`dil-bilimi` ile İlgili Madde Sonuçları

OnomastikOn

Onomastik

(116 sözcük)
6 Temmuz 2025

KökenOnomastik sözcüğü, Fransızca onomastique ve İngilizce onomastic terimlerinden alınmıştır. Bu terimler, Eski Yunanca onomastikós sözcüğünden türemiştir. Onomastikós, Eski Yunanca ónoma ya da onomat- (isim) köküne, sıfat yapım eki -istik eklenmesiyle oluşturulmuştur.Kullanım AlanlarıDilbilim ve Edebiyat: Akademik yazılarda, makalelerde, tezlerde ve sözlüklerde, özel adlar ve isim bilimi bağlamında sıkça kullanılır.Tarih ve Kültür Araştırmaları: Yerleşim, kişi ve diğer özel adların tarihsel ve

TR
Ayşe İkbal Özsakın

Ayşe İkbal Özsakın

Töz

Töz

(104 sözcük)
12 Temmuz 2025

KökenTöz kelimesi, Eski Türkçe "töz" sözcüğünden alıntıdır ve "kök, asıl, soy" anlamlarını taşımaktaydı.Kullanım AlanlarıFelsefe: Bir varlığın, değişen niteliklerine rağmen değişmeden kalan temel özünü, cevherini ifade etmek için kullanılır. Özellikle metafizik ve ontoloji konularında "madde ve töz", "ruhsal töz" gibi kavramlarla yer alır.Dil Bilimi: Bir kelimenin veya kavramın kökenindeki asıl anlamı, yani türetildiği temel kökü belirtmek için kullanılabilir.Anatomi (Eskimiş Kullanım): Kulak ar

TR
Ayşenur Bayraktar

Ayşenur Bayraktar

ElipsEl

Elips

(71 sözcük)
7 Mart 2025

KökenFransızca ellipse kelimesinden Türkçeye geçmiştir. Bu sözcük, Eski Yunanca éllipsis (έλλιψις) "eksiklik, eksilme" anlamına gelir. Yunanca elleípō (ελλείπω) "eksik bırakmak" fiilinden türetilmiştir. Geometri alanında ilk kez MÖ 2. yüzyılda Perge'li Apollonios tarafından kullanılmıştır.Kullanım AlanlarıMatematik: Elips, analitik geometri ve astronomi alanlarında önemli bir yere sahiptir. Özellikle gezegenlerin yörüngeleri Kepler yasalarına göre elips şeklinde tanımlanır."Dil Bilimi: Anlatımı

TR
Ahsen Buyurkan

Ahsen Buyurkan

MorfolojiMo

Morfoloji

(37 sözcük)
1 Mart 2025

KökenFransızca morphologie “(tıp ve dilbilimde) biçim bilimi.” sözcüğünden alıntıdır.【1】 Kullanım AlanlarıDil Bilimi: Dilin yapısal analizini yaparak, kelimelerin anlamını ve yapılarını inceler.Biyoloji: organizmaların dış yapısını inceleyerek, türlerin belirli özelliklerini açıklar.Psikoloji: Bireylerin dilsel yapılarını ve düşünce biçimlerini analiz eder.

TR
Esra Can

Esra Can

BetimBe

Betim

(64 sözcük)
25 Şubat 2025

KökenTürkiye Türkçesinde biti- “yazmak, şekillendirmek” fiilinden türetilmiş olup, Yeni Türkçe +Im eki eklenerek oluşturulmuştur. Zamanla kelime, anlatım ve tasvir etme anlamına genişleyerek bugünkü anlamını kazanmıştır.Kullanım AlanlarıEdebiyat ve Sanat: Hikâye, roman, şiir gibi eserlerde mekân, kişi ve duygu betimlemeleri için kullanılır.Dil Bilimi: Sözcükler aracılığıyla bir şeyi detaylı olarak anlatma sürecini ifade eder.Felsefe ve Psikoloji: İnsan algısında, düşüncelerin ve kavramların nası

TR
Fatihhan Adana

Fatihhan Adana

YazımYa

Yazım

(126 sözcük)
30 Haziran 2025

Köken“Yazım” sözcüğü, Türkçedeki “yazmak” fiil kökünden yeni Türkçe döneminde türemiştir; bu dönemde fiile eklenen +Im yapım ekiyle isim haline getirilmiştir.Kullanım AlanlarıDil Bilimi ve Eğitim: “Yazım” sözcüğü, özellikle dilbilimsel çalışmalar ve eğitim alanında, bir dilin doğru ve kurallı yazılış biçimini belirtmek için kullanılır. İmla ve yazma süreçlerini ifade eder.Edebiyat: Yazma eylemi veya yazılı eserlerin oluşturulması bağlamında kullanılır. Örneğin, bir şairin ya da yazarın eserlerin

TR
Ayşe İkbal Özsakın

Ayşe İkbal Özsakın

LehçeLe

Lehçe

(64 sözcük)
24 Şubat 2025

KökenArapça lhc kökünden gelen lahca(t) (لهجة) “dil (organ) veya konuşma biçimi” sözcüğünden alınmıştır. 19. yüzyıla kadar "lisan" (genel anlamda dil) olarak kullanılmışken, zamanla "konuşma tarzı, ağız" ve "diyalekt" anlamı daha belirgin hâle gelmiştir.Kullanım AlanlarıDil Bilimi: Dillerin tarihsel ve bölgesel farklılıklarını incelemek için kullanılır.Edebiyat: Yazarlar ve şairler, lehçeleri kullanarak eserlerine yerel bir kimlik kazandırabilir.Sosyoloji ve Kültürel Çalışmalar: Toplumların dils

TR
Fatihhan Adana

Fatihhan Adana

Söz

Söz

(76 sözcük)
1 Mart 2025

KökenTürkçe söz kelimesi, eski Türkçede söz (söylemek, konuşmak anlamında) şeklinde kullanılmıştır ve köken olarak Orta Türkçeye kadar izlenebilir. Ayrıca, Eski Türkçedeki sȫz (ağızdan çıkan kelime, kelime dizisi) kelimesine dayanır.Kullanım AlanlarıDil Bilimi: Söz, dilin temel yapı taşlarındandır ve dilbilimsel analizlerde çok önemli bir yer tutar.Edebiyat: Söz, özellikle şiirlerde ve edebi eserlerde anlam derinliği yaratmak için kullanılır.Sosyoloji: Söz, bireyler ve gruplar arasında iletişimi

TR
Esra Can

Esra Can

SemantikSe

Semantik

(52 sözcük)
1 Mart 2025

KökenFransızca sémantique kelimesi, Eski Yunanca sēmantikos (σημαντικός, anlamlı) kelimesinden türetilmiştir. Sēmantikos kelimesi, sēmainein (σημαίνειν, işaret etmek) fiilinden türetilmiştir.Kullanım AlanlarıDil Bilimi: Semantik, dilin anlam yapısını ve kelimelerin anlamlarının nasıl yapılandığını inceler.Felsefe: Semantik, dilin anlamını, kelimeler ve cümleler aracılığıyla neyin ifade edildiğini araştıran bir felsefi alandır.Psikoloji: Semantik, insanların anlamları nasıl algıladığını ve düşünd

TR
Esra Can

Esra Can

ÇaçaronÇa

Çaçaron

(39 sözcük)
23 Mart 2025

Köken İtalyanca ciaciarone kelimesi çenesi düşük kadın anlamındadır ve dilimizde çaçaron olarak kullanılır. Ayrıca çaçaron kelimesi yansıma sözcüktür.Ahmed Vefik Paşa'nın Lehce-i Osmani'sinde (1876) çaçaron kelimesi, deliler gibi, bilgiç, çekilmez geveze, çançan anlamlarında geçmiştir.Kullanım AlanlarıGündelik dil: Gündelik dilde "çenesi düşük" anlamında kullanılır.

TR
Elmira Naz Ede

Elmira Naz Ede

KÜRE'ye Sor