`bilisselpsikoloji` ile İlgili Madde Sonuçları

Kriptomnezi, bir kişinin daha önce maruz kaldığı veya öğrendiği bir bilgi, fikir ya da eserin kaynağını tamamen unutarak, bunu kendi zihninde yeni ve özgün bir üretim olarak deneyimlemesidir. Kelime anlamı olarak "unutulmuş hatıra" anlamına gelmektedir.【1】 Bir yazarın, araştırmacının veya bireyin başkasına ait olan fikirleri, verileri, metotları ya da araştırma ürünlerini iyice özümseyerek kendisine aitmiş gibi zannetmesi ve buna bağlı olarak yaptığı intihal (aşırmacılık) türüdür.【2】 Bu durum, b

Zamanın yaşla birlikte hızlandığını herkes bilir; bilinmeyen, bu hızlanmanın sonsuza dek sürmediğidir. Çocukken yaz tatili bitmek bilmezdi. Üç ay, neredeyse bir ömür gibi görünürdü. Şimdi ise yıllar geçiyor ve geriye dönüp baktığınızda zamanın nereye gittiğini anlamakta zorlanıyorsunuz. Bir şey değişti; peki ne? Bu his coğrafyadan ve kültürden bağımsızdır: Japon büyükanneler de bunu anlatır, Norveçli dedeler de.14 ile 94 yaş arasında 499 kişiyle yapılan kapsamlı bir araştırma, bu hissin yalnızca

Bilgi İşleme Kuramı, bilginin zihin tarafından nasıl edinildiğini, depolandığını, geri getirildiğini ve kullanıldığını inceleyen bilişsel psikolojiye ait bir kuramdır. İnsan zihnini karmaşık bir bilgi işleyici olarak kabul eden bu yaklaşım, zihni bir bilgisayarın çalışma prensiplerine benzetir. Kuramın temel odak noktası, bilginin dış dünyadan bir uyaran olarak girmesinden itibaren zihinde geçirdiği dönüşüm ve bir bellek aşamasından diğerine aktarılma sürecidir. Bilişsel açıdan öğrenme, bu süreç

Flynn Etkisi, zeka testlerindeki puanların genel popülasyonda zaman içinde ve nesiller boyunca gösterdiği sürekli ve sistematik artıştır. Puanlardaki bu nesilsel artış, 1936 yılında Runquist, 1942 yılında Smith ve 1948 yılında Tuddenham verilerinde saptanmıştır. Birinci ve İkinci Dünya Savaşları arasındaki asker verileri karşılaştırıldığında, zeka puanlarındaki artışın on yılda 4.4 puan olduğu hesaplanmıştır. Olgusal artış, 1982 yılında Japon ve Amerikan verileri kullanılarak ve 1984 yılında Ame

Hepimizin zihni, geçmişin anılarını ve öğrenimlerini saklayan devasa bir arşiv gibi çalışıyor. Ancak bu hatıra arşivi statik değildir aksine, hatıralarımız zamanla değişebilir, güçlenebilir veya bazen silikleşebilir. Bellek yeniden aktivasyonu, zihnimizde depolanan bu anıların bir kez daha canlandırılması ve değişime açık hale getirilmesi sürecini ifade ediyor. Peki, bu süreç tam olarak nasıl işliyor ve neden bu kadar önemli ? Bellek Yeniden Aktivasyonu Nedir? Bellek yeniden aktivasyonu, konsoli

Priming Effect, bilişsel psikolojide, bireyin algı, hafıza ve davranışlarını, önceden maruz kaldığı bir uyarıcının nasıl etkilediğini açıklayan bir kavramdır. Bu etki, bilinçli farkındalık olmadan, zihinsel süreçlerin yönlendirilmesini sağlar. Günlük yaşamdan deneysel psikolojiye kadar geniş bir alanda gözlemlenebilir. Priming, bireyin önceki deneyimlerinden kaynaklanan bir uyarıcının, sonraki bilgi işleme süreçlerini kolaylaştırması veya değiştirmesi durumudur. Bu uyarıcı, algılamayı, karar ver

Kullanılabilirlik sezgisi (İng. availability heuristic), bireylerin bir olayın sıklığını veya bir olayın olasılığını, o olayın örneklerinin veya ilişkili durumların akla gelme kolaylığına dayanarak değerlendirdiği zihinsel bir süreçtir. İnsanlar, olasılık veya sıklık gibi karmaşık yargılama görevleriyle karşılaştıklarında, bu zorlu görevleri daha basit zihinsel işlemlere indirgemek için sınırlı sayıda sezgisel yöntem kullanırlar. Kullanılabilirlik sezgisi, bu yöntemlerden biridir. Bu sezgisel yo

Ebbinghaus Unutma Eğrisi, zamanın geçişine bağlı olarak öğrenilen bilginin hafızada tutulma oranındaki azalmayı nicel verilerle ifade eden, ilk kez Alman psikolog Hermann Ebbinghaus tarafından deneysel yöntemlerle ortaya konulmuş matematiksel ve psikolojik bir modeldir. Bu model, bilginin tekrar edilmediği durumlarda bellekteki izlerinin ne hızla kaybolduğunu ve hafızanın zamansal dinamiklerini tasvir eder. Tarihsel Gelişim ve Metodoloji Eğrinin kökeni, Hermann Ebbinghaus'un 1879-1880 ve 1883-18

Deve kuşu etkisi (İng. ostrich effect), bireylerin hoşlarına gitmeyeceğini düşündükleri bilgilerden bilinçli biçimde kaçınma eğilimini ifade eden bir bilişsel yanlılıktır. Kavram, deve kuşlarının tehlike karşısında başlarını kuma gömdüğü yönündeki yaygın fakat gerçek dışı inanışa dayanmaktadır.【1】 Bu etkiye kapılan birey, bilginin kendisine sağlayacağı faydayı göz ardı eder; çünkü olası kötü haberin yaratacağı rahatsızlıktan uzak durmayı tercih eder. Kaçınma yalnızca somut eylemlerle (hesap baki

Baader-Meinhof Fenomeni veya literatürdeki akademik adıyla Frekans Yanılsaması, bireyin yeni öğrendiği, dikkatini verdiği veya farkındalık kazandığı bir kelimenin, nesnenin ya da bilginin aniden günlük hayatında sık sık karşısına çıkıyormuş gibi hissetmesini tanımlayan bilişsel bir önyargıdır. Geleneksel yaklaşımlar bu durumu genellikle bir "tesadüf" veya evrendeki bir "eşzamanlılık" olarak değerlendirme eğilimindeyken; bilişsel psikoloji ve davranışsal iktisat, bu hissi beynin algıda seçicilik