`dil-devrimi` ile İlgili Madde Sonuçları

ÖykünmekÖy

Öykünmek

(179 sözcük)
8 Temmuz 2025

KökenÖykünmek fiili, Eski Türkçe ötgün- “kıyaslanmak, benzemek; hikâye anlatmak” fiilinden evrilmiştir. Bu fiil, Eski Türkçe ötüg “geçiş; dua, dilek” kökünden türetilmiş olup, burada +In- fiil yapım eki kullanılmıştır. Ötüg ise Eski Türkçe öt- “öte geçmek, duyurmak, anlatmak” fiilinden +Uk ekiyle türetilmiştir. Bu kök yapısı, hem anlatma eylemine hem de bir şeye benzetme arzusuna işaret eder.Sözcüğün anlam alanı Arapça ḥakā (hakâ) fiili ile de anlam bakımından paralellik gösterir; bu Arapça fiil

TR
Ayşe İkbal Özsakın

Ayşe İkbal Özsakın

DergiDe

Dergi

(101 sözcük)
30 Haziran 2025

KökenTürkçe kökenli bir kelimedir. Eski Türkçe térgü (térgi) “sofra, sofradaki çeşitli yemek” anlamındaki sözcükten evrilmiştir. Bu terim, Eski Türkçe’de “dermek” anlamına gelen tér- fiilinden türemiş ve Yeni Türkçede +gU ekiyle türetilmiştir. Kullanımı, Türkiye Türkçesinde Dil Devrimi döneminde anlam değişikliğine uğrayarak yenilenmiş ve süreli yayın anlamını kazanmıştır.Kullanım AlanlarıTerimsel Kullanım: Türkçede süreli yayınları ifade eden teknik bir terim olarak kullanılır. Yayıncılık, kütü

TR
Ayşe İkbal Özsakın

Ayşe İkbal Özsakın

İrdelemekİr

İrdelemek

(94 sözcük)
25 Haziran 2025

Kökenİrdelemek fiili, Eski Türkçe “irte-” (izlemek, aramak) fiiline gelen Türkiye Türkçesindeki -AlA- sıkılık ekiyle türetilmiştir. Bu fiil, Eski Türkçe “iz” sözcüğünden yine Eski Türkçe -dA- ekiyle türetilmiştir. Anadolu ağızlarında kullanılan bu sözcük, Dil Devrimi döneminde yazı diline geçmiştir. En eski örnekleri Kaşgarî’nin 1073 tarihli Divan-ı Lugati’t-Türk eserinde ve 14. yüzyıla ait Kul Mes’ud tercümelerinde görülür.Kullanım AlanlarıGünlük Konuşma: Karşılıklı bir konuşma sırasında sorgul

TR
Ayşe İkbal Özsakın

Ayşe İkbal Özsakın

Görev İle Vazife Arasındaki Kavramsal Fark Üzerinden Dilin Ehemmiyeti

Görev İle Vazife Arasındaki Kavramsal Fark Üzerinden Dilin Ehemmiyeti

(551 sözcük)
5 Ağustos 2025

Sözlükte "Yerine getirilmesi gereken vazife, ödev, sorumluluk" olarak tanımlanan ve üç farklı kavramla açıklanan görev sözcüğü dil devrimi etkisiyle türetilmiş modern bir kelimedir.Köken itibarı ile "gör" fiilinden türetilen ve "görülmesi gereken iş" anlamı yüklenen sözcük zamanla kurumsal ve insanî bağlamda "üstlenilen sorumluluk, yükümlülük" anlamıyla kullanılmaya başlanmıştır.Bu yazı, görev sözcüğünün vazife kavramıyla neden aynı anlamda olmadığını ve bu tür anlam daralmalarının olumsuz etkil

TR
Gürkan Pur

Gürkan Pur

KesitKe

Kesit

(97 sözcük)
30 Haziran 2025

KökenKesit sözcüğü, Türkiye Türkçesi kes- fiilinden, Yeni Türkçe döneminde +Ut ekiyle türetilerek oluşturulmuştur. Dil Devrimi sürecinde türetilen bu sözcük, modern terminolojiye kazandırılmıştır.Kullanım AlanlarıBilim ve Teknik: Mühendislik, mimarlık ve jeoloji gibi alanlarda yapıların iç yapısını göstermek amacıyla kullanılan çizim veya görüntüleri tanımlamak için kullanılır.Matematik ve Geometri: Üç boyutlu cisimlerin düzlemle kesilerek elde edilen iki boyutlu şekillerini ifade etmekte kullan

TR
Ayşe İkbal Özsakın

Ayşe İkbal Özsakın

KÜRE'ye Sor