`dil-bilimi` ile İlgili Madde Sonuçları

TözTö

Töz

(104 sözcük)
12 Temmuz 2025

Köken Töz kelimesi, Eski Türkçe "töz" sözcüğünden alıntıdır ve "kök, asıl, soy" anlamlarını taşımaktaydı. Kullanım Alanları Felsefe: Bir varlığın, değişen niteliklerine rağmen değişmeden kalan temel özünü, cevherini ifade etmek için kullanılır. Özellikle metafizik ve ontoloji konularında "madde ve töz", "ruhsal töz" gibi kavramlarla yer alır. Dil Bilimi: Bir kelimenin veya kavramın kökenindeki asıl anlamı, yani türetildiği temel kökü belirtmek için kullanılabilir. Anatomi (Eskimiş Kullanım): Kul

TR
Ayşenur Bayraktar

Ayşenur Bayraktar

OnomastikOn

Onomastik

(116 sözcük)
7 Temmuz 2025

Köken Onomastik sözcüğü, Fransızca onomastique ve İngilizce onomastic terimlerinden alınmıştır. Bu terimler, Eski Yunanca onomastikós sözcüğünden türemiştir. Onomastikós, Eski Yunanca ónoma ya da onomat- (isim) köküne, sıfat yapım eki -istik eklenmesiyle oluşturulmuştur. Kullanım Alanları Dilbilim ve Edebiyat: Akademik yazılarda, makalelerde, tezlerde ve sözlüklerde, özel adlar ve isim bilimi bağlamında sıkça kullanılır. Tarih ve Kültür Araştırmaları: Yerleşim, kişi ve diğer özel adların tarihse

TR
Ayşe İkbal Özsakın

Ayşe İkbal Özsakın

BetimBe

Betim

(64 sözcük)
25 Şubat 2025

Köken Türkiye Türkçesinde biti- “yazmak, şekillendirmek” fiilinden türetilmiş olup, Yeni Türkçe +Im eki eklenerek oluşturulmuştur. Zamanla kelime, anlatım ve tasvir etme anlamına genişleyerek bugünkü anlamını kazanmıştır. Kullanım Alanları Edebiyat ve Sanat: Hikâye, roman, şiir gibi eserlerde mekân, kişi ve duygu betimlemeleri için kullanılır. Dil Bilimi: Sözcükler aracılığıyla bir şeyi detaylı olarak anlatma sürecini ifade eder. Felsefe ve Psikoloji: İnsan algısında, düşüncelerin ve kavramların

TR
Fatihhan Adana

Fatihhan Adana

ElipsEl

Elips

(71 sözcük)
7 Mart 2025

Köken Fransızca ellipse kelimesinden Türkçeye geçmiştir. Bu sözcük, Eski Yunanca éllipsis (έλλιψις) "eksiklik, eksilme" anlamına gelir. Yunanca elleípō (ελλείπω) "eksik bırakmak" fiilinden türetilmiştir. Geometri alanında ilk kez MÖ 2. yüzyılda Perge'li Apollonios tarafından kullanılmıştır. Kullanım Alanları Matematik: Elips, analitik geometri ve astronomi alanlarında önemli bir yere sahiptir. Özellikle gezegenlerin yörüngeleri Kepler yasalarına göre elips şeklinde tanımlanır." Dil Bilimi: Anlat

TR
Ahsen Buyurkan

Ahsen Buyurkan

MorfolojiMo

Morfoloji

(37 sözcük)
1 Mart 2025

Köken Fransızca morphologie “(tıp ve dilbilimde) biçim bilimi.” sözcüğünden alıntıdır.“Morfoloji.” Nişanyan Sözlük, erişim 1 Mart 2025, https://www.nisanyansozluk.com/kelime/morfoloji  ">【1】 Kullanım Alanları Dil Bilimi: Dilin yapısal analizini yaparak, kelimelerin anlamını ve yapılarını inceler. Biyoloji: organizmaların dış yapısını inceleyerek, türlerin belirli özelliklerini açıklar. Psikoloji: Bireylerin dilsel yapılarını ve düşünce biçimlerini analiz eder.

TR
Esra Can

Esra Can

YazımYa

Yazım

(126 sözcük)
30 Haziran 2025

Köken “Yazım” sözcüğü, Türkçedeki “yazmak” fiil kökünden yeni Türkçe döneminde türemiştir; bu dönemde fiile eklenen +Im yapım ekiyle isim haline getirilmiştir. Kullanım Alanları Dil Bilimi ve Eğitim: “Yazım” sözcüğü, özellikle dilbilimsel çalışmalar ve eğitim alanında, bir dilin doğru ve kurallı yazılış biçimini belirtmek için kullanılır. İmla ve yazma süreçlerini ifade eder. Edebiyat: Yazma eylemi veya yazılı eserlerin oluşturulması bağlamında kullanılır. Örneğin, bir şairin ya da yazarın eserl

TR
Ayşe İkbal Özsakın

Ayşe İkbal Özsakın

LehçeLe

Lehçe

(64 sözcük)
24 Şubat 2025

Köken Arapça lhc kökünden gelen lahca(t) (لهجة) “dil (organ) veya konuşma biçimi” sözcüğünden alınmıştır. 19. yüzyıla kadar "lisan" (genel anlamda dil) olarak kullanılmışken, zamanla "konuşma tarzı, ağız" ve "diyalekt" anlamı daha belirgin hâle gelmiştir. Kullanım Alanları Dil Bilimi: Dillerin tarihsel ve bölgesel farklılıklarını incelemek için kullanılır. Edebiyat: Yazarlar ve şairler, lehçeleri kullanarak eserlerine yerel bir kimlik kazandırabilir. Sosyoloji ve Kültürel Çalışmalar: Toplumların

TR
Fatihhan Adana

Fatihhan Adana

SözSö

Söz

(76 sözcük)
1 Mart 2025

Köken Türkçe söz kelimesi, eski Türkçede söz (söylemek, konuşmak anlamında) şeklinde kullanılmıştır ve köken olarak Orta Türkçeye kadar izlenebilir. Ayrıca, Eski Türkçedeki sȫz (ağızdan çıkan kelime, kelime dizisi) kelimesine dayanır. Kullanım Alanları Dil Bilimi: Söz, dilin temel yapı taşlarındandır ve dilbilimsel analizlerde çok önemli bir yer tutar. Edebiyat: Söz, özellikle şiirlerde ve edebi eserlerde anlam derinliği yaratmak için kullanılır. Sosyoloji: Söz, bireyler ve gruplar arasında ilet

TR
Esra Can

Esra Can

SemantikSe

Semantik

(52 sözcük)
1 Mart 2025

Köken Fransızca sémantique kelimesi, Eski Yunanca sēmantikos (σημαντικός, anlamlı) kelimesinden türetilmiştir. Sēmantikos kelimesi, sēmainein (σημαίνειν, işaret etmek) fiilinden türetilmiştir. Kullanım Alanları Dil Bilimi: Semantik, dilin anlam yapısını ve kelimelerin anlamlarının nasıl yapılandığını inceler. Felsefe: Semantik, dilin anlamını, kelimeler ve cümleler aracılığıyla neyin ifade edildiğini araştıran bir felsefi alandır. Psikoloji: Semantik, insanların anlamları nasıl algıladığını ve d

TR
Esra Can

Esra Can

ÇaçaronÇa

Çaçaron

(39 sözcük)
23 Mart 2025

Köken İtalyanca ciaciarone kelimesi çenesi düşük kadın anlamındadır ve dilimizde çaçaron olarak kullanılır. Ayrıca çaçaron kelimesi yansıma sözcüktür. Ahmed Vefik Paşa'nın Lehce-i Osmani'sinde (1876) çaçaron kelimesi, deliler gibi, bilgiç, çekilmez geveze, çançan anlamlarında geçmiştir. Kullanım Alanları Gündelik dil: Gündelik dilde "çenesi düşük" anlamında kullanılır.

TR
Elmira Naz Ede

Elmira Naz Ede