`dilveedebiyat` ile İlgili Madde Sonuçları

ENÛŞİRVÂN

ENÛŞİRVÂN

(929 sözcük)
20 Kasım 2024

Enûşervân, Nûşîrevân, Nûşervân şeklinde de kaydedilen bu kelime, Pehlevîce’de “ölümsüz ruh” anlamına gelen ve Zerdüşt metinlerinde ölüler için övgü sıfatı olarak kullanılan enûşeg-rüvânın değişik bir şekli olup genellikle Kisrâ I. Hüsrev’i II. Hüsrev Pervîz’den ayırt etmek için kullanılmıştır. I. Hüsrev Pehlevîce eserlerde olduğu gibi (Pahlavi Texts, s. 55, 115; Dînkerd, s. 571, 654) Arapça ve Farsça kaynaklarda da bu unvanla zikredilmiştir. 531’de babası Kubâd’ın yerine tahta geçen Enûşirvân’ın

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

malihülyama

malihülya

(94 sözcük)
24 Haziran 2026

Köken Arapça mālīḫūliyā (ماليخوليا) sözcüğünden Türkçeye geçmiştir. “Melankoli, kara sevda; karanlık düşünce, endişe” anlamlarında kullanılan bu kelime, Eski Yunanca melankholía (μελαγχολία) sözcüğüne dayanmaktadır. Kullanım Alanları Psikoloji / Ruh Sağlığı: Melankoli, kara sevda, içe kapanıklık ve derin üzüntü gibi ruh hâllerini ifade etmek için kullanılır. Edebiyat: Klasik ve modern edebî metinlerde, kişilerin ruhsal durumlarını, duygusal bunalımlarını ve hayal dünyalarını anlatmak amacıyla ku

TR
Meryem Bahar Çavuş

Meryem Bahar Çavuş

İstimalİs

İstimal

(136 sözcük)
2 Mayıs 2026

Köken Arapça ˁ-m-l (عمل) kökünden türeyen ve "işledi, yaptı, icra etti" anlamlarına gelen ˁamala fiilinin istifˁāl veznindeki onuncu masdarıdır (istiˁmāl). Kelime yapısı itibarıyla bir şeyi "işe koşmak", ondan bir iş üretilmesini sağlamak veya bir unsuru kullanım sahasına çıkarmak manalarını taşır. Kavramsal olarak bir potansiyelin fiiliyata dökülmesini ve bir aracın kendi tabiatına uygun bir işlevle donatılmasını ifade eden teknik bir kökene sahiptir. Kullanım Alanları İşlevsel Uygulamalar: Her

TR
Emirhan Polat

Emirhan Polat

MebniMe

Mebni

(110 sözcük)
16 Mayıs 2026

Köken Mebni, Arapça bny kökünden gelen mabniyy (مبنيّ) kelimesinden Türkçeye geçmiştir. Bu sözcük, Arapçada “inşa etmek, kurmak” anlamındaki banā fiilinden türemiştir. Kelimenin temel anlamı “yapılmış, kurulmuş, bir temele dayandırılmış”tır. Türkçede hem gerçek hem de mecaz anlamlarda kullanılmış; ayrıca dil bilgisi terimi olarak yerleşmiştir. Kullanım Alanları Günlük ve Resmî Dil: Bir düşüncenin, kararın veya yapının belirli bir temele dayandığını ifade etmek için kullanılır. Hukuk ve Bürokrasi

TR
Beyza Başar

Beyza Başar

ŞÜZÛRÜ’z-ZEHEB

ŞÜZÛRÜ’z-ZEHEB

(567 sözcük)
20 Kasım 2024

Tam adı Şüẕûrü’ẕ-ẕeheb fî maʿrifeti kelâmi’l-ʿArab’dır. Müellif, olgunluk döneminde kaleme aldığı eserinin çok muhtasar olduğunu görerek Şerḥu Şüẕûri’ẕ-ẕeheb fî maʿrifeti kelâmi’l-ʿArab adıyla kapsamlı bir şerh yazmış ve kitap asıl önemini bu şerhten sonra kazanmıştır. İbn Hişâm, Şüẕûrü’ẕ-ẕeheb’de Ḳaṭrü’n-nedâ ve el-Elfiyye şerhinde (Evḍaḥu’l-mesâlik) uyguladığı yöntemden farklı bir yöntem izlemiştir. Bir mukaddime ile on beş bölümden (bab) meydana gelen eserin başında kelime ve çeşitlerinden ba

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi