’l-Mülakkın, Muhammed b. Humeyd’in de bulunduğu Kudüs, Medine, Ba‘lebek ve Halep gibi şehirlerin muhaddislerinden icâzet aldı. Hadis ve fıkıh
TRİslam Ansiklopedisi
450 (1058) yılında Dımaşk’ta doğdu. Babası terzi (ḫayyât) olduğu için İbnü’l-Hayyât künyesiyle tanındı. Soyu Tağlib kabilesine dayandığından Tağlebî nisbesiyle anılır. Çocukluğunda, komşuları olan Dımaşk şairlerinden Emîr Ebü’l-Fityân İbn Hayyûs’a özenerek şiire büyük bir ilgi duydu. On yaşında iken Fâtımîler’in Şam bölgesindeki hâkimiyetleri sona erdi. 461’deki (1069) büyük yangın ve 469 (1076-77) yılında had safhaya ulaşan açlık ve fakirlik sebebiyle az sayıda insan hayatta kalabildi. İbnü’l-H
TRİslam Ansiklopedisi
550 (1155) yılında Dımaşk’ta doğdu. Yetiştirdiği kadılarla tanınan bir aileye mensup olup Ebü’l-Kāsım İbn Asâkir’in de anne tarafından dedesi olan büyük dedesi Ebü’l-Fazl Yahyâ b. Ali ve dedesi Muhammed Dımaşk kadılığı, babası Ali başkadılık yapmıştır. Bazı kaynaklarda Hz. Osman’ın soyundan geldiği ifade edilmekle birlikte Ebû Şâme el-Makdisî bunun doğru olmadığını belirtir (eẕ-Ẕeyl ʿale’r-Ravżateyn, s. 31-32). İbn Zekiyyüddin, babası ve annesi Âmine bint Muhammed ile Ebü’l-Muzaffer Saîd b. Sehl
TRİslam Ansiklopedisi